بارش‌های اخیر هم به داد منابع آبی کرمانشاه نرسید

کرمانشاه ـ جام جم آنلاین؛ اگرچه در فصل زمستان بارش‌های خوبی در کرمانشاه داشتیم، اما نباید فراموش کنیم تقریبا تمام بارش‌های پاییز را از دست دادیم و میزان بارش استان در فصل پاییز امسال به صفر نزدیک بود.

از دست رفتن سه ماه از سال آبی، در کنار انباشت کم‌بارشی که از سال گذشته و سال‌های قبل از آن داشتیم، باعث شده کرمانشاه همچنان تشنه باشد و حتی بارش‌های برف و باران اخیر نیز چندان به داد بهبود منابع آبی استان نرسد.

موضوع دیگری که درباره بارش‌های سال آبی جاری باید مد نظر قرار گیرد، پراکنش نامناسب بارش‌ها در نقاط مختلف استان است. برای مثال اگرچه برخی نقاط غربی استان از جمله قصرشیرین، گیلانغرب و یا ثلاث باباجانی افزایش بارش را شاهد بوده‌اند، اما شرق استان همچنان درگیر خشکسالی کامل است، بگونه‌ای که در سنقر، هرسین و کنگاور کاهش قابل توجه بارش‌ها را شاهد هستیم.

به نوعی می‌توان گفت حتی اقلیم‌ها در کرمانشاه دستخوش تغییر شده و شهرستان‌های شرقی استان که زمانی گذرگاه رودخانه‌ها و محل جوشش سراب‌های متعدد بودند، امروز به مناطقی خشک تبدیل شده‌ و در مقابل غرب استان که در گذشته گرم و خشک بود امروز به نقاط پُربارانی تبدیل شده و دیگر نمی‌توان قصرشیرین و سومار را به عنوان کم‌بارش‌ترین شهرهای استان در نظر گرفت، بلکه سنقر و هرسین و کنگاور جای آنها را گرفته است.

بر اساس آمار و ارقام هم بیشترین میزان کاهش بارندگی در استان کرمانشاه مربوط به سنقروکلیایی است که نسبت به سال گذشته ۴۸ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت ۶۷ درصد کاهش بارش داشته و در طرف مقابل در قصرشیرین افزایش ۹۱ درصدی بارش‌ها نسبت به سال گذشته را شاهد هستیم.

کاهش ۱۶ درصدی بارش‌ها با وجود فعالیت سامانه‌های بارشی متعدد

بنا به اعلام هواشناسی استان و به گفته رئیس مرکز پیش‌بینی هواشناسی کرمانشاه، میانگین بارش استان از ابتدای سال زراعی جاری( ابتدای مهر ۱۴۰۴) حدود  ۱۷۷ میلی‌متر بوده  که نسبت به مدت مشابه سال گذشته یازده درصد افزایش داشته، اما همچنان از میانگین بلندمدت ۱۶ درصد کمتر است.

سعید قاسمی با بیان اینکه میانگین بارندگی شهر کرمانشاه نیز در سال زراعی جاری ۱۳۱.۴ میلی‌متر بوده، گفت: میزان بارش در شهر کرمانشاه نسبت به مدت مشابه سال گذشته یک درصد و نسبت به میانگین بلندمدت ۲۹ درصد کاهش داشته است.

به گفته رئیس مرکز پیش‌بینی هواشناسی استان کرمانشاه، پاوه رکورددار بیشترین بارش استان از ابتدای سال زراعی جاری و به میزان ۴۵۴ میلی‌متر بوده که در پاوه نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۸ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت افزایش ۲۴ درصدی بارندگی را شاهد بوده‌ایم.

وی با بیان اینکه کمترین بارش سال زراعی جاری در سنقر و کلیایی و به میزان ۵۴.۷ میلی‌متر به ثبت رسیده، تاکید کرد: بارش‌های سنقر نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۸ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت ۶۷ درصد کمتر شده است.

هنوز نزدیک به نیمی از سدهای کرمانشاه خالی است

شاید بتوان مهمترین دستاوردهای بارندگی را تامین آب‌های سطحی و زیرزمینی برشمرد، وقتی که از یک سو رواناب‌ها جاری شده و به سمت سدها می‌رود و از سوی دیگر بخشی از بارش به زمین نفوذ کرده و به تغذیه منابع آب زیرزمینی کمک می‌کند، اما در کرمانشاه هنوز نه آورد قابل توجهی در سدها داشته‌ایم و نه منابع آب زیرزمینی به خوبی تغذیه شده است.

 به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه، آورد سدهای استان از ابتدای سال آبی جاری تاکنون تنها حدود ۲۸۸ میلیون مترمکعب بوده که بخش عمده این آورد مربوط به سد داریان است و سایر سدهای استان آورد چندانی نداشته‌اند.

بهرام درویشی  با اشاره به وضعیت ذخیره سدهای استان، گفت: در حال حاضر حدود ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب پشت سدهای استان که یک میلیارد و ۳۴۵ میلیون مترمکعب ظرفیت دارند، ذخیره است.

وی درصد کنونی پُرشدگی سدهای استان کرمانشاه را حدود ۵۲ درصد اعلام کرد و افزود: اکنون حدود ۴۸ درصد ظرفیت سدهای استان خالی است.

درویشی درباره وضعیت برخی سدهای مهم و تامین کننده آب شرب استان نیز یادآور شد: هم اکنون درصد پُرشدگی سد گاوشان به عنوان سد تامین کننده بخشی از آب شرب شهر کرمانشاه تنها ۳۴.۷ درصد بوده و درصد پُرشدگی سد سلیمانشاه سنقر نیز که بخشی از آب این شهر را تامین می‌کنند حدود ۲۵ درصد است.

وی تاکید کرد: در حال حاضر از بین سدهای استان تنها سد تنگ حمام در شرایط سرریز قرار دارند و ذخیره آن ۱۰۰ درصد است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای از آورد ناکافی سدهای استان از ابتدای سال آبی به دلیل شرایط کم‌بارشی یاد کرد و گفت: با توجه به کم بارشی که ظرف چند سال گذشته داشته‌ایم و در سال آبی جاری نیز بخش عمده فصل بارندگی را به دلیل کم بارشی از دست دادیم، منابع آبی استان در وضعیت نامناسبی قرار دارند.

درویشی با تاکید بر اینکه بارش‌های اخیر کمک چندانی به جبران کم آبی قابل توجه استان نکرده، اظهار کرد: چنانچه منابع آبی موجود را مدیریت نکنیم، در فصل گرم سال آینده دچار مشکلات جدی در زمینه تامین آب برای بخش‌های مختلف خواهیم شد.

پایین بودن سطح آب‌های زیرزمینی و خشکی سراب‌ها و تالاب‌ها

وقتی که منابع آب زیرزمینی به دلیل شرایط کم‌بارشی به خوبی تغذیه نشود، خبری از جوشش چشمه‌ها و سراب‌ها نیست و به تبع آن وضعیت سراب‌ها و تالاب‌ها همچنان وخیم خواهد ماند و در مرز بین خشکی کامل و چند گودال پراکنده که مقداری آب در آن جمع شده قرار دارند.

بنا به گفته رئیس اداره محیط زیست شهرستان کرمانشاه، با وجود بارش‌های اخیر، هنوز هم بسیاری از سراب‌ها و تالاب‌های کرمانشاه از جمله هشیلان، سراب نیلوفر و سراب یاوری دِبی چندانی ندارند.

محمدحسین فلاحتی  با بیان اینکه با وجود بارش‌های اخیر باز هم وضعیت منابع آبی کرمانشاه بهبود چندانی نداشته، اظهار کرد: با وجود بارش‌ها هنوز سراب سبزعلی به عنوان منبع اصلی تامین آب تالاب هشیلان آبدهی ندارد و  اگرچه به دلیل بارش‌ها تا حدودی آب درون تالاب جمع شده، اما خروجی از سمت سراب سبزعلی به سمت تالاب هشیلان نداریم.

وی  درباره اینکه آیا سابقه داشته در گذشته نیز در این ایام سال سراب سبزعلی و به تبع آن تالاب هشیلان آب نداشته باشد، عنوان کرد: سال گذشته نیز سراب سبزعلی تا نزدیک اسفند دبی نداشت و پس از آن دبی سراب مناسب شد و تالاب هشیلان را تغذیه کرد و امیدواریم امسال نیز در هفته‌های آینده شاهد بهبود وضعیت سراب سبزعلی و تالاب هشیلان باشیم اما تا زمانی که سطح آب‌های زیرزمینی در این منطقه پایین باشد، آبدهی سراب سبزعلی چندان قابل توجه نخواهد بود.

فلاحتی درباره وضعیت سراب نیلوفر نیز عنوان کرد: وضعیت سراب نیلوفر تا حدودی نسبت به تالاب هشیلان متفاوت بوده و به دلیل اینکه در یک دشت واقع شده، زودتر به بارش‌ها واکنش نشان می‌دهد، از همین رو اکنون سراب نیلوفر دبی مختصری دارد که البته چندان زیاد و قابل توجه نیست.

به گفته رئیس محیط زیست کرمانشاه، سراب یاوری نیز به عنوان یکی دیگر از سراب‌های خشک کرمانشاه اکنون دبی و خروجی ندارد، اما به دلیل بارندگی مقداری آب در این سراب جمع شده است.

میانگین بارش، ذخیره سدها، وضعیت سراب‌ها و جوشش چشمه‌ها همه نشانگرهای وضعیت منابع آبی بوده که همگی در استان کرمانشاه همچنان وضعیت نامساعدی دارند و این یعنی زنگ خطر آب حتما برای فصل گرم آینده در کرمانشاه به صدا در خواهد آمد.