چند و چون یک بازار 1600 میلیارد تومانی

رشد جامعه همیشه وجود داشته، اما در قرن حاضر این رشد نتوانسته آن طور که باید طبق روند محدود قبل حرکت کند و سرعتی گرفته است بیش از حد تصور. امروزه واژه دیجیتال حتی برای روستاییان هم آشناست و این از مواهب زندگی مدرن است.

استفاده‌کننده از یک فناوری می‌تواند یک دانشمند یا متخصص باشد، می‌تواند یک کشاورز یا پیرمرد و حتی کودک باشد. این گستردگی طیف مخاطب با وجود سادگی‌های ظاهری، کار را پیچیده می‌کند، اما فقط برای تولید‌کننده و ارائه‌کننده فناوری، سختی کار این است که باید استفاده از فناوری را برای استفاده‌کننده تا حد امکان آسان کند که با کمترین هزینه و برخورد با موضوعات فنی بتواند از آن استفاده کند.

پس هنگام رویارویی با واژه دیجیتالی شدن نباید نگران باشیم که چه رخ خواهد داد، چراکه هر فناوری‌ای باید کاربری آسان داشته باشد و صدالبته ارائه‌دهندگان، این را در نظر می‌گیرند تا مخاطب خود را از دست ندهند.

تا پیش از این یکی از آرام‌ترین و بدون تغییرترین قسمت‌های منزل که هنوز توسط فناوری زیر و رو نشده بود مربوط به تلویزیون بود که با ظهور فناوری دیجیتال در این صنعت آن هم کم‌کم دستخوش تغییرات اساسی شده است و خلاصه آن که تلویزیون باید از حالت قدیمی به دیجیتال درآید.

این تغییر، هزینه‌هایی دارد و به دلیل گستردگی طیف مصرف‌کنندگان این ارقام خودبه‌خود بزرگ خواهد شد، اما چقدر؟

پاسخ آسان است. در کشور ما فقط دیجیتال شدن تلویزیون‌های قدیمی به کمک دستگا‌ه‌های گیرنده جانبی 600 تا 1600 میلیارد تومان ارزش دارد.

روش محاسبه آن هم چندان مشکل نیست. کافی است تعداد تلویزیون‌های غیر‌دیجیتال موجود را که حدود 20 میلیون دستگاه است ضرب در بیشینه (بالاترین) معقول قیمت گیرنده‌های دیجیتال کنیــد که حدود 80 هزار تومان است، حاصل می‌شود عدد 1600 میلیارد که این عدد سقف ارزش بازار است.

این عدد را باید براساس شاخصه‌های دیگری کوچک کنیم، یعنی این را در نظر بگیریم که ممکن است در یک بازار، افراد ارزان‌ترین محصول را بخرند که برای این کار همان عدد 20 میلیون باید در کمینه (کمترین) معقول یعنی 30 هزار تومان ضرب شود که می‌شود 600 میلیارد تومان.

یعنی این بازار میان 600 تا 1600 میلیارد تومان ارزش دارد. حال باید این عدد را در عمل و از زبان مسوولان بازار و تولید آن بشنویم که به همین جهت با دو نفر از مسئولان بخش دولتی و خصوصی در این حوزه گفت‌وگویی داشتیم که در ادامه می‌خوانید.

خسرو توانا، رییس کنسرسیوم تولیدکنندگان گیرنده‌های تلویزیون دیجیتال در گفت‌وگو با جام‌جم، موضوع تشکیل کنسرسیومی متشکل از تولیدکنندگان را این گونه بیان می‌کند: پاییز 1389 وزارت صنایع طی فراخوانی اقدام به انتخاب شرکت‌هایی کرد تا تولید گیرنده‌های تلویزیون دیجیتال را در کشور آغاز کنند چراکه تا سال 2015 تلویزیون‌های آنالوگ جمع خواهد شد و مردم باید بتوانند همچنان تصاویر تلویزیون را دریافت کنند.

وی درباره پیش‌بینی‌اش از این بازار می‌گوید: در بازار تلویزیون‌هایی هست که دارای تیونر داخلی دیجیتال است و همچنین دستگاه‌های ترکیبی مانند پخش‌کننده‌های دی‌وی‌دی یا مدیا نیز وجود دارد که آنها هم گیرنده دیجیتال است. در نهایت حدود 12 تا 15 میلیون دستگاه پتانسیل این بازار است. از طرفی تعدادی تلویزیون در این چند سال فروخته خواهد شد که دیجیتال نیست و این شاخصه‌ها عدد نهایی را مشخص خواهد کرد.

توانا درباره عدد 20 میلیون که وزارت صنایع اعلام کرد بر چه اساس بود، تصریح می‌کند:آنها نظر خودشان را دارند، اما به عقیده ما یک سری از دستگاه‌ها که عموما زیر یکصد هزار تومان قیمت دارد ارزش این را ندارد که 50 هزار تومان دستگاه در کنارش قرار دهند و این پنج میلیون را برای آن کم کردیم. از طرف دیگر الان یک سال از شروع کار گذشته و حدود 500 هزار دستگاه در بازار به فروش رفته است.

رییس کنسرسیوم تولیدکنندگان گیرنده‌های دیجیتال همچنین درباره نحوه ارائه تائیدیه برای تولید یا واردات این دستگاه‌ها می‌گوید:

محصولات این حوزه چه وارداتی و چه تولیدی باید به سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ارائه شود و آنها محصول را براساس توافق به شرکت تکتا یا صنایع انفورماتیک ایران به عنوان آزمایشگاه همکار ارسال می‌کنند تا نمونه‌ها تست و تائیدیه صادر شود.

وی در پاسخ به این سوال که مردم از چه راهی باید جنس تائید شده را بشناسند؟ و آیا بهتر نیست یک هولوگرام یا نشان مشترکی برای این کار مشخص شود، نیز می‌گوید: اول این که می‌توانند به مارک‌ها اعتماد کنند و ضمانت نامه آنها را بگیرند. نکته دوم این که بله وجود هولوگرام خوب است، اما به شرطی که این نشان، ارزان باشد و برای یک کالای 50 هزار تومانی پرداخت دو یا 3000 تومان به صرفه نیست چراکه این قیمت به خریدار تحمیل می‌شود، اما اگر طبق عرف بین‌المللی باشد ما هم رضایت داریم تا یک آرم مشترک برای همه استفاده شود.

وی درباره فروش اجناسی که متفرقه فروخته می‌شود و مشکلاتی برای خریداران بوجود می‌آورد هم می‌گوید:ابتدا این که استاندارد نبودن به نفسه، یک ضعف است. از طرفی خریدار باید بداند مدتی بعد که این فناوری ارتقا پیدا کرد و فرستنده‌های صدا و سیما به نوعی دیگر و با فناوری دیجیتال پیشرفته‌تری کار کرد، دیگر این دستگاه به دردشان نمی‌خورد چراکه قابل به روزرسانی نیست. این دستگاه باید توسط شرکت تولید‌کننده پشتیبانی فنی شود چون فناوری در حال تغییر دائم است.

وی درباره کیفیت محصولات داخلی معتقد است: بله چون یک سری استانداردها را باید رعایت کنند و تائید نمونه بگیرند. از طرفی تولیدات ما فارسی‌سازی می‌شود، اما اجناس متفرقه فارسی ندارد و در زمان مصرف می‌بینیم حروف معکوس می‌شود یا ناخواناست چراکه یا حروف عربی استفاده شده است یا اصلا برای استفاده‌کننده داخلی قابل استفاده نیست.

او همچنین در پاسخ به سوالی درباره تفاوت ست‌آپ‌باکس‌ها با رسیورها می‌گوید: کسی روی رسیور ماهواره کار نکرده و چیزهایی که به داخل کشور می‌آید قانونی نیست برای همین نمی‌تواند محصول قابل اعتمادی باشد ، دیگر این‌که اصولا نیازی به ماهواره نداریم و می‌توانیم با سیستم پخش زمینی کار کنیم و اگر شبکه‌ای از ماهواره، قابل قبول نظام بود باید سازمان صدا و سیما خودش آن را روی این فرستنده‌ها بیندازد وگرنه اصولا گیرنده ماهواره نیاز نیست.

وی درباره بازار این محصول هم می‌گوید: این در بازار الکترونیک خیلی متفاوت است و سطح‌بندی دارد. شاید نشود هیچ‌گاه صددرصد تولید داخلی انجام داد چون یک زمان آنقدر کار تخصصی است که بستن سه عدد پیچ خودش یک کار عظیم است، اما مواقعی مثل تولید رادیو برعکس است.

توانا دستگاه‌های غیرمجاز را از نظر امنیتی مشکل‌ساز می‌داند و می‌گوید: در هر کشوری ورود و توزیع دستگاه‌هایی که به هر نحو به موضوع فرکانس مربوط شود محدودیت دارد. این دستگاه‌ها نباید خارج از باند فرکانسی تلویزیون را دریافت کند. حال گذشته از این که از آن باندها نمی‌تواند استفاده کنند، اما در کل باید برای کاری که ساخته شده‌است باشد و نه چیز دیگر. برای همین دستگاه داخلی می‌تواند این استانداردها را داشته باشد.

وی در پاسخ به این سوال که چند درصد بازار را محصولات وارداتی تشکیل می‌دهد، می‌گوید: در حال حاضر بازار متلاطم است و اصولا هر جنس کوچکی، بازار شکننده‌ای دارد. مدتی هم دامپینگ داشت و محصولات خارجی را خیلی ارزان می‌فروختند، اما تخمین ما حدود 50 درصد است.