با این حال، در سالهای اخیر، برنامهها و پیگیریهای متعددی برای مدیریت این وضعیت و افزایش ظرفیت تولید برق در دستور کار قرار گرفته است.
یکی از محورهای مهم این برنامهها، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی در کنار نیروگاههای حرارتی است.
در حال حاضر بخش مهمی از تولید برق کشور از طریق نیروگاههای حرارتی، شامل نیروگاههای گازی و سیکل ترکیبی، تأمین میشود، اما توسعه انرژیهای پاک نیز بهعنوان یک راهبرد جدی دنبال شده است. ظرفیت تولید برق خورشیدی کشور حدود ۸۰۰ مگاوات بود، اما برنامهریزی انجامشده این ظرفیت تا تابستان امسال به ۷۰۰۰ مگاوات خواهد رسید.
افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر میتواند در کاهش ناترازی و تأمین پایدارتر برق نقش مؤثری ایفا کند.در کنار این موضوع، نیروگاههای برقآبی نیز نقش مهمی در تأمین برق کشور دارند. هرچه میزان بارندگی بیشتر باشد، امکان تولید برق از طریق نیروگاههای برقآبی نیز افزایش پیدا میکند. خوشبختانه امسال با بارشهای مناسب مواجه بودهایم و انتظار میرود تولید برق در این بخش افزایش یابد و بخشی از فشار وارد بر شبکه برق کشور کاهش پیدا کند.
در کنار افزایش تولید، مدیریت مصرف نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بخش قابلتوجهی از مصرف انرژی در کشور (بخش خانگی) بهصورت یارانهای تأمین میشود که همین مسأله ضرورت توجه به عدالت در مصرف بهخصوص در بخش خانگی را دوچندان میکند. زمانی که برق، گاز، آب و حتی بنزین با یارانه در اختیار مصرفکنندگان قرار میگیرد، طبیعی است که باید الگوی مصرف نیز رعایت شود. اگر فردی بیش از حد معمول مصرف کند، درواقع از یارانه عمومی سهم بیشتری برداشت میکند و این مسأله به نوعی تضییع حق افرادی است که مصرف خود را در چارچوب الگو نگه داشتهاند.
واقعیت این است که قیمت واقعی برق بسیار بالاتر از رقمی است که امروز توسط مشترکان پرداخت میشود. در برخی موارد، برق در بورس انرژی ممکن است تا حدود ۷۰۰۰ تومان برای هر واحد قیمت داشته باشد، در حالی که مصرفکننده یارانهای ممکن است همان برق را با رقمی در حدود ۲۰۰ تومان پرداخت کند؛ بنابراین لازم است سازوکاری در نظر گرفته شود که پرمصرفها، هزینه واقعیتری برای مصرف خود پرداخت کنند.
یکی از روشهای مؤثر در این زمینه، اجرای نظام قیمتگذاری پلکانی است؛ به این معنا که هرچه میزان مصرف از الگوی تعیینشده فراتر رود، قیمت برق نیز بهصورت تدریجی افزایش پیدا کند و مصرف مازاد را با نرخهای نزدیکتر به قیمت واقعی محاسبه کرد. در صورتی که مصرف همچنان خارج از الگو باقی بماند، حتی اعمال محدودیت یا قطع برق برای مشترکان بسیار پرمصرف نیز میتواند بهعنوان آخرین راهکار مورد توجه قرار گیرد تا از تضییع حقوق سایر مصرفکنندگان جلوگیری شود.
در کنار این مسائل، فعالیت ماینرهای غیرمجاز نیز از جمله عواملی است که میتواند بر مصرف برق کشور اثر بگذارد. برخی برآوردها نشان میدهد مصرف برق ناشی از فعالیت ماینرهای غیرمجاز ممکن است تا ۲۰۰۰ مگاوات نیز برسد. به نظر میرسد برای مقابله مؤثر با این پدیده، علاوهبر تقویت نظارت، میتوان از سازوکارهای تشویقی نیز استفاده کرد؛ بهعنوان مثال تعیین جایزه برای افرادی که محل فعالیت ماینرهای غیرقانونی را شناسایی و گزارش میکنند. در کنار آن، پیشبینی مجازاتهای بازدارنده برای متخلفان نیز ضروری است تا هزینه تخلف بهمراتب بیشتر از منفعت آن باشد.
مجموعه این اقدامات، یعنی افزایش ظرفیت تولید برق، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، استفاده بیشتر از ظرفیت نیروگاههای برقآبی، اصلاح الگوی مصرف و برخورد جدی با مصارف غیرمتعارف و فعالیتهای غیرقانونی، میتواند به مدیریت بهتر ناترازی برق در کشور کمک کند و شرایطی فراهم آورد که شبکه برق با کمترین مشکل و محدودیت از دورههای اوج مصرف عبور کند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت:
