8 غیرنظامی کُرد، قربانی حملات تازه ترکیه

پ.‌ک.‌ک نیز در واکنش به این حملات به مراکز امنیتی ترکیه در استان وان حمله کرد که طی آن دو عنصر حزب ممنوعه کارگران کردستان و یک شهروند ترکیه کشته شدند. وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیه‌ای در واکنش به اعتراض بغداد درخصوص بمباران مناطق شمال عراق توسط ترکیه تاکید کرد دولت عراق هر قدر هم که بر تعهد خود در اجازه ندادن به تهدید و حمله از خاک عراق به ترکیه تاکید دارد، در این جهت اقدامات لازم را انجام نداده و سال‌هاست که شمار زیادی از عوامل مسلح پ.ک.ک در خاک عراق لانه کرده‌اند.

در پی حمله روز گذشته، فلاح مصطفی رئیس روابط خارجی منطقه خودمختار کردستان عراق نیز در جریان سفر به واشنگتن از اقدام پ.ک.ک به دلیل رها کردن روند آتش‌بس انتقاد کرد، اما گفت که بمباران مواضع آنها پاسخ مناسبی نیست.

به گفته رئیس روابط خارجی اقلیم کردستان عراق، دولت منطقه‌ای هم‌اکنون بسختی تلاش می‌کند تا به پناهندگانی که از دست اقدامات تروریستی داعش گریخته‌اند، کمک کند و به همین دلیل درگیری جدید میان ترکیه و پ.ک.ک هیچ کمکی نمی‌کند. بسیاری از کارشناسان حمله به پ.‌ک.‌ک و نیروهای کرد نزدیک به آن را در راستای تلاش‌ها برای تضعیف موقعیت و امکانات کردها در انتخابات جدید عنوان کرده‌اند.

در همین حال، احمد داوود اوغلو، نخست‌وزیر ترکیه اعلام کرد عملیات امنیتی تا زمانی که داعش به عنوان یک تهدید از بین نرود، ادامه خواهد داشت. اردوغان نیز کمک ترکیه به داعش را بی‌اساس دانسته و غیرقابل توجیه خواند و تاکید کرد: بحران دمشق امنیت ترکیه و جهان را به خطر می‌اندازد.

رئیس‌جمهور ترکیه برگزاری انتخابات زودهنگام در صورت شکست تلاش‌ها برای تشکیل دولت ائتلافی را خواستار شده است.

ثبات ترکیه در معرض خطر

البته نگرانی‌های زیادی درباره ثبات و امنیت ترکیه با تغییر مواضع آنکارا در قبال داعش وجود دارد.

در همین رابطه کامالاک، رهبر حزب سعادت ترکیه در گفت‌وگو با روزنامه ملی گازته اعلام کرد: دلیل اصلی رخدادهای جاری در منطقه تامین امنیت اسرائیل و تشکیل اسرائیل بزرگ است و برای این کار نیاز به تجزیه ترکیه بوده و متاسفانه ترکیه در آستانه تجزیه قرار گرفته است.

وی اجازه دولت آنکارا به استفاده از پایگاه اینجرلیک از سوی آمریکا در مبارزه با نیروهای داعش را جهالت خواند و گفت: داعش دست‌پرورده غربی‌هاست، دولت آنکارا در مبارزه با داعش و دیگر سازمان‌های تروریستی تنها به ظاهر امر نگاه کرده است و باید عمق مساله مورد پیگیری قرار گیرد.

فشار بر نمایندگان کرد

حزب عدالت و توسعه در راستای فشار علیه کردها پرونده‌ای را علیه صلا‌ح‌الدین دمیرتاش یکی از دو رهبر حزب دموکراتیک خلق‌های ترکیه باز کرده و پروسه لغو مصونیت نمایندگان این حزب را در مجلس آغاز کرده است. این در حالی است که رهبر حزب دموکراتیک خلق‌های ترکیه ادعای اردوغان درباره ارتباط حزبش با پ.ک.ک را تبلیغات کثیف نامیده و اقدام دستگاه قضایی برای تحقیقات علیه خود را توطئه‌ای از طرف رئیس جمهوری ترکیه دانسته است.

به گفته دمیرتاش، حزب دموکراتیک خلق‌های ترکیه قطعا بازوی سیاسی پ.ک.ک نیست و برنامه‌ای برای بستن حزب کردهای ترکیه در جریان است. این اظهارات در حالی است که اردوغان بر این باور است پارلمان باید مصونیت قانونگذاران حزب دموکراتیک خلق‌ها را لغو کند تا آنها هزینه ارتباط با گروه‌های تروریستی را بپردازند.

وی با این حال اعلام کرد: مخالف بسته شدن احزاب است چون این سیاستمداران هستند که باید محاکمه شوند نه نهادهای سیاسی.

اهداف ترکیه از جنگ با کردها

خبرگزاری آلمانی دویچه‌وله در گزارشی به چرخش اخیر در سیاست رهبری ترکیه پرداخت و اهداف آنکارا در این سیاست را برشمرد.

بنابر این گزارش، برخی از این اهداف عبارتند از: تضعیف کردهای ترکیه برای برهم زدن معادلات داخلی به منظور تقویت قدرت حزب حاکم در پارلمان و تسهیل تغییر در قانون اساسی، ممانعت از شکل‌گیری ساختار سیاسی جدیدی برای کردهای سوریه در شمال این کشور و نزدیک شدن به هدف دیرینه حزب عدالت و توسعه در براندازی حکومت اسد.

این خبرگزاری آلمانی در ادامه می‌نویسد: محافلی در ترکیه بر این باورند که دولت بعد از پیروزی احتمالی در انتخابات و تحقق اهداف خود در آن، دوباره از تنش خواهد کاست و به مذاکره مجدد با کردها رو خواهد آورد. مشکل فقط این است که شرایط پرتنش و خونینی که اینک ایجاد شده می‌تواند لزوما آن طور که دولت می‌خواهد قابل مدیریت نباشد و روش‌ها به مسیر دیگری سوق یابند.

رویکرد دولت ترکیه در قبال سوریه و کردهای این کشور نیز می‌تواند بی‌ثباتی در آنجا را تداوم و تشدید بخشد . سرریز بیشتر این بی‌ثباتی به درون خاک ترکیه در پیوند با مناقشات داخلی ثبات سیاسی و امنیتی آن را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کند.

معصومه زارع

بین‌الملل