لاله‌های واژگون چهارمحال درمعرض نابودی

لاله‌های واژگون استان چهارمحال و بختیاری در وسعتی بیش از 3000 هکتار در شهرستان کوهرنگ در پی گرم شدن هوا، دو هفته زودتر از سال‌های گذشته شکوفا شدند.

دشت لاله‌های واژگون چهارمحال وبختیاری در 12 کیلومتری چلگرد و در نزدیکی روستای بنواستکی از توابع شهرستان کوهرنگ واقع شده است.

به دلیل وسعت زیاد 3400 هکتار، پوشش گیاهی بسیار زیبا و ارزشمند، لاله‌های واژگون (اشک مریم) در دو نوع قرمز و زرد و نیز نزدیکی به دیگر جاذبه‌های قطب سیاحتی کوهرنگ، این منطقه تفرجگاه بسیار مناسبی محسوب می‌شود.

زمان رویش و شکفتن لاله‌های واژگون در این دشت از اواسط فروردین شروع و تا اواخر اردیبهشت ادامه خواهد داشت و این گل در مناطق صخره‌ای و سنگلاخی می‌روید و حتی تا ده هزار شاخه از آن در یک دشت قابل مشاهده است. گرم‌شدن هوا و شرایط آب و هوایی مناسب موجب شده است لاله‌های واژگون این منطقه زودتر از سال‌های گذشته شکوفا شوند.

شکوفاشدن زودتر از موعد موجب غافلگیرشدن سازمان‌های حفاظتی از جمله منابع طبیعی، محیط زیست، میراث فرهنگی و... شده است و این در حالی است که نبود برنامه‌ریزی مناسب برای حفاظت لاله‌های واژگون، این لاله‌ها را در یک قدمی نابودی قرار داده است.

یک فعال محیط زیست و منابع طبیعی در چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به شکوفاشدن لاله‌های واژگون قبل از موعد در استان چهارمحال و بختیاری به مهر گفت: حفاظت از لاله‌های واژگون هرچه سریع‌تر باید در دستور کار سازمان‌های مرتبط قرار گیرد.

هومان خاکپور افزود: شرایط اقلیمی موجب رویش زودهنگام و شکوفاشدن لاله‌های واژگون در دشت لاله واژگون شهرستان کوهرنگ شده است. البته آمارهای گرفته‌شده در ده سال گذشته نشان‌دهنده کاهش تراکم لاله‌های واژگون در منطقه کوهرنگ بوده و هر سال لاله‌ها نسبت به سال قبل از آن کمتر شده است.

وی اظهار کرد: کار فوریتی که باید هم‌اکنون انجام شود، این است که با محوریت میراث فرهنگی یا فرماندار کوهرنگ تیم حفاظتی متشکل از میراث فرهنگی، فرمانداری، منابع طبیعی و محیط‌زیست تشکیل شود و حفاظت از لاله‌ها را آغاز کند. جلوگیری از ورود خودرو به داخل دشت نیز ضرورت دارد و این اقدام موجب می‌شود کسانی که واقعا طبیعت‌دوست هستند با پای پیاده برای دیدن زیبایی طبیعت لاله‌ها وارد دشت شوند.

لاله های واژگون در دیگر دشت​ها

افزون بر چهارمحال و بختیاری دامنه‌های زاگرس در استان ایلام، دشت‌های خوانسار و کهگیلویه و بویراحمد نیز محل مناسبی برای رویش لاله‌های واژگون است.

از اواخر اسفند تا فروردین و اواسط اردیبهشت ماه موسم مناسبی برای رشد لاله‌های واژگون است که در ارتفاعات برفگیر و باران‌زای دامنه‌های استان ایلام سر از خاک بیرون می‌آورند.

گل‌های بسیار زیبای این گیاه به حالت آویخته و به رنگ قرمز خودنمایی می‌کند؛ البته رنگ گل‌های آن به تناسب نژاد‌های مختلف گیاه از زرد تا قرمز متفاوت است. مقدار انبوه این‌گونه در بیشتر کوهستان‌های زاگرس از جمله ایلام
به وفور دیده می‌شود.

تعداد گل‌های هر شاخه معمولا از سه تا شش عدد است که درون هر گل شش چشمه سفید یا به تعبیری شش دانه اشک سفید دیده می‌شود که تعداد شش پرچم در جامه داخل گل دیده می‌شود. در طب سنتی و میان عامه مردم از لاله واژگون و پیاز آن برای درمان روماتیسم استفاده می‌کردند. یک‌ گونه از این گل در ارتفاعات شمال شهر ایلام مانند مانشت، گچان، دالاهو و قلارنگ است و نوع دیگر آن در غار زینگان واقع در منطقه صالح آباد شهرستان مرزی مهران رشد می‌کند.

معاون منابع طبیعی ایلام در این باره گفت: در مجموع 15 نوع گل لاله در مناطق مختلف کشور شناسایی شده که از این تعداد سه نوع متعلق به استان ایلام است.

عبدالسلام پیری افزود: متاسفانه بسیاری از تفرج‌کنندگان هنگام مراجعه به دامنه کوه‌ها، پیازچه این گل را همراه خود به شهر می‌آورند که خطر انقراض این گل را به دنبال دارد و این گل در ارتفاع 1500 متر از سطح دریا رشد می‌کند و تنها دو‌گونه آن در استان ایلام رویش دارد.

وی عنوان کرد: گل‌های لاله واژگون قابلیت تکثیر از طریق کشت گلخانه‌ای را دارند و این حرکت خوب و تاثیرگذاری است، زیرا از انقراض این‌گونه گیاهی جلوگیری می‌شود، ولی از آنجا که لاله واژگون از راه پیاز تولید می‌شود کندن آن به معنای نابودی و از بین رفتن این گل می‌شود.

وی تاکید کرد: گردشگران باید بدانند که گل لاله واژگون خاص مناطق کوهستانی و سرد مرطوب است و در محیط منزل مانند باغچه رشد نمی‌کند، ولی برخی طبیعت دوستان اغلب با کندن پیاز این گل زیبا قصد دارند که آن را در محیط منزل پرورش دهند که با توجه به تغییر دمای محیطی از بین می‌رود و پس از مدتی خشک می‌شود.

وی بهره‌برداری نامناسب را از عوامل مهم تهدید لاله واژگون در استان ایلام دانست.

به گفته پیری، رویش لاله‌های واژگون در دامن کوه‌های استان ایلام زیبایی طبیعت بهاری این استان را دوچندان کرده است و این گل سربه زیر از اواخر فروردین تا روزهای پایانی اردیبهشت به صورت طبیعی رشد و گل‌دهی می‌کند.

این مسئول عنوان کرد: این گل به صورت خودرو در دامنه کوه‌های زاگرس و به مساحت ده هزار هکتار و به رنگ‌های قرمز، زرد و قهوه‌ای متمایل به قرمز می‌روید.