از پارس جنوبی چه خبر؟

شب‌های عسلویه با روشنایی چراغ‌های پالایشگاه‌هایی که هم‌اکنون در آن فعال هستند، زیبا و دیدنی است و جذبه آن، شگفت‌انگیز و دل آدمی را از شکوه تلاش در وطن به وجد می‌آورد. اما قصد ما توصیف این منطقه از ایران نیست، می‌خواهیم ببینیم در این منطقه چه خبر است و چه می‌گذرد.

پس از آن که توسعه این میدان در دستور کار دولت‌ها قرار گرفت، 28 فاز برای آن طراحی شد که هم‌اکنون 8 فاز به طور فعال گاز مورد نیاز کشور را تامین می‌کند که اگر فازهای 9 و 10 را به آن بیفزاییم، 10 فاز فعال خواهد بود اما این فازها فقط در بخش پالایشی گاز راه‌اندازی شده‌اند و هنوز چاه‌های آن فعال نیست؛ زیرا تجهیزات درون‌چاهی و سرچاهی آن تاکنون برای حفاری چاه‌ها فراهم نشده است.

اهمیت پارس جنوبی و توسعه آن برای هیچ دولتی انکارناپذیر است. این اهمیت آنقدر بالاست که مجلس سال گذشته اختصاص 3 درصد از درآمد فروش نفت را به توسعه پارس جنوبی اختصاص داد که به گفته جشن‌ساز، شرکت ملی نفت توانست 1/4 میلیارد دلار از این مصوبه را جذب کند. پیش‌بینی می‌شود سال‌جاری با توجه به کاهش درآمدهای نفتی و پایین بودن قیمت نفت این رقم به 2 میلیارد دلار کاهش یابد. جذب سرمایه 1/4 میلیارد دلاری در پارس‌جنوبی در سال گذشته در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از فازهای این میدان از فعالیت توسعه‌ای بازمانده و از آهنگ کندی برخوردار هستند.

براساس گزارش‌های موجود، شرایط میدان گازی پارس جنوبی در حال حاضر مطلوب نیست؛ به طوری که حفاری چاه‌های فاز 9 و 10 صورت نگرفته است و فاز 11 پس از کناره‌گیری شرکت نفتی توتال از توسعه آن به شرکت «سی. ان. پی. سی» چینی واگذار شد که تاکنون منتظر مجوز هیات مدیره شرکت ملی نفت است و اقدام خاصی بر آن صورت نگرفته است. قرار است در فاز مذکور LNG تولید شود. از سوی دیگر، فاز 12 که مختص تولید LNG (گاز طبیعی مایع شده)‌ بود و برای صادرات طراحی شده هنوز هیچ قرارداد قطعی را به خود ندیده است. علاوه بر این، فازهای 13 و 14 پارس جنوبی که قرار بود از سوی شرکت‌های نفتی مطرح «شل و رپسول» مطالعات امکان‌سنجی و توجیه اقتصادی توسعه آن صورت گیرد با وجود اتمام مطالعات مربوط، این شرکت‌ها به دلیل فشارهای سیاسی و بین‌المللی در شرایط تحریم علیه ایران تاکنون از حضور در این فازها برای آغاز انجام عملیات توسعه و سرمایه‌گذاری سر باز زده‌اند و شرکت ملی نفت اعلام کرده که در حال مذاکره با چند شرکت آسیایی است که تاکنون نتیجه آن، مشخص نشده است.

عملیات اجرایی فازهای 16 و 15 نیز که ابتدا از سرعت بالایی برخوردار بود، به دلیل کمبود منابع با کندی حرکت مواجه شده است. فازهای 17 و 18 نیز منتظر دریافت پیش‌پرداخت اعتبار برای توسعه از سوی شرکت ملی نفت است و ضمن این که فازهای19، 20 و 21 نیز که قرارداد توسعه آن با یک کنسرسیوم داخلی منعقد شد، منتظر دریافت 500 میلیون دلار پیش‌پرداخت اعتبار آن است.

به نظر می‌رسد آنچه در توسعه این میدان بزرگ حائز اهمیت است و به عنوان یک چالش جدی پیش روی شرکت ملی نفت قرار دارد، کمبود منابع مالی است، هر چند که وعده 2 میلیارد دلاری رئیس‌جمهور نیز تاکنون محقق نشده اما امیدواریم طبق اظهارات مقامات شرکت ملی نفت، توسعه فازهای باقیمانده با جدیت و سرعت بیشتری دنبال شود و این کار باید در دولت دهم با نگاه استراتژیک و توسعه‌ای پیگیری شود.

زیبا اسماعیلی