در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
از نقش ناصرالدینشاه در سریال امیرکبیر گرفته تا نقش سفیر فرانسوی در سریال مدار صفر درجه، اما مسالهای که همیشه در نقشهای ایرج راد وجود دارد متانت و آرامش اوست که برگرفته از شخصیت حقیقی این هنرمند است.
این شبها سریال دختران حوا با بازی راد از شبکه تهران در حال پخش است. به همین بهانه سراغش رفتیم و از او درباره غیبت طولانیاش در تلویزیون سوال کردیم.
مدتی است در تلویزیون کمکار شدهاید. آیا این حضور کمرنگ دلیل خاصی دارد؟
یک مقدار درگیر کارهای خانه تئاتر بودم، ضمن این که به هر حال سعی میکنم کارهایی را قبول کنم که با روحیاتم سازگاری داشته باشد، البته عوامل کار بخصوص کارگردان و نویسنده هم برایم بسیار اهمیت دارند، گاهی مشکلاتی پیش میآید که آدم را دلزده میکند و دیگر رغبتی برای کار باقی نمیماند.
برای مثال، ما هنوز دستمزدمان را به طور کامل از سریال دختران حوا دریافت نکردهایم. با این که تصویربرداری این سریال قبل از عیدنوروز به اتمام رسید، اما هنوز پول ما را پرداخت نکردهاند. اینجور مسائل آدم را دلسرد و بیانگیزه میکند و واقعا جواب زحمات ما نباید اینگونه داده شود.
به نظر من کمکاری شما میتواند به این دلیل هم باشد که تمایل ندارید اسیر نقشهای کلیشهای شوید.
بله، اینطور هم میتواند باشد، چون به نظر من در کارهای ما معمولا شخصیتها یا سیاه هستند یا سفید که این مساله منطقی نیست، چون انسان دارای وجوه زیادی است و ضمنا نقشهای تکراری چیزی به من اضافه نمیکند؛ بنابراین تجربه آنها چندان کار قشنگ و دلپذیری نیست.
ایرج رادی را که ما امروز در سریال دختران حوا میبینیم چقدر با ایرج رادی که در سریال در پناه تو و در قلب من دیدهایم فرق کرده است؟
مسلما نسبت به گذشت تمام این سالها من هم تغییراتی کردهام؛ هم تجاربم بیشتر شده و هم دیدگاههایم نسبت به زندگی و مسائل پیرامونم تغییر کرده است.
اما آن آرامش همیشگی که در شما وجود دارد هنوز هم در آثار و نقشهایتان خودنمایی میکند.
به هر حال، هر آدمی یک منش و رفتاری دارد، اما این مساله به این معنا نیست که همیشه و در هر نقشی من یکجور هستم، چرا که هر نقشی خصوصیات خاص خود را میطلبد. برای مثال، وقتی نقش ناصرالدین شاه را بازی میکردم قطعا آرامشی که شما به آن اشاره میکنید کمتر در آن وجود داشت یا حتی در سریال مدار صفر درجه از این آرامش خبری نبود، چون مقتضیات نقش آرامش نمیطلبید.
برویم سراغ مجموعه دختران حوا، گویا این سریال اولین تجربه شما با حسین سهیلیزاده به عنوان کارگردان است.
بله، همینطور است. پیش از این، کارهای ایشان را جسته و گریخته دیده بودم تا این که پیشنهاد بازی در این سریال را به من دادند و از نزدیک ایشان را ملاقات کرده و احساس کردم چقدر انسان شریف و کارگردان قابلی هستند.
هنگام کار آیا باز هم همین نظر را در مورد ایشان داشتید؟
بله، سهیلیزاده کارگردان بسیار محترم و سرشار از آرامش است که همین آرامش را به اعضای گروهش هم منتقل میکند.
آیا سهیلیزاده کارگردانی است که نظرات بازیگرانش را میپذیرد؟
بله، ما خیلی راحت نظراتمان را در ارتباط با نقشهایمان با ایشان در میان میگذاشتیم و اگر با فضای صحنه هماهنگ بود ایشان آن پیشنهاد را میپذیرفتند که از این نظر فضای کار بسیار دوستانه بود.
در سریال دختران حوا به معضلات نسل جوان امروز پرداخته شده است. چقدر با ساخت این گونه آثار در تلویزیون موافقید؟
به نظر من این کار خیلی خوب است. چون نسل جوان میتواند مشکلاتش را در قاب تلویزیون ببیند. همین موضوع او را از تنهایی خارج میکند و میبیند که تنها او این مشکل را ندارد و همسن و سالان او هم با مشکلاتی شبیه به او دست به گریبان هستند.
بنابراین طرح مشکلات جوانان در سریالهای تلویزیونی تاثیرگذار است، البته اگر دور از شعارزدگی و نصیحتگویی باشد.
قصه دختران حوا را خودتان چقدر دوست داشتید؟
خیلی زیاد چون در این قصه آدمهای مختلفی را میبینیم؛ از پولدار گرفته تا افراد قشر پایین. به نوعی میتوان گفت اکثر آدمهای جامعه در این قصه گنجانده شدهاند برای همین کار بسیار واقعی جلوه میکند. هر کسی از افراد جامعه میتواند با دختران حوا ارتباط برقرار کند.
آیا هنوز هم به بازی در کارهای تاریخی علاقهمند هستید؟
راد: به نظر من پرداختن به معضلات نسل جوان در سریال «دختران حوا» کار خوبی است، چون نسل جوان میتواند مشکلاتش را در قاب تلویزیون ببیند. همین موضوع او را از تنهایی خارج میکند و میبیند تنها او این مشکل را ندارد و همسن و سالان او هم با مشکلاتی شبیه به او دست به گریبان هستند
بله، خیلی زیاد اما به شرط آن که تاریخ به معنای درستش در سریالهای تلویزیونی روایت شود. متاسفانه در بیشتر کارهای تاریخی امروزی، نویسنده و کارگردان تحلیلهای خود را در کارهایشان به نمایش میگذارند. در صورتی که تاریخ و مسائل مربوط به آن دارای مستنداتی است که باید به آنها وفادار بود، اما متاسفانه در سالهای اخیر این اتفاق کمتر در کارهای تاریخی دیده میشود.
خودتان به شخصه چقدر مخاطب آثار تلویزیون هستید؟
خیلی کم، چون گرفتاریهایی که در خانه تئاتر دارم فرصت این کار را برایم باقی نمیگذارد البته معمولا برای ارزیابی کارهای خودم آنها را ضبط میکنم تا سر فرصت تماشا کنم.
دکتر شمس در سریال دختران حوا چه جایگاهی در کارنامه بازیگری شما دارد؟
سوال سختی است و نمیشود به راحتی به آن پاسخ داد. باید ببینم در نهایت مردم چگونه با این نقش ارتباط برقرار میکنند، اما به هر حال من تمام تلاش خودم را کردم تا این نقش را خوب اجرا کنم.
به نظر شما غیر از بازیگر، کارگردان و نویسنده چه عوامل دیگری در ماندگاری یک اثر تلویزیونی دخالت دارند؟
خیلی از مسائل در کیفیت یک اثر تاثیرگذار هستند؛ از تصویربرداری گرفته تا طراحی صحنه و حتی موسیقی. به هرحال، آثار نمایشی برگرفته از یک کار گروهی و دستهجمعی است و اگر چیدمان درست شکل بگیرد قطعا آن کار هم ماندگار خواهد بود.
این روزها تئاتر برای مدیرعامل خانه تئاتر چه معنایی دارد؟
تئاتر برای من هنوز هم یک عشق قدیمی است. هنر تئاتر ارزش و اعتبار خاصی برای من دارد. تئاتر هم یک نوع تفکر است که میتواند اندیشهساز و فرهنگساز باشد، بنابراین میتواند اثرگذاری زیادی هم داشته باشد. از طرفی تئاتر یک کار هنری است و از این جهت هم جذابیتهای خاص خود را دارد.
شما به واسطه کارهایتان با بازیگران نسل جوان همراه شدهاید که یکی از آنها سریال دختران حواست. از این تجربه برایمان بگویید.
همیشه این همراهی برایم لذتبخش است، چراکه بازیگران نسل جوان سرشار از خلاقیت و انرژی هستند که باید با آموزش درست هدایت شوند. خوشبختانه بازیگران جوان امروزی انگیزه بالایی دارند که همین موضوع باعث ترقی آنها میشود، اما امیدوارم هیچگاه بازیگران جوان ما آلوده شهرت و مسائلی از این دست نشوند.
در زندگی معمولا چه کسانی را تحسین میکنید؟
کسانی که آگاهانه، متین و فکور با هر پدیدهای روبهرو میشوند.
شما در کارهای سینمایی زیادی هم بازی کردهاید. چه چیزی شما را از تئاتر به سمت سینما سوق داد؟
شاید به نوعی دیدهشدن رویای من برای ورود به سینما بود. چون در تئاتر بازیگر نمیتواند خودش را ببیند.
رسیدن به این رویا چقدر برایتان جذاب بود؟
در ابتدای کارم طبیعتا خیلی زیاد، ولی به مرور این مساله به شکل یک عادت درآمد و دیگر آن جذابیت ابتدایی را برایم نداشت.
بازی در تلویزیون حس هنری شما را بیشتر ارضا میکند یا کارگردانی در تئاتر؟
دقیقا نمیتوانم پاسخ دهم. چون هرکدام جایگاه ویژهای برایم دارند و هرکدام اگر در شکل درستش اجرا شود، مهم و ارزشمند است. ضمن این که هر دوی آنها کار هنری هستند و مرا راضی میکنند.
نقشی که مردم به واسطه آن ایرج راد را میشناسند؟
واقعا نمیدانم، اما فکر میکنم نقش ناصرالدین شاه در سریال امیرکبیر و البته سالهای مشروطه بیشتر در ذهن مردم باقی مانده است.
محبوبه ریاستی - جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: