جام جم آنلاین – daily mail نوشت: تصویر رایجی که از بیاشتهایی عصبی در ذهن بسیاری از افراد وجود دارد فردی بسیار لاغر است که به وضوح بیمار به نظر میرسد. اما اختلالات خوردن میتوانند شکلهای متفاوتی داشته باشند و تشخیص آنها همیشه ساده نیست.
محدود کردن شدید غذا و نگرانی وسواسگونه درباره وزن و شکل بدن و ورزش بیش از حد و دوری از موقعیتهایی که در آنها غذا وجود دارد از جمله رفتارهایی هستند که میتوانند زنگ خطر یک اختلال خوردن باشند.
اگرچه اختلالات خوردن در نوجوانان و جوانان شایعتر هستند، اما افراد در هر سنی ممکن است به آنها مبتلا شوند. حتی ممکن است فردی سالها با یک رابطه ناسالم با غذا زندگی کند بدون اینکه برای دریافت کمک اقدام کند.
فشارهای زندگی مانند تغییرات خانوادگی و سوگ و استرسهای کاری نیز میتوانند برای برخی افراد شرایط دشوارتری ایجاد کنند. با این حال علت اختلالات خوردن معمولاً پیچیده است و نمیتوان آن را به یک عامل مشخص نسبت داد.
۱- همیشه میگوید قبلاً غذا خورده است
یکی از رفتارهایی که میتواند توجه خانواده را جلب کند اجتناب مداوم از غذا خوردن در جمع است.
ممکن است فرد مرتب بگوید قبلاً غذا خورده یا بعداً غذا میخورد و به تدریج از حضور در مهمانیها و رستورانها یا دورهمیهایی که غذا در آنها سرو میشود خودداری کند.
البته یک بار یا چند بار چنین رفتاری به معنای وجود اختلال خوردن نیست. نگرانی زمانی بیشتر میشود که این رفتار به الگویی ثابت تبدیل شود و همراه با ترس شدید از غذا یا افزایش وزن باشد.
۲ -غذای سالم به یک وسواس تبدیل شده است
توجه به تغذیه سالم به خودی خود مشکلی ندارد. اما اگر انتخاب غذا به یک دغدغه دائمی تبدیل شود و فرد گروههای مختلف غذایی را به شکل افراطی حذف کند یا دائماً درباره کالری و وزن و ترکیبات غذا نگران باشد باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
اختلالات خوردن میتوانند با قوانین بسیار سختگیرانه درباره غذا همراه باشند.
۳- حتی هنگام خستگی یا بیماری هم ورزش را متوقف نمیکند
ورزش منظم برای سلامت مفید است، اما ورزش افراطی میتواند یکی از رفتارهای مرتبط با اختلالات خوردن باشد.
اگر فرد احساس بیماری یا خستگی شدید دارد، اما همچنان خود را مجبور به تمرین میکند تا از افزایش وزن جلوگیری کند یا کالری غذایی را جبران کند این رفتار ارزش بررسی دارد. ورزش بیش از حد را در کنار سایر علائم به عنوان یکی از رفتارهای جبرانی قابل توجه در ارزیابی اختلالات خوردن معرفی میکند.
۴- تغییر برنامه غذایی او را به شدت مضطرب میکند
فردی که رابطه سالمی با غذا دارد ممکن است از تغییر برنامه شام یا انتخاب رستوران مورد علاقهاش ناراحت شود، اما معمولاً میتواند با شرایط جدید کنار بیاید.
اضطراب شدید زمانی که فرد دیگری غذا را انتخاب میکند یا برنامه غذایی تغییر میکند میتواند یکی از علائمی باشد که در کنار سایر رفتارهای هشداردهنده نیاز به توجه دارد.
نگرانی شدید درباره وزن یا شکل بدن و رفتارهای محدودکننده غذایی و دوری از موقعیتهای مرتبط با غذا را در ارزیابی اختلالات خوردن مورد توجه قرار گرفته است.
۵- از دورهمیهایی که غذا در آنها حضور دارد فاصله میگیرد
کمکم نپذیرفتن دعوتهای شام یا ناهار و ترجیح دادن غذا خوردن در تنهایی میتواند یکی از علائم قابل توجه باشد.
افراد مبتلا به اختلالات خوردن ممکن است برای پنهان کردن عادتهای غذایی خود از دیگران دور شوند. اجتناب از غذا خوردن با دیگران نیز در فهرست علائم و رفتارهای هشداردهنده قرار دارد.
اگر به رفتار یکی از نزدیکان خود مشکوک هستید چه بگویید؟
صحبت کردن درباره غذا و وزن میتواند حساس باشد. بهتر است به جای اظهار نظر درباره ظاهر یا وزن فرد درباره رفتارهایی که مشاهده کردهاید صحبت کنید.
مثلاً میتوانید بگویید:
«مدتی است متوجه شدهام که در جمع کمتر غذا میخوری و به نظر میرسد غذا خوردن برایت استرسزا شده. اگر چیزی اذیتت میکند من آمادهام به حرفهایت گوش بدهم.»
بهتر است از جملههایی مانند «تو که خیلی لاغر نیستی پس مشکلی نداری» یا «فقط بیشتر غذا بخور» استفاده نشود. ظاهر فرد به تنهایی نمیتواند وجود یا نبود اختلال خوردن را مشخص کند.
کمک گرفتن هیچ وقت دیر نیست
اگر فردی احساس میکند کنترل غذا و وزن بخش زیادی از زندگی او را درگیر کرده یا رفتارهای غذاییاش باعث اضطراب و انزوا شده است بهتر است با پزشک یا متخصص سلامت روان صحبت کند.
اختلالات خوردن قابل درمان هستند و هرچه فرد زودتر کمک تخصصی دریافت کند امکان شروع درمان مناسب بیشتر است. درمان بسته به نوع اختلال میتواند شامل رواندرمانی و حمایت تغذیهای و پایش وضعیت جسمی باشد.
مهم است بدانیم برای جدی گرفتن یک اختلال خوردن نباید منتظر کاهش وزن شدید باشیم. وزن یکی از معیارهای ارزیابی است، اما تشخیص به مجموعهای از علائم و رفتارها و وضعیت جسمی و روانی فرد نیاز دارد.
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
درخشان: قرمزها در هماهنگی بین خطوط سهگانه مشکل دارند