بیش از ۵۶ اثر تاریخی و فرهنگی ایران آسیب دیده‌اند

به گزارش جام جم آنلاین از روابط عمومی رادیو فرهنگ، دکتر محمدرضا کارگر، استاد دانشگاه و کارشناس میراث فرهنگی، در گفت‌وگویی رادیویی در برنامه اینجا ایرانه رادیو فرهنگ با اشاره به خسارت‌های واردشده به آثار تاریخی و فرهنگی کشور گفت: ما بیش از ۵۶ اثر داریم که آسیب دیدند و تهران هم در صدر این فهرست خسارت‌هاست.

به گفته او، در میان استان‌ها و شهرهای آسیب‌دیده، بیشترین میزان خسارت مربوط به تهران بوده و در این شهر ۱۹ اثر تاریخی و فرهنگی آسیب دیده‌اند.  

وی با تأکید بر اینکه میراث فرهنگی تنها متعلق به یک ملت نیست، بلکه بخشی از حافظه مشترک بشریت به شمار می‌رود، بیان کرد:رژیم صهیونیستی، که خود در تاریخ‌سازی و جعل هویت دست دارد، آثار فرهنگی ایران را به عنوان نمادهای هویت و مقاومت، هدف حمله و تخریب داده در حالی که یک اثر فرهنگی و تاریخی در هر سرزمینی متعلق به همه جهان است؛ این موضوع فرامرزی و غیرسیاسی است.

کارگر در توضیح این موضوع، به نمونه‌هایی چون اهرام مصر، برج پیزا، آکروپولیس و تاج محل اشاره کرد و گفت: آسیب به چنین آثاری، صرفاً خسارت به یک کشور نیست، بلکه ضربه به تاریخ و فرهنگ بشری است.  

این کارشناس میراث فرهنگی همچنین با انتقاد از سکوت نهادهای جهانی در برابر آسیب‌های وارده به آثار تاریخی ایران، به برخورد دوگانه در قبال میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: وقتی کلیسای نوتردام در پاریس آتش می‌گیرد، این تبدیل می‌شود به خبر اول دنیا؛ اما درباره کاخ گلستان و دیگر آثار تاریخی ما، دنیا ساکت در مقابل این جنایت فرهنگی می‌ایستد.

کارگر با اشاره به ارزش غیرقابل جایگزین آثار تاریخی تأکید کرد: وقتی یک اثر هنری یک بار از بین برود، دیگر رفته و ما نمی‌توانیم عین آن را به هیچ وجه خلق کنیم.او با یادآوری پیشینه تمدنی ایران، از جمله سابقه چند هزارساله شوش، خاطرنشان کرد:  هرگونه تعرض به میراث تاریخی ایران، آسیب به ریشه‌های تمدنی منطقه و جهان محسوب می‌شود.  

وی در ادامه درباره اقدامات حفاظتی انجام‌شده در داخل کشور گفت: از طرف ما هیچ نوع کوتاهی صورت نگرفته و همه دستورالعمل های حفاظت بین المللی انجام شده بود.

به گفته کارگر، در جریان تهدیدها و حملات، آثار منقول از برخی موزه‌ها و اماکن تاریخی جابه‌جا شدند، مستندسازی و نشانه‌گذاری اماکن فرهنگی انجام شد و برخی مدیران و مسئولان حتی به‌صورت ۲۴ ساعته در محل موزه‌ها و بناهای تاریخی حضور داشتند نشان های آبی به‌عنوان علامت هشدار برای حفاظت از میراث مشترک بشریت در زمان بحران و جنگ نصب شده بود.

او در این باره تصریح کرد: تعدادی از مدیران ما برای حفظ این میراث اصلاً خانه خودشان نمی‌روند و ۲۴ ساعت در آنجا زندگی می‌کنند.

این استاد دانشگاه در عین حال با اشاره به امکان مرمت و بازسازی برخی بخش‌های آسیب‌دیده گفت: حدود ۵۶ اثر ما به یک شکلی آسیب دیدند و به تازگی نیز ساختمان اداره کل میراث فرهنگی ارومیه و شیشه درب و پنجره و نورگیرهای بنای تاریخی موزه مردم‌شناسی مهاباد هم به این فهرست اضافه شده و ترمیم زمان می‌برد، هزینه می‌برد، ولی ما این‌ها را بازسازی خواهیم کرد.

با این حال او تأکید کرد: اصل خسارت فرهنگی، ماهیتی عمیق و فراتر از هزینه‌های مادی دارد.

کارگر در پایان خواستار پیگیری حقوقی این موضوع از سوی نهادهای مسئول شد و گفت: این پرونده باید به‌طور جداگانه از طریق وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دنبال شود تا ضمن ثبت رسمی خسارت‌ها، امکان مطالبه غرامت و پیگیری در مجامع بین‌المللی نیز فراهم شود.