در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اینجا میدان ارگ است ولی دادگاه نیست!
سال پاسخگویی است یعنی این که مردم حق دارند بدانند همه آنها که مسوولیتی بر عهده دارند در برابر وظایفشان چه کرده اند و این مهم بر عهده رسانه هاست که با دعوت مسوولان و بحث و چالش از آنها پاسخ بخواهند.
رادیو و تلویزیون به عنوان 2 رسانه فراگیر که هر کدام ویژگی و کارکردهای خاص خود را دارند با توجه به حساسیت و اهمیت نامگذاری سال برنامه های متعددی را تدارک دیده اند و بحث روز با وجود این که 3سال از تاریخ پخش آن می گذرد، در سال جدید تلاش مضاعفی را در این راستا آغاز کرده است.
این برنامه از شبکه تهران هر روز با پرداختن به یکی از موضوعات روز جامعه در حوزه های سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی با دعوت از مسوولان و کارشناسان ، مسائلی را که به نوعی دغدغه گروهی از مردم است به بحث و چالش می کشاند تا به پاسخ برسد.
ظهر یکی از روزهای گرم تابستان است و در حوالی بازار تهران صدای بوق های پی در پی ، همهمه موتورها و ترافیکی از انواع خودروهای مدل پایین و فرسوده به وجود آورده است.
موضوع بحث روز هم جمع آوری همین خودروهاست. از نودال ، هماهنگی ، استودیوها حتی حراست افرادی در استودیوی پخش رادیو جمع شده اند تا از نزدیک شاهد مناظره کارشناسان و مدیران شرکتهای خودروسازی باشند.
همه دغدغه کارشناسان و مسوولان برنامه این است که در طرح جمع آوری خودروهای فرسوده قشر آسیب پذیر جامعه متحمل خساراتی می شود و روشهای اتخاذ شده کنونی چاره کار نیست.
یکی از مهمانان اطلاعات مجری برنامه و گزارشگر را تکذیب می کند. مشاجره ای جدی در پخش رادیو سر گرفته است.
تریبون مردم هستیم هومن عرب شیرازی به خاطر فضا و بحث های ایجاد شده راضی به نظر می رسد و تکذیب اطلاعات برنامه اش از سوی یکی از حاضران از تکاپوی او برای جدی تر شدن بحث نمی کاهد. هر چند چندان با تهیه کننده برنامه اتفاق نظر ندارد. هدایت از طریق اتاق فرمان یک پای ثابت بحث است.
او معتقد است : «اتفاقا همین اختلاف نظرها در جریان کار است که منجر می شود کار گروهی را یاد بگیرند و این مشاجرات اتاق فرمانی از نوع دعواهای دو وابسته عزیز است که نمی تواند جدی تلقی شود.»
او با قطع ارتباط شنونده ای که 40 دقیقه پشت خط زنده شبکه به طور مستقیم در بحث شرکت داشته مخالف است ، چون سوالات و نظریات این شنونده که اتفاقا صاحب یکی از خودروهای فرسوده است فتح باب مناظرات جدیدی شده است. این سردبیر جوان خود را نماینده مردمی رسانه اش می داند: «عشق به مخاطب است که کار را به شریان اصلی هدایت می کند.
این موضوعات مسائلی است که گروهی از مردم ما با آنها روبه رو هستند و نمی توانند به طور مستقیم با مسوولان در میان بگذارند و وظیفه یک رسانه مردمی است که موضوعات را مطرح کند.
از این که یکی از مهمانان اطلاعات مجری برنامه را تکذیب کند چندان دلخور نیستم چون ما به گونه ای به بحث می پردازیم که می خواهیم به جواب برسیم.
در مواردی هم جدل پیش می آید که طبیعی است گوینده و گزارشگر ما را به دروغ متهم می کنند، این نسبتها به ما داده می شود، چون می خواهیم به نفع مردم و به ضرر گروهی که به شکلی منتفع هستند کاری انجام دهیم.»
هر برنامه زنده ای با توجه به مقتضیات رسانه به طراحی مدبرانه ای نیاز دارد چه رسد به این که عوامل حاضر در رژی پخش از بیرون از رسانه انتخاب می شوند که به هر تقدیر ممکن است چندان آشنایی با شرایط رسانه نداشته باشند یا حتی رعایت نکنند.
عرب شیرازی در این خصوص اظهار می کند: «هر کار درستی نیاز به مهندسی دارد، مهندس طراحی برنامه و روان شناسی کار که گهگاه مواردی در لحظه به ذهن ما می رسد که می تواند بحث را به اوج برساند، برنامه زنده است گاهی شنوندگان احساساتی می شوند پشت خط زنده صحبتهایی می کنند که در شان یک رسانه نیست گاه مهمانان رعایت نمی کنند و همه اینها استرس های برنامه زنده است.
در بسیاری مواقع با وجود این که سال پاسخگویی است مسوولان از حضور در برنامه و ارائه پاسخ امتناع می کنند و ما چاره ای نداریم که مساله را عنوان کنیم ، چون مدعی هستیم به این که برنامه ما شنونده مدار است.»
به نظر می رسد همه این بحثها، سوالات و مناظره ها تا آنجا که به وظایف رسانه ها مربوط می شود، ضروری و حتی مفید هستند، اما به شرط این که بالاخره به نتیجه ای مطلوب هم منجر شوند، اما چه می شود کرد که هر کسی را وظیفه ای است و یک رسانه تنها می تواند بپرسد و مطرح کند و هرگز نمی تواند در جایگاه حکم صادر کردن قرار بگیرد. عرب شیرازی هم در این باره می گوید: «ما دادگاه نیستیم و نمی توانیم حکم صادر کنیم.
جامعه ما جامعه مردم سالار دینی است و بر اساس خواسته های مردم تنظیم می شود. صداوسیما نهادی است که باید خواست و اراده مردم را بگنجاند و ترکیبی ارائه کند که مورد علاقه مردم باشد، ما فقط سعی می کنیم در بحثها تا جایی پیش برویم که به پاسخ برسیم».
به شان رسانه فکر می کنم سودابه آقاجانیان با وجود اجراهای موفق تلویزیونی ترجیح داده است در رادیو بماند. او مجری برنامه «بحث روز» است که فقط به اطلاعات اتاق فرمان بسنده نمی کند و پابه پای کارشناس و مهمانان در بحث شرکت می کند، تا آنجا که یکی از حاضران پرخاشگرانه اطلاعات او را تکذیب می کند و به سخره می گیرد؛ اما آقاجانیان پیش از دفاع از خود به شان رسانه فکر می کند و از واردشدن به بحث های جدی لذت می برد، چون در این برنامه ، مجری هیچ نوشته از پیش تعیین شده ای در اختیار ندارد و حتی روند برنامه هم قابل پیش بینی نیست و این شرایط گوینده را ورزیده می کند.
موضوعات بحث روز در حوزه های مختلف است و به طور طبیعی اشراف مجری را تا حد کنترل بحث و برنامه در موضوع منتخب روز می طلبد.
آقاجانیان دراین باره می گوید: «وقتی مجبور هستم کم نیاورم و با بحث پیش بروم ، سطح اطلاعاتم را بالا می برم ؛ چون اغلب حاضران با هم اختلاف نظر دارند و من وظیفه دارم بحث را هدایت کنم و آن را به چالش بکشانم ، پس باید دانسته های خود را گسترش دهم».
دغدغه شخصی و دغدغه جمعی برنامه در شرایطی به اتمام می رسد که دو مهمان در حال جدل کردن هستند و این مناظره تا بیرون رژی تهران ادامه می یابد، مسوول برنامه اظهار امیدواری می کند که آن دو نفر بیرون از استودیو به نتیجه ای برسند.
حمیدرضا افتخاری مسوول برنامه درباره تاریخچه پخش «بحث روز» می گوید: «26 ماه از اولین برنامه «بحث روز» می گذرد و طی این مدت حتی برای یک روز هم آنتن خالی نماند و راضی هم نشدیم به قیمت این که حتما برنامه پخش شود سطح نازلی داشته باشد.
از آنجا که وابستگی این برنامه به اشخاص بیرونی است ، استرس های خاص خودش را دارد و هر اتفاقی ممکن است بیفتد. گاهی لحظه آخر خبر داده اند که نمی آیند و...».
او سوژه های این برنامه را عمدتا دغدغه های شخصی برنامه سازان می داند که جزیی از مردم هستند و به نوعی گروهی از مردم با آن مساله درگیر هستند: «وقتی کسی سوژه ای را انتخاب می کند که برنامه ای را بر آن اساس به روی آنتن ببرد یعنی دغدغه ای اجتماعی را که به نوعی گریبانگیر خود او هم هست مطرح می کند...».
فاطمه رحیمی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
