جام جم آنلاین - پژوهشی جدید از آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان نشان داده است که عفونت‌ها می‌توانند در بروز بخش قابل توجهی از موارد سرطان در جهان نقش داشته باشند. بیشتر این موارد به پنج عامل عفونی اصلی یعنی هلیکوباکتر پیلوری، ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، هپاتیت B، هپاتیت C و ویروس اپشتین بار مربوط می‌شوند.
هلیکوباکتر پیلوری که یکی از شایع‌ترین باکتری‌های عفونی دستگاه گوارش است می‌تواند معده را درگیر کند و از طریق آب و غذای آلوده منتقل شود. این باکتری ارتباط نزدیکی با سرطان معده دارد و پژوهش‌های جدید احتمال ارتباط آن با بخشی از موارد سرطان روده بزرگ را نیز مطرح کرده‌اند.
HPV و ارتباط آن با چند نوع سرطان
ویروس HPV بسیار شایع است و از طریق تماس نزدیک پوستی منتقل می‌شود و معمولا ارتباط آن با روابط جنسی مطرح است. بیشتر افراد مبتلا به HPV با مشکل جدی روبه‌رو نمی‌شوند، اما برخی گونه‌های پرخطر این ویروس می‌توانند به مرور زمان تغییراتی در سلول‌ها ایجاد کنند و احتمال ابتلا به سرطان را افزایش دهند.
تقریبا تمام موارد سرطان دهانه رحم با عفونت HPV ارتباط دارند. این ویروس همچنین با سرطان‌های گلو، دهان، مقعد، آلت تناسلی، واژن و فرج ارتباط دارد.
واکسیناسیون HPV و انجام غربالگری منظم سرطان دهانه رحم از اقدامات مهم برای کاهش خطر ابتلا به این سرطان محسوب می‌شوند. استفاده از کاندوم نیز می‌تواند احتمال انتقال HPV را کاهش دهد هرچند محافظت کاملی ایجاد نمی‌کند.
هلیکوباکتر پیلوری و سرطان معده
هلیکوباکتر پیلوری یکی از مهم‌ترین عوامل عفونی مرتبط با سرطان در جهان شناخته شده است. این باکتری بیشتر با سرطان معده ارتباط دارد و به همین دلیل در برخی کشور‌ها برنامه‌های غربالگری و درمان آن در حال گسترش است.
برخی تحقیقات جدید همچنین ارتباط احتمالی این عفونت با سرطان روده بزرگ را بررسی کرده‌اند. با این حال برای تعیین میزان دقیق این ارتباط همچنان به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
توسعه واکسن مؤثر علیه هلیکوباکتر پیلوری نیز یکی از زمینه‌های مورد توجه پژوهشگران است، اما ساخت چنین واکسنی هنوز با چالش‌هایی همراه است.
ویروس اپشتین بار
ویروس اپشتین بار یکی از ویروس‌های بسیار شایع در میان انسان‌هاست و بیشتر افراد در طول زندگی با آن مواجه می‌شوند. این ویروس در برخی سرطان‌ها نقش دارد، اما ابتلا به آن به تنهایی به معنای ایجاد سرطان نیست.
عوامل مختلفی از جمله وضعیت سلامت، ژنتیک و شرایط دیگر می‌توانند در احتمال ابتلا به سرطان نقش داشته باشند. به همین دلیل پژوهشگران پیشگیری از عفونت با ویروس اپشتین بار را یکی از زمینه‌های مهم تحقیقات آینده می‌دانند.
مطالعات مربوط به ساخت واکسن برای این ویروس نیز در حال انجام است.
هپاتیت B و C و سرطان کبد
هپاتیت B و هپاتیت C ارتباط قابل توجهی با سرطان کبد دارند. با این حال امکان پیشگیری و درمان این دو عفونت در سال‌های اخیر پیشرفت زیادی داشته است.
برای هپاتیت B واکسن مؤثر وجود دارد و دارو‌های ضدویروسی می‌توانند عفونت را کنترل کنند. هپاتیت C نیز در بیشتر بیماران با دارو‌های مناسب قابل درمان است.
برای هپاتیت C هنوز واکسن تأییدشده‌ای وجود ندارد. آزمایش و تشخیص زودهنگام و درمان به موقع و همچنین جلوگیری از تماس با خون آلوده از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از این عفونت هستند.
راه‌های کاهش خطر
پژوهشگران بر اهمیت پیشگیری از عفونت‌ها برای کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها تأکید کرده‌اند. واکسیناسیون علیه HPV و هپاتیت B و رعایت اصول ایمنی در تزریق و اقدامات پزشکی می‌تواند در کاهش خطر مؤثر باشد.
رعایت رابطه جنسی ایمن و انجام غربالگری‌های توصیه‌شده نیز در پیشگیری از برخی سرطان‌های مرتبط با عفونت اهمیت دارد.
البته ابتلا به یکی از این عفونت‌ها به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست. عوامل مختلفی از جمله ژنتیک و وضعیت عمومی سلامت می‌توانند در شکل‌گیری سرطان نقش داشته باشند.
رئیس مرکز آمار ایران در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه «جام‌جم» تشریح کرد
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
