این میزان جمعیت، ظرفیتی فرهنگی برای اکران فیلمهایی فراهم میکند که هممسیر با انقلاب و جنگ هستند. یکی از فرصتهای اکران مردمی فیلمهای کوتاه و بلند در همین میادینی است که تجمعات در آنها صورت میگیرد. یکی از متولیان اکران مردمی در این چند سال جشنواره عمار بوده که با وجود کمبود تجهیزات، کارشان را با اعتقادی که داشتند، انجام دادند. با توجه به شرایط کشور این مسیر در جنگ رمضان و پس از آن ادامه یافته است. با وجود اینکه ۷۰ درصد چالشهای متولیان اکران فیلمهای عمار در فضای باز، تأمین تجهیزات است، بازهم با کمک شهرداریها و کتابخانهها و مردم مشکلات را رفع میکنند. در این مسیر مردم در برپایی پرده پنجمتری کمک میکنند و فیلم را به مسجد و محله خود میبرند. درحالحاضر نیز اکران مردمی فیلمهای جشنواره عمار در تجمعات شبانه سراسر کشور با شبکه رابطهای استانی و بستههای موضوعی هماهنگ میشود و صورت میگیرد. محمدجواد حاجیان، مسئول اکران مردمی عمار در این رابطه میگوید در هر شهر و استان یک رابط کار هماهنگی اکران فیلمها را انجام میدهد و مستندها، فیلمهای کوتاه و بلند را موضوعبندی کرده و در اختیار رابطها میگذاریم. در این فرآیند براساس درخواست مخاطب فیلمها اکران میشوند و بعضی فیلم ۱۰ تا ۱۵ دقیقهای زمان میبرند. مکان نمایش در شهرها ثابت نیست و محتوا نیز متنوع است و شامل کودکونوجوان، بانوان و آثار دفاعمقدس میشود. حدود ۹۲ نقطه ثابت اکران داریم و تاکنون نزدیک به ۳۰۰۰ بار پخش فیلم در آنها انجام شده است. بیشترین استقبال از آثار به معرفی شخصیت رهبر انقلاب برمیگردد؛ حدود ۳۰ مستند در این زمینه وجود دارد و مستند ۴۵ دقیقهای «ضیاءالدین» درباره سیره قرآنی ایشان پرمخاطبترین اثر است. حاجیان معتقد است تفاوت این کار با اکران مسجد و مدرسه، گفتوگوی مردم بعد از فیلم است. حاجیان هدف را جهاد تبیین و شعار مجموعه را «فیلمها به دیدن شما میآیند» میداند. به این دلیل که در این تجمعات کودکان با پدر و مادر خود حاضر میشوند، مخاطبان مهمی بهشمار میآیند و در این میان انیمیشن «فوتبال مقاومت» با استقبال کودکان روبهرو شده و از مهرماه نیز بستههای جداگانه کودکونوجوان ارائه میشود. مشروح گفتوگوی ما را با محمدجواد حاجیان، مسئول اکران مردمی عمار از نظر میگذرانید.
اکران فیلمهای جشنواره عمار که بیشترشان در تجمعات شبانه سراسر کشور برگزار میشود، چطور برنامهریزی و هماهنگ میشود؟
ما تقریبا در هر شهر و استانی یک نفر بهعنوان رابط اکران داریم که کارش بحث هماهنگی است. از این طرف هم قرارگاهی در ستاد ما وجود دارد که مستندها، فیلمهای کوتاه و فیلمهای بلندی که در جشنواره عمار اکران میشود را موضوعبندی و تحت عنوان بسته اکران معرفی میکنیم و در اختیار رابطها و کسانی که در میادین با آنها ارتباط گرفتیم، میگذاریم. بعضیها کاری در حد ۱۰ تا ۱۵ دقیقه میخواهند و در نهایت اینکه خودشان انتخاب و برنامهریزی میکنند. ما سعی کردیم در انتخاب لوکیشن تنوع داشته باشیم؛ به این معنا که در هر شهر به یک میدان ثابت برای پخش آثار اکتفا نکنیم. از سوی دیگر، تلاش کردیم این تنوع را در محتوا نیز لحاظ کنیم و آثاری متناسب با تمام گروهها، ازجمله کودک و نوجوان و بانوان، در برنامه داشته باشیم. بهعنوان مثال، تلاش میکنیم بسته اکران مهرماه شامل دفاعمقدس و جنگ باشد. همچنین اگر در جنگ ۱۲روزه یا ۴۰روزه محتوایی از شهدای جنگ و نیروی انتظامی وجود داشته باشد، در اولویت اکران و پخش ما در هفته نیروی انتظامی است. 
چه تفاوتی با اکرانهای معمولی در مساجد و مدارس دارد؟
در میدان بعد از اینکه فیلم اکران میشود، فضای گفتمانی شکل میگیرد و مردم در مورد آن صحبت میکنند و فضایی بر مبنای تحلیل و آنالیز محتوا پیش میآید؛ ولی بهطور معمول در مساجد و مدارس این فضا را نداریم و مخاطب بعد از اکران از مکان خارج میشود.
تابهحال چند تجمع شبانه در نقاط مختلف کشور میزبان اکرانهای مردمی عمار بودهاند و کدام آثار بیشترین استقبال را در این فضاهای عمومی داشتهاند؟
در کل کشور ۹۲ نقطه ثابت اکران مردمی داریم. بهطورکلی و براساس آمار موجود حدود ۳۰۰۰ بار پخش فیلم در آنها انجام شده؛ اما نقاط فعال در هفته بین یک یا چند بار متغیر است. بیشتر این آثار مرتبط با معرفی شخصیت حضرتآقا بوده و بیشترین استقبال را داشته است. ما در رابطه با شخصیت آقا حدود ۳۰ مستند داریم. بهعنوانمثال، یک مستند مثل ضیاءالدین درباره سیره قرآنی حضرتآقا و دیگری درباره نحوه مدیریت ایشان است. بعضی از مستندها نیز از دیدار امام شهید با اهالی فرهنگ و هنر است. نسبت به دیگر آثار مثل معرفی شهدای جنگ، مستند ۴۵ دقیقهای ضیاءالدین که به روایت سیره قرآنی حضرتآقا و ارتباطشان با قرآن میپردازد، بیشتر علاقهمند جذب کرده است.
چالشهای اجرای اکران در فضای باز و تجمعات شبانه مثل مسائل فنی، امنیتی و جذب مخاطب چه بوده و چطور آن را برطرف کردید؟
۷۰درصد از چالشهای ما مربوط به بحث تأمین تجهیزات بوده است؛ از این رو سعی کردیم تعاملهای لازم را برای تأمین تجهیزات از شهرداریها و کتابخانهها داشته باشیم. اگر همکاری بیشتری برای تأمین تجهیزات صورت میگرفت، آمار اعلامشده نیز بالاتر میرفت. چالش دیگر ما نداشتن مجوز پخش عموم بعضی از آثار روی پرده است؛ یعنی ما اجازه پخش آثار در حال اکران را در فضای باز نداریم. از طرف دیگر مردم نیز درخواست پخش آثار را برای شهر خودشان یا عدهای خاص دارند و چالش هماهنگی با صاحب اثر و پخشکننده را داریم.
شما با ادارههای ارشاد استانها یا مؤسسه سینماشهر برای تأمین تجهیزات ارتباط دارید؟
در حد اینکه یک درخواست مطرح کنیم ارتباط داریم، اما اینکه تجهیزات را بهصورت ثابت بگیریم نه.
هدف فرهنگی این کار چیست و به نظرتان این حرکت تأثیری روی گفتمان سینمای انقلاب بین مردم عادی دارد؟
هدف اصلی به فرموده رهبر شهید همان جهاد تبیین است. در این میان، آثاری وجود دارد که ساعتها پژوهش و تحقیق پشتشان است و معمولا در قالب ۴۵ دقیقه تا یک ساعت در اختیار مردم قرار میگیرند. فضای گفتوگو حول موضوعات روز شکل میگیرد؛ موضوعاتی که جامعه واقعا به آنها نیاز دارد و با آنها درگیر است. نقطه قوت چنین کاری این است که مردم با آثار خوبی که در سینمای انقلاب تولید شده آشنا میشوند؛ آثاری که بهطور معمول بهدلیل ملاحظات موجود، آرشیو و فقط در یکسری جشنواره دیده میشوند. بنابراین، هم مردم با آثار خوب سینما آشنا میشوند و هم تولیدکننده بازخورد واقعی میبیند و برای ساخت آثار بعدی انگیزه میگیرد. فکر میکنم اینگونه به گفتمان سینمای انقلاب بین مردم میرسیم. ما جملهای بر این مبنا داریم: «فیلمها به دیدن شما میآیند» و اینگونه فرهنگ فیلمهای انقلابی میان مردم درونی میشود. از طرف دیگر جوایزی که جشنواره عمار برای فیلمساز در نظر میگیرد، مردمی است. مردم هستند که با یک مجموعه آشنا میشوند و میگویند اگر فیلمسازی حول این موضوع فیلم بسازد، جایزهاش را ما میدهیم. به یک شکلی این نوع فیلمسازی از مردم برای مردم است و با حضور مردم تقویت میشود.
برنامهای برای گسترش بیشتر اکرانهای شبانه در شهرهای کوچک و مناطق محروم دارید؟
ما با مجموعههای مختلف رایزنی میکنیم و برنامههایی داریم که این کار ادامه پیدا کند و همکاریهای مختلفی با شهرداریها داشته باشیم تا حداقل تجهیزات بچهها تأمین شود. بحث اطلاعرسانی در رسانه هم برای ما بسیار اهمیت دارد؛ یعنی از رسانهها، تلویزیون و خبرگزاریها درخواست کردهایم که کمک کنند تا مردم بیشتر آگاه شوند و گسترش پیدا کند، ولی هنوز به نتیجه دلخواه نرسیدیم.
در این مدت، بازخورد جالبی از مردم در مورد فیلمهایی که پخششده گرفتهاید؟
وقتی اکرانکننده ما قصد دارد فیلمی را در میدانها و محلهای تجمع برای مردم پخش کند، باید انرژی بگذارند که پرده پنجمتری را برپا کنند و کار را انجام دهند و بچههای ما بیشتر از یک نفر نیستند. همراهی و کمک مردم در این زمینه خیلی زیاد است. این به ما خیلی انرژی میدهد که مردم پای کار هستند. بعد از پخش، مردم تشکر میکنند، آدرس سایت ما را میگیرند، کارهای مرتبط را دانلود میکنند، زمان بعدی را میپرسند یا حتی شماره میگیرند تا فیلم را در مسجد و محله خودشان پخش کنند. بنابراین، تعاملهایی که بعد از پخش فیلم با مردم شکل میگیرد، به گسترش شبکه ما کمک میکند و خیلی روحیهدهنده است. در مورد فیلم خاصی بازخورد خیلی مثبتی داشتیم؛ بهعنوانمثال، یک انیمیشن با نام «فوتبال مقاومت» که دو تیم فوتبال هستند؛ یک تیم بچههای جبهه مقاومت و تیم آنطرفی نتانیاهو، که در قالب مبارزه فوتبالی پیام میدهد. کودکانونوجوانان وقتی این فیلم را دیدهاند، سرگرم شدهاند و گفتهاند اگر کار اینشکلی هست، بازهم بفرستید و پخش کنید.
با توجه به اینکه یکی از مخاطبان مهم شما جوانان، نوجوانان و کودکانی هستند که همراه والدین خود میآیند، چه تدبیری برای جذب بیشتر آنها دارید؟
الان یکسری موکبها هستند که برای کودکانونوجوانان کنار میدان فعالیت میکنند تا بچهها سرگرم باشند و پدر و مادر راحت فیلم را ببینند. در هر بستهای که معرفی میکنیم حتما محتوای کودکانونوجوانان هست؛ ممکن است دو تا فیلم کوتاه کودک یا فیلم سینمایی کودک باشد. از مهرماه به این طرف نیز بستههای مجزای کودکانونوجوانان داریم. همچنین بازخورد خیلی خوبی میگیریم. خود اکرانکننده نیز وقتی میبیند بچهها از فیلم خوششان میآید و ارتباط برقرار میکنند، به اکرانکننده و موکبدار روحیه مضاعفی میدهد و از آن استقبال میکند.
گفتمان فرهنگی درباره فیلمها در تجمعات شبانه
محمدجواد حاجیان در رابطه با تأثیر فرهنگی پیام فیلمهایی که در فضای تجمعات شبانه پخش میشود، به جامجم گفت: «گفتوگویی که مردم بعد از اکران دارند و باعث میشود ذهنشان درگیر موضوع شود، اهمیت دارد. این گفتوگو باعث معرفی دهانبهدهان و چهرهبهچهره شده و این خیلی فراگیرتر از اکران سالنی فیلمهاست. مخاطب داخل سالنها کنش و واکنشی ندارد. گاهی این اتفاق افتاده که بهعنوانمثال، یک مستند را در یک میدان اکران کردهایم و شب بعد، از یک میدان دیگر تماس گرفتهاند که همان مستند را برای ما هم داشته باشید. این مشخص میکند که آن چرخه به کار افتاده؛ یعنی پیام فیلم چهرهبهچهره شده و درخواست از میدان دیگر آمده است. این نشان میدهد ارتباطی که مردم با هم دارند عمیقتر و تأثیر فرهنگیاش ماندگارتر از اکران در سالن یا مسجد است.»
در گفتوگو با جام جم آنلاین مطرح شد
معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی در گفتوگو با «جامجم»:
بازیگر فصل جدید آقای قاضی:
