نقش محوری مادر در ورزش فرزندان پسر
افزون بر این استان بوشهر در طول دفاع میهنی دوم و سوم از مقاصد اصلی اهداف دشمن آمریکایی و صهیونی بود که بارها و بارها مورد حمله هوایی و موشکی قرار گرفت. با این حال امداد رسانی60پایگاه اورژانس بی وقفه در طول جنگ ادامه داشت.
در گفت‌وگو با دکتر علیرضا حاجیونی، رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، از اقدامات، عملکرد و چالش‌های این سازمان امدادی و مردم‌یار در طول یکسال که از انتصاب وی گذشته است جویا شدیم که در ادامه می خوانید .
در سالی که گذشت، چند هزار تماس منجر به عملیات اورژانسی در استان بوشهر شده است و بیشترین دلیل تماس‌ها در استان ما چه بوده است؟
در یک سال گذشته بیش از ۲۰۰ هزار تماس با مرکز اورژانس استان بوشهر برقرار شده که بخش قابل توجهی از این تماس‌ها به مأموریت‌های عملیاتی منجر شده است. در میان مأموریت‌های اورژانس، حوادث ترافیکی و تصادفات سهم قابل توجهی دارند و یکی از مهم‌ترین دلایل اعزام تیم‌های فوریت‌های پزشکی در استان محسوب می‌شوند.
البته مأموریت‌های اورژانس تنها به حوادث ترافیکی محدود نمی‌شود و طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها، حوادث، مسمومیت‌ها، مشکلات قلبی و تنفسی، حوادث ناشی از کار، غرق‌شدگی و سایر فوریت‌های پزشکی را شامل می‌شود.
پشت هر تماس، یک انسان قرار دارد که ممکن است در یکی از حساس‌ترین لحظات زندگی خود قرار گرفته باشد؛ بنابراین برای ما هر تماس یک مأموریت مهم و هر بیمار، یک امانت است.
در فصل تابستان و گرمای شدید بوشهر، آمار گرمازدگی و فوریت‌های مرتبط با آن چقدر نسبت به فصول دیگر تفاوت دارد؟
شرایط اقلیمی استان بوشهر و گرمای شدید در ماه‌های گرم سال، طبیعتاً احتمال بروز گرمازدگی، اختلالات ناشی از گرما و برخی فوریت‌های مرتبط با آن را افزایش می‌دهد. با این حال، میزان مأموریت‌ها در این حوزه در طول سال متغیر است و به شرایط آب‌وهوایی، میزان مواجهه افراد با گرما و نوع فعالیت آنان بستگی دارد. در تابستان امسال ۷۰ مورد گرمازدگی داشتیم که با رعایت نکات ایمنی و ساده می‌توان از بروز آن جلوگیری کرد، توصیه ما این است که مردم، به‌ویژه سالمندان، کودکان، بیماران و افرادی که در محیط‌های گرم و فضای باز فعالیت می‌کنند، در ساعات اوج گرما از مواجهه طولانی با حرارت پرهیز کنند، مصرف مایعات را جدی بگیرند و در صورت مشاهده علائمی مانند: ضعف شدید، سرگیجه، اختلال هوشیاری یا افزایش دمای بدن، موضوع را جدی گرفته و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند.
وضعیت ناوگان آمبولانس‌های استان چگونه است؟ آیا نیاز به نوسازی یا اضافه کردن آمبولانس جدید در مناطق کمتر برخوردار استان حس می‌شود؟
ناوگان آمبولانس یکی از مهم‌ترین ارکان ارائه خدمات پیش‌بیمارستانی است و طبیعتاً با توجه به گستردگی استان، پراکندگی جمعیت، محورهای مواصلاتی، مناطق صنعتی و شرایط خاص جغرافیایی بوشهر، نیاز به نوسازی مستمر و تقویت ناوگان وجود دارد.
در یک سال گذشته موضوع توسعه و نوسازی ناوگان از اولویت‌های مجموعه بوده و پیگیری‌هایی در سطوح مختلف برای تأمین آمبولانس‌های جدید و ارتقای آمادگی عملیاتی انجام شده است.
از جمله این اقدامات امضای تفاهم نامه بین سازمان اورژانس کشور و استانداری جهت خرید مشارکتی ۲۰ دستگاه آمبولانس هست که در حال انجام و پیگیری می باشد و می تواند جان تازه ای به کالبد ناوگان استان تزریق کند، از سال ۱۴۰۳ تا کنون ۱۱ دستگاه آمبولانس تویوتای جدید به ناوگان استان افزوده شده است، ولی با توجه به سن بالا و فرسودگی آمبولانس های فعلی، بالا بودن هزینه تأمین قطعات و تعمیرات آنها و نبود آمبولانس پشتیبان، نیازمند تأمین آمبولانس های جدید هستیم، که امیدواریم با توجه به طرح خرید مشارکتی سازمان اورژانس کشور، با همراهی سازمان ها و نهادهای دولتی، صنعت، نفت و گاز، پتروشیمی ها و خیرین نیک اندیش، بتوانیم از این فرصت طلایی بهره کافی رو ببریم و به ناوگان ۱۱۵ استان نفسی تازه ببخشیم. همه تلاش ما این است که امکانات و تجهیزات به شکلی توزیع شود که مردم در مناطق کمتر برخوردار نیز از خدمات مطلوب و عادلانه برخوردار باشند. آمبولانس برای ما صرفاً یک وسیله نقلیه نیست؛ یک پایگاه و مرکز درمانی متحرک نجات جان است و کیفیت و آمادگی آن مستقیماً با سلامت مردم ارتباط دارد.
برای پوشش بهتر حوادث جاده‌ای در محورهای پرخطر استان، چه برنامه‌ای برای استقرار پایگاه‌های جدید جاده‌ای دارید؟
توسعه پایگاه‌های اورژانس بر اساس شاخص‌های استاندارد سازمان اورژانس کشور از جمله؛ جمعیت، فاصله جغرافیایی، حجم تردد، نقاط حادثه‌خیز، پراکندگی روستاها و شهرها، نیازهای مناطق مختلف و طرح آمایش سرزمینی انجام می‌شود. که در حال حاضر فاصله و تعداد پایگاه به ویژه پایگاه های جاده ای استان بوشهر از شاخص کشوری هم جلوتر می باشد از وضعیت خوبی برخوردار است، با این وجود ما پیگیر راه اندازی پایگاه های مصوب در سطح استان هستیم، به‌ویژه در محورهای پرتردد و مسیرهای منتهی به مناطق صنعتی و اقتصادی، توسعه پوشش اورژانس جاده‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد. راه‌اندازی و تقویت پایگاه‌های جدید در نقاط مورد نیاز، به همراه ارتقای تجهیزات و امکانات پایگاه‌های موجود، از موضوعاتی است که با جدیت دنبال می‌کنیم و امیدواریم با همراهی مسئولان استانی و شهرستانی بتوانیم پوشش مناسب‌تری ایجاد کنیم.
آیا کمبود نیروی انسانی در اورژانس پیش‌بیمارستانی بوشهر احساس می‌شود؟ وضعیت جذب نیروهای جوان و متخصص چگونه است؟
نیروی انسانی، مهم‌ترین سرمایه اورژانس است. آمبولانس، تجهیزات و ساختمان بدون نیروی انسانی توانمند و باانگیزه نمی‌تواند مأموریت اصلی خود را انجام دهد. بله متاسفانه در حال حاضر در سطح استان به ویژه در شهرستان های جنوبی به دلیل همجواری با رقیب قدرتمندی به نام صنعت و حقوق و مزایای بهتر نسبت به ۱۱۵ و سایر مراکز درمانی دولتی با کمبود نیرو مواجه هستیم.
تمام سعی سازمان اورژانس کشور بر بهتر شدن شرایط معیشتی همکاران می باشد و نیازمند همراهی مجلس و دولت هم می باشد تا با افزایش انگیزه و ارتقای سطح رفاه و معیشت پرسنل، ماندگاری ایشان در این شغل پرتنش، پراسترس و اضطراب و حساس بیشتر شود و جوابگوی زحمات و فداکاری همکاران عزیزمان باشد. البته باید به این نکته هم اشاره کنم که در ایام جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان با دشمن آمریکایی- صهیونی با وجود کمبود نیرو ما بخاطر فداکاری و همراهی همکارانمان هیچگونه تعطیلی پایگاه و عدم حضور نداشتیم و با تمام توان و در خطرناک ترین شرایط ممکن امدادرسانی به مددجویان ادامه داشت، به ویژه در جزیره خارک که حتی یک روز هم توقف خدمت رسانی نداشتیم و همکاران فداکار و پرتلاشمان با قایق خودشان را به پایگاه می رساندند تا فرآیند امدادرسانی مختل نشود، که جا دارد از همین فرصت استفاده کنم و به همه همکارانم خدا قوت بگم و از ایشان تشکر کنم.
با توجه به گستردگی مأموریت‌ها، شرایط جغرافیایی استان و ضرورت پوشش شبانه‌روزی، تأمین نیروی انسانی مورد نیاز همواره یکی از مطالبات و اولویت‌های ماست. جذب نیروهای جوان، توانمند و متخصص می‌تواند ضمن کاهش فشار کاری همکاران، زمینه ارائه خدمات باکیفیت‌تر به مردم را فراهم کند.
در کنار موضوع جذب نیرو، آموزش و توانمندسازی کارکنان نیز اهمیت زیادی دارد و تلاش داریم نیروهای اورژانس از نظر علمی، مهارتی و عملیاتی همواره در سطح مطلوبی قرار داشته باشند.
پرسنل اورژانس با فشارهای روانی سنگینی مواجه هستند؛ برای حفظ سلامت روان و انگیزه این نیروها چه اقداماتی انجام شده است؟
همکاران اورژانس هر روز با صحنه‌هایی مواجه می‌شوند که ممکن است برای بسیاری از افراد حتی یک‌بار دیدن آنها دشوار باشد؛ از تصادفات و مرگ‌ومیر گرفته تا نجات کودکان، مادران، بیماران بدحال و حضور در حوادث گسترده.
به همین دلیل معتقدم توجه به سلامت جسم و روان کارکنان باید هم‌سطح توجه به تجهیزات و امکانات عملیاتی باشد. کرامت نیروی انسانی برای ما یک اصل است و باید محیط کاری به گونه‌ای باشد که همکار اورژانس احساس کند سازمان، سختی‌های کار او را می‌بیند و برای آرامش، امنیت، رفاه و آینده شغلی او اهمیت قائل است.
در این مسیر، توجه به مسائل رفاهی، کاهش فشارهای غیرضروری، آموزش، حمایت روانی و ایجاد فضای مناسب برای بیان مسائل و مشکلات کارکنان را دنبال می‌کنیم. و با سالیانه طبق دستورالعمل های سلامت جسم و سلامت روان همکاران توسط متخصصان طب کار بررسی های لازم در این حوزه انجام می شود و در مورد بحث سلامت روان هم طی همکاری با روانشناس بالینی معتمد همکاران می‌توانند به صورت محرمانه از این خدمات بهره ببرند.
خاطره‌انگیزترین یا سخت‌ترین مأموریتی که در دوران مدیریت‌تان در اورژانس بوشهر به یاد دارید، چه بوده است؟
در اورژانس، نمی‌توان تنها یک مأموریت را سخت‌ترین یا خاطره‌انگیزترین دانست. گاهی یک مأموریت ساده از نظر آماری، برای خانواده‌ای سرنوشت یک عمر را تغییر می‌دهد.
اما حوادث گسترده، سوانح ترافیکی با تعداد بالای مصدومان و همچنین مأموریت‌هایی که در شرایط بحرانی و ناامن انجام می‌شوند، فشار و دلهره بیشتری دارند. در چنین لحظاتی چیزی که بیش از همه برای یک مدیر اهمیت دارد، حفظ آمادگی تیم‌ها، مدیریت صحنه و اطمینان از سلامت نیروهایی است که برای نجات جان دیگران وارد میدان شده‌اند.
افتخار من در این مجموعه، دیدن همکارانی است که حتی در سخت‌ترین شرایط، مأموریت خود را ترک نمی‌کنند و تا آخرین لحظه برای نجات بیمار تلاش می‌کنند. اما می توانم به فداکاری همکارانم در جنگ نابرابر اخیر اشاره کنم که واقعا برای من خاطرانگیز و باعث افتخار شد.
گاهی شاهد مزاحمت‌های تلفنی برای اورژانس هستیم. این مزاحمت‌ها چه تأثیری بر عملکرد تیم‌های امدادی دارد؟
تماس مزاحم با ۱۱۵ صرفاً یک شوخی یا یک تماس بی‌اهمیت نیست؛ ممکن است در همان لحظه، فرد دیگری در شرایط مرگ و زندگی منتظر پاسخ اورژانس باشد. متاسفانه در سال گذشته ما بیش از ۱۵هزار تماس مزاحمت تلفنی داشتیم که پیگیری قضایی آن در حال انجام است و امید داریم با ورود مقام قضایی و آموزش صحیح به ویژه به کودکان شاهد کمتر شدن آن باشیم چرا که هر خط اشغال‌شده، هر تماس غیرواقعی و هر اعزام بی‌مورد می‌تواند زمان رسیدن نیروهای امدادی به یک بیمار واقعی را افزایش دهد.
بنابراین از مردم تقاضا داریم با درک اهمیت شماره ۱۱۵، از تماس‌های غیرضروری و مزاحمت‌های تلفنی خودداری کنند و این شماره را تنها برای موارد واقعی و فوریت‌های پزشکی مورد استفاده قرار دهند.
به عنوان رئیس اورژانس استان، چه توصیه کلیدی به مردم بوشهر دارید تا در لحظات اولیه وقوع حادثه، تا رسیدن نیروهای امدادی بتوانند کمک‌حال تیم‌های اورژانس باشند؟
مهم‌ترین توصیه من حفظ آرامش و در زمان موارد اورژانسی تماس سریع با ۱۱۵ است. هنگام تماس، شهروند باید تا حد امکان اطلاعات دقیق درباره محل حادثه، وضعیت بیمار یا مصدوم و تعداد افراد آسیب‌دیده ارائه کند.
همچنین مردم باید به توصیه‌های کارشناسان مرکز ارتباطات اورژانس توجه کنند؛ چراکه اپراتورهای ۱۱۵ فقط تماس را دریافت نمی‌کنند، بلکه در بسیاری از موارد می‌توانند تا رسیدن آمبولانس، راهنمایی‌های لازم برای انجام اقدامات اولیه و کمک به بیمار را ارائه دهند.
و یک درخواست مهم دیگر: در صحنه حادثه، مسیر را برای آمبولانس باز بگذارید. گاهی چند ثانیه تأخیر می‌تواند برای یک بیمار بسیار تعیین‌کننده باشد. و هنگام خدمت رسانی همکاران ما به مددجویان اجازه دهند بهترین خدمات به بیماران و مصدومین ارائه شود چرا اقدامات انجام شده در صحنه به ویژه در حوادث ترومایی می توانند برای بیماران و مصدومین سرنوشت ساز باشد و از بروز آسیب های ثانویه و جبران ناپذیر جلوگیری کند.
اولویت اصلی شما برای سال آینده در اورژانس بوشهر چیست؟ آیا پروژه خاصی در دستور کار است؟
اولویت اصلی ما، ارتقای کیفیت و سرعت خدمات و افزایش آمادگی عملیاتی اورژانس است. این هدف از مسیرهای مختلف دنبال می‌شود؛ از نوسازی و تقویت ناوگان و تجهیزات گرفته تا توسعه پایگاه‌ها، تقویت نیروی انسانی، آموزش و استفاده از فناوری‌های نوین.
توسعه ظرفیت‌های اورژانس هوایی و سایر شیوه‌های نوین امدادرسانی نیز با توجه به شرایط جغرافیایی و نیازهای استان، موضوعاتی هستند که باید به‌صورت جدی دنبال شوند.
از امدادرسانی و تجربه اورژانس استان در طول جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان بگویید. سخت‌ترین لحظات و دلهره‌آورترین شرایط کدام بود؟
در جریان جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ رمضان، مجموعه اورژانس استان در آماده‌باش ۱۰۰درصدی قرار داشت و نیروهای عملیاتی، مرکز ارتباطات و هدایت عملیات و واحدهای پشتیبان و مدیران ستادی، با وجود فشار روانی و شرایط خاص، به مأموریت خود ادامه دادند.
یکی از مهم‌ترین درس‌های این دوره، اهمیت آمادگی برای حوادث با ماهیت متفاوت و ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های امدادی، درمانی، انتظامی و مدیریت بحران بود.
در آن روزها، برای ما هر صدای آژیر آمبولانس یادآور مسئولیتی بود که نمی‌شد آن را به فردا موکول کرد. هر صدای انفجار برای ما دلهره آور بود از اتفاق ناگواری که برای همشهریانمان رخ می داد، از تلخی های این جنگ آسیب هایی بود که به همکاران فداکارم وارد شد و چندتن از ایشان در هنگام امدادرسانی دچار آسیب و موج گرفتگی ناشی از انفجار شدند و همچنین آسیب به آمبولانس پایگاه شهری بهمنی بوشهر و ازبین رفتن پایگاه های فرودگاه، اورژانس هوایی و بالگرد ۱۱۵ بود و یکی از دلهره آورترین لحظات برای من دل نگرانی برای سلامتی همکارانم و خانواده ایشان بود و دعای هر لحظه من آرزوی سلامتی برای همه ایران عزیزم و همکاران و خانواده ایشان بود. آنچه اهمیت دارد این است که حتی در شرایط آسیب‌دیدگی زیرساخت‌ها، تلاش شد چرخه خدمت‌رسانی اورژانس متوقف نشود و با استفاده از ظرفیت‌های موجود، پوشش امدادی مردم حفظ شود.
متاسفانه در جنگ رمضان، برخی پایگاه‌ها و تجهیزات اورژانس در جریان حوادث و شرایط ناشی از جنگ با آسیب و خسارت مواجه شدند، از جمله از بین رفتن کامل بالگرد و پایگاه اورژانس هوایی و فرودگاه و آسیب به آمبولانس جدید پایگاه شهری بهمنی
مهم‌ترین چالش‌ها و نیازمندی‌های اورژانس استان بوشهر چیست و برای رفع آنها چه اقداماتی انجام شده است؟
مهم‌ترین نیازهای اورژانس را می‌توان در چند محور اصلی خلاصه کرد: نوسازی ناوگان، تأمین نیروی انسانی، توسعه و تجهیز پایگاه‌ها، تأمین تجهیزات پزشکی و عملیاتی، ارتقای زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری و توجه جدی‌تر به رفاه و کرامت کارکنان.
در یک سال گذشته تلاش کرده‌ایم این مسائل را صرفاً به‌عنوان فهرستی از مشکلات نبینیم، بلکه برای هر کدام مسیر پیگیری مشخص داشته باشیم. بخشی از این اقدامات در حوزه تأمین تجهیزات و تعمیر و نوسازی آمبولانس‌ها، بخشی در حوزه توسعه پایگاه‌ها و بخشی نیز در زمینه جذب منابع و استفاده از ظرفیت‌های استانی و ملی دنبال شده است.
البته اورژانس یک مجموعه پویاست و نیازهای آن با گذشت زمان تغییر می‌کند. بنابراین انتظار ما این است که حمایت از اورژانس به‌عنوان یک سرمایه حیاتی استان، یک موضوع مستمر باشد.
پیام شما به کارکنان اورژانس و مردم استان بوشهر به مناسبت روز ملی اورژانس چیست؟
در این روز پیش از هر چیز باید از مردم شریف استان بوشهر تشکر کنم که در بسیاری از صحنه‌ها همراه اورژانس بوده‌اند و به نیروهای امدادی اعتماد کرده‌اند.
اما خطاب اصلی من به همکاران فداکار و پرتلاشم و خانواده بزرگوار و ایثارگر ایشان است؛ مردان و زنانی که در سخت‌ترین لحظات زندگی مردم، خود را به صحنه می‌رسانند. ممکن است مردم فقط آمبولانس و چند دقیقه حضور یک تیم را ببینند، اما پشت آن مأموریت، ساعت‌ها آموزش، آمادگی، خستگی، دوری از خانواده و تحمل صحنه‌های دشوار وجود دارد، و خانواده ای که با وجود تمام سختی ها، کمبودها و کاستی، نبود همسران خودرا در لحظاتی که نیازمند همراهی ایشان هستند تحمل می کنند چرا که می دانند در همین لحظه همسر، پدر و مادر او در خانواده بزرگ اورژانس ۱۱۵ در حال خدمت و نجات جان انسانی هستند.
من معتقدم بزرگ‌ترین سرمایه اورژانس، نیروی انسانی آن است و باید شأن، کرامت، امنیت و آرامش این نیروها همواره مورد توجه قرار گیرد. از همه همکاران عزیزم در اورژانس استان بوشهر صمیمانه تشکر می‌کنم و امیدوارم با همراهی مردم و حمایت مسئولان، بتوانیم اورژانسی توانمندتر، سریع‌تر، مجهزتر و در شأن مردم شریف استان بوشهر و همکارانم داشته باشیم.
روز ملی اورژانس، روز تقدیر از یک شغل نیست؛ روز قدردانی از انسان‌هایی است که انتخاب کرده‌اند در لحظه‌ای که دیگران به کمک نیاز دارند، خودشان را به خطر بیندازند تا جان انسانی دیگر نجات پیدا کند.
رئیس مرکز آمار ایران در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه «جام‌جم» تشریح کرد
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
