یکی از این گیاهان مرموز و در عین حال خطرناک، تاتوره است. گیاهی با ظاهری جذاب، گل‌هایی شیپوری‌شکل، دانه‌هایی سیاه‌رنگ و برگ‌هایی درشت که قرن‌هاست هم در طب سنتی جای دارد و هم در فهرست گیاهان سمی.
تاتوره با نام علمی Datura stramonium یک گیاه سمی از خانواده شب‌بو‌های (Solanaceae) است که در بسیاری از نقاط جهان به صورت خودرو رشد می‌کند. این گیاه با نام‌های مختلفی مانند جمشیدی، تاتوره‌بو، گیاه شیطان و سیب‌عبری نیز شناخته می‌شود.
مشخصات ظاهری آن شامل:
برگ‌های پهن و تخم‌مرغی با حاشیه دندانه‌دار
گل‌هایی بزرگ و قیفی‌شکل با رنگ‌های سفید، بنفش یا زرد
میوه‌های خاردار و بیضی‌شکل که درون آنها دانه‌های سیاه و سمی قرار دارد
آلکالوئیدهای اصلی
تاتوره حاوی آلکالوئیدهای بسیار قدرتمند و سمی از جمله موارد زیر است:
آتروپین (Atropine)
اسکوپولامین (Scopolamine)
هیوسیامین (Hyoscyamine)
این ترکیبات روی سیستم عصبی مرکزی تأثیر می‌گذارند و موجب ایجاد توهم، گشادی مردمک، خشکی دهان، بی‌قراری، کاهش تعریق و در دوز‌های بالا، مرگ می‌شوند.
در پزشکی مدرن:
استخراج آتروپین و اسکوپولامین برای استفاده در قطره چشم، ضد تهوع سفر، بیهوشی و درمان مسمومیت با ارگانوفسفره‌ها
توجه: مصرف خودسرانه این گیاه به‌شدت خطرناک است و می‌تواند کشنده باشد.
سمیت و خطرات
تمام بخش‌های این گیاه سمی هستند؛ اما بیشترین تمرکز سموم در دانه‌ها و برگ‌هاست. حتی لمس آن در برخی افراد ممکن است باعث تحریک پوستی شود.
علائم مسمومیت:
توهم شدید و غیرقابل کنترل
خشکی شدید دهان و حلق
افزایش ضربان قلب
گشادی مردمک و تاری دید
بی‌قراری، اضطراب و حتی پارانویا
کما یا مرگ در دوز‌های بالا
اثرات روان‌گردان و سوءمصرف
در برخی جوامع، به‌ویژه در میان جوانان و افراد ناآگاه، گاهی از تاتوره به‌عنوان مخدر روان‌گردان طبیعی استفاده می‌شود.
چرا تاتوره به عنوان ماده مخدر استفاده می‌شود؟
متأسفانه برخی افراد به دلایل زیر به سراغ ماده مخدر تاتوره می‌روند:
دسترسی آسان و رایگان
فرار از واقعیت و تجربه توهمات
کنجکاوی و اطلاعات نادرست
فشار همسالان
باور‌های نادرست درباره خواص درمانی
کلینیک افشار هشدار می‌دهد که تاتوره هیچ مصرف مطمئنی ندارد و حتی مقادیر کم آن می‌تواند کشنده باشد.
درمان مسمومیت با ماده مخدر تاتوره
درمان مسمومیت با ماده مخدر تاتوره نیاز به مداخله فوری و تخصصی دارد. کلینیک افشار با تیم متخصص و امکانات پیشرفته، آماده ارائه خدمات درمانی است.
اقدامات فوری و اورژانسی
گام اول: تماس فوری با اورژانس
در صورت مشاهده علائم مسمومیت، فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. هرگز منتظر نمانید تا علائم شدیدتر شود.
گام دوم: اقدامات اولیه
تا رسیدن امدادگران:
فرد را در محیطی خنک و آرام قرار دهید
لباس‌های اضافی را در بیاورید
سر را به پهلو برگردانید تا مجرای تنفسی باز بماند
مایعات خنک برای کاهش دما استفاده کنید
هرگز چیزی خوراکی ندهید
سعی در آرام نگه داشتن فرد داشته باشید
درمان بیمارستانی ماده مخدر تاتوره
در بیمارستان یا کلینیک افشار، درمان‌های زیر انجام می‌شود:
سم زدایی و پشتیبانی حیاتی
مسمومیت با تاتوره یک اورژانس پزشکی است. درمان حمایتی شامل پایش علائم حیاتی، مایع‌درمانی و در موارد شدید، استفاده از فیزیوستیگمین تحت نظر پزشک می‌باشد. هیچ‌گونه خوددرمانی توصیه نمی‌شود.
