عدد ۳۰ هزار تومان که بهعنوان سرانه برای فعالیتهای فرهنگی و ورزشی هر دانشآموز در نظر گرفته شده، نهتنها پاسخگوی نیازهای واقعی نیست، بلکه تحقق عدالت آموزشی را نیز با چالش مواجه میکند. بهرغم تاکیدهای برنامههای ملی بر تربیتبدنی و عدالت آموزشی، بودجه تخصیص یافته به بخش پرورشی و ورزشی مدارس هنوز فاصله بسیار زیادی با نیازهای واقعی دارد. در حالی که برخی کشورهای پیشرفته بخش قابلتوجهی از بودجه آموزش را به ورزش اختصاص میدهند، در ایران سهم این حوزه نهتنها قابل توجه نیست، بلکه در مواردی بسیار ناچیز باقیمانده است. تفاوت شدید میان مدارس در مناطق برخوردار و مناطق محروم هم در آمارها بسیار معنادار است. دربسیاری از مناطق شهری و برخوردار، خانوادهها و مؤسسات محلی با کمک مالی فعالیتهای ورزشی را پشتیبانی میکنند اما در مناطق روستایی و کمبرخوردار، دان شآموزان برای دسترسی حتی به ابتداییترین امکانات ورزشی نیز بامحدودیت روبهروهستند.این مسأله علاوه بر نابرابری امکان دسترسی، چالشی جدی در تحقق عدالت آموزشی در کشور ایجاد کرده است.
کارشناسان تأکید میکنند فقدان زیرساختهای ورزشی در مدارس محروم، موجب کاهش انگیزه و مشارکت دانشآموزان در فعالیتهای ورزشی میشود و این موضوع به مرور تبعات اجتماعی و فرهنگی گستردهتری نیز به همراه دارد. معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش و همچنین نمایندگان کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی بر این نکته تأکید دارند که راهحل صرفا افزایش بودجه نیست، بلکه مدیریت هوشمندانه، توزیع عادلانه منابع و توجه ویژه به عدالت است. آنان معتقدند حتی با بودجه محدود نیز میتوان بابرنامهریزی مناسب، گامهایی مؤثر درجهت بهبودوضعیت فعالیتهای ورزشی برداشت. ازجمله برنامههای مطرح شده در سطح وزارتخانه، توجه به ایجاد فضاهای ورزشی در مدارس، تجهیز زمینهای بازی، استفاده از ظرفیت باشگاههای محلی و تشویق مدارس برای برنامههای منظم ورزشی است. بااین حال،به گفته کارشناسان،این اقدامات هنوزکافی نیست وباید به یک استراتژی ملی برای ارتقای تربیتبدنی دانشآموزان تبدیل شود. نگاهی به آمارهای جهانی نیز نشان میدهد که بسیاری از کشورها بیش از ۲ درصد از بودجه آموزشوپرورش را به تربیتبدنی اختصاص میدهند ودرعین حال زیرساختهای ورزشی مناسب در مدارس فراهم آوردهاند؛ در حالی که در ایران سهم واقعی این بخش در مقایسه با آموزشهای پایه همچنان بسیار پایینتر است و بهطور جدی نیازمند توجه و بازنگری است. اعطای سرانه۳۰ هزار تومانی برای فعالیتهای ورزشی دانشآموزان، درعمل تنهاپاسخگویی به حداقلهای موجود است و نیازها را برآورده نمیکند. برای رسیدن به عدالت آموزشی واقعی و فراهم کردن فرصتهای برابر برای همه دانشآموزان، باید ترکیبی از افزایش بودجه، توزیع عادلانه منابع و برنامهریزی مؤثر در دستور کار قرار گیرد.
سرانه ورزش ایرانی ها چقدر است؟
مکان هایی که برای ورزش استفاده می شود
محل سکونت ۳۷%
پارک ها ۲۱.۹ %
سالن های خصوصی ۲۱.۴ %
سالن های دولتی ۸.۳%
سایر فضای های عمومی ۱۱.۳%
درصد فعالیت های ورزشی افراد
افراد ۱۵ ساله و بیشتر که فعالیت ورزشی ندارند ۵۳.۵ %
افراد ۱۵ ساله و بیشتر که فعالیت ورزشی دارند ۴۶.۵ %
