گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
کاخ سفید برای تصاحب جزیره قطبی دانمارک، اروپا را به جنگ اقتصادی تازه تهدید کرد
لشکرکشی تعرفهای ترامپ علیه اروپا
آمریکا در قامت جدید «ابرقدرت یاغی» بهچیزی کمتر از سلطه تمامعیار بر نیمکره غربی راضی نیست و این مسیر را با خون و اشک متحدان اروپاییاش سنگفرش خواهد کرد. درهمین راستا روز شنبه، دونالد ترامپ سکاندار کاخسفید کشورهای انگلستان، فرانسه، آلمان، هلند، سوئد، دانمارک، نروژ و فنلاند را تهدید بهاعمال تعرفه ۱۰ درصدی تا ماه فوریه (حدود دو هفته دیگر) کرد که با احتساب عوارض گمرکی پیشین بر کالاهای اروپایی، مجموعا ۲۵ درصد بر قاره سبز اعمال خواهد شد.
در واکنش به تعرفههای کاخسفید، کییر استارمر، نخستوزیر انگلستان در گفتوگو با اصحاب رسانه خاطرنشان کرد: «موضع ما درباره گرینلند بسیار روشن است. این سرزمین بخشی از پادشاهی دانمارک است و آینده آن موضوعی است که به گرینلندیها و دانمارکیها مربوط میشود.» کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز هشدار داد: «تعرفهها خطر فقیرتر شدن اروپا و ایالات متحده و تضعیف رفاه مشترک ما را به همراه دارد.» جنگ اقتصادی واشنگتن در پاسخ به تحرکات نظامی قدرتهای اروپایی برای حراست از تمامیت ارضی گرینلند بهوقوع پیوست. پیشتر امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در ۱۵ ژانویه (۲۵ دیماه) از استقرار نخستین یگانهای فرانسوی در این جزیره پهناور قطبی برای شرکت در رزمایش مشترک با آلمان، هلند و دانمارک خبر داده بود.
سایه دکترین دونرو بر نیمکره غربی
جان مرشایمر، نظریهپرداز شهیر حوزه روابط بینالملل که با تدوین نظریه «رئالیسم تهاجمی» در محافل آکادمیک اسم و رسم قابلتوجهی برهم زده؛ ریشههای قدرت هژمونیک واشنگتن را نه توانایی مداخله در اقصینقاط جهان بلکه بهواسطه استیلای کامل بر نیمکره غربی ارزیابی کرده است. برخلاف نیمکره شرقی که میدان رقابت میان قدرتهای کوچک و بزرگ تقسیم شده؛ رخنه نظامی، اقتصادی، دیپلماتیک و فرهنگی ایالاتمتحده بر همسایگان قارهای بهمراتب قدرتمندتر از جنوبشرق آسیا و غرب آسیاست. در پرتوی چنین نگرشی، کاخسفید بهسرکردگی ترامپ اولویت سیاستخارجی آمریکا را معطوف بهکنترل گلوگاهها، منابع و اراضی راهبردی نیمکره غربی نظیر کانال پاناما، ذخایر نفتی ونزوئلا و سرزمین گرینلند کرده، همچنین مقامات امنیتی آمریکا آشکارا هدفشان را تحدید نفوذ قدرتهای تجدیدنظرطلب بهویژه روسیه و چین عنوان کردند. ترامپ بعد از ربایش نیکلاس مادورو، رئیسجمهور مشروع کاراکاس طی کنفرانس خبری چشمانداز استراتژیک آمریکادرنیمکره غربی را«دکترین دونرو»نامید.دکترین مونرو(مخفف نام سکاندارکاخسفید)ترکیبی از روشهای منحصربهفرد ترامپ نظیر تعرفهگذاری، فشار نظامی و حملات هدفمند با راهبرد کلاسیک مونروست. جیمزمونرو، رئیسجمهور اوایل قرن نوزدهم آمریکا همزمان با استقلال کشورهای آمریکای لاتین از زیر یوغ استعماری اسپانیا و پرتغال به تمامی امپراتوریهای اروپایی هشدار داد که نیمکره غربی «حیات خلوت» ایالاتمتحده و هرگونه مداخله بیگانه با واکنش واشنگتن روبهرو خواهد شد؛ اکنون پکن و مسکو جایگزین امپریالیسم اروپایی قرون پیشین در نظر ترامپ شدهاند.
گرینلند و ایسلند در مدار امپراتوری کاخسفید
اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) با ایده تحدید نفوذ چین و روسیه در ناحیه شمالی نیمکره غربی مخالفت راهبردی نداشته اما برخلاف رویکرد یکجانبه واشنگتن، متحدان دیرینه اروپایی خواهان اقدامی مشترک برای مقابله با قدرت تجدیدنظرطلباناند. در راستای همین روند بهادعای فرانس۲۴، رئیسجمهور آمریکا اقدامات اروپاییان را «بازی خطرناک» توصیف کرده است. ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در ارتباط با تصمیمات تعرفهای ترامپ درمورد گرینلند دیروز جلسه اضطراری برگزار کردند که بروکسل ضمن نکوهش اقدامات سرکرده ناتو، هشدار داد که اختلافات مابین دوسوی اقیانوس آتلانتیک به نفع روسیه و چین تمام خواهد شد. علیرغم برخی مواضع شدیداللحن مقامات اروپایی، قاره سبز متمایل به مصالحه با آمریکاست؛ بهنقل از منابع غربی وزرای امور خارجه دانمارک و گرینلند روز چهارشنبه با جی.دی ونس معاون رئیسجمهور ایالاتمتحده دیدار مهمی خواهند داشت. باتوجه به سرمستی کاخسفید از پیشرفتهای اولیه در پرونده ونزوئلا، احتمالا به پیشنهادی پایینتر از افزایش کنترل امنیتی-اقتصادی بر گرینلند قانع نخواهد شد. بهادعای ترامپ تعرفههای ۱۰ درصدی آمریکا علیه اروپا را تا زمان «خرید گرینلند» حفظ خواهد کرد؛ بنابراین بهاستناد سخنان کالاس مبنیبر ضرورت عدم انحراف منابع از جبهه کییف نشان میدهد که تمامیت ارضی گرینلند برای تصمیمسازان بروکسل قابل معامله است. علاوه بر این مقامات آمریکایی هر بار با پیشروی هدفگذاری جدیدی را اعلام میکنند. در آخرین نمونه ادعای تسلط به ایسلند نیز از سوی کاخ سفید مطرح شده که واکنش و نگرانی قاره سبز را در پی داشته است.
تقابل برای قطب شمال
دونالد ترامپ، تصاحب گرینلند را در چارچوب رقابت با روسیه و چین بررسی میکند. روسیه با تقویت حضور نظامی و زیرساختهای راهبردی خود در بخشهای شمالی گرینلند، تلاش میکند نفوذ و تسلط خود را بر مسیر شمالی دریایی و منابع انرژی قطب بالا ببرد. پیشتر نیز رئیسجمهور آمریکا در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «این برای گنبد طلایی که در حال ساخت آن هستیم، حیاتی است.» چین نیز با وجود آنکه کشوری قطبی نیست اما با آبشدن یخهای قطبی خواهان رونق «راه ابریشم قطبی» برای کاهش هزینه ترانزیتی مابین بازارهای اوراسیاست. پکن در حوالی گرینلند سرمایهگذاریهای اقتصادی و دیپلماتیک انجام داده و بر نقش اقتصادی و فنی خود از جمله تلاش برای دسترسی به منابع طبیعی و فرصتهای تجاری در این منطقه تأکید دارد. باتوجه به فعالیت رقبای واشنگتن در قطب شمال، سکاندار کاخسفید طی سلسله پیامهایش در فضای مجازی هشدار داد که هر چیزی کمتر از سلطه آمریکا بر گرینلند غیرقابل قبول است. ترامپ درباره اهدافش از تصاحب استخراج مواد معدنی این جزیره قطبی تاکید فراوانی کرده؛ چراکه واشنگتن خواهان ایجاد زنجیره تامین مواد کمیاب معدنی خود مستثنی از چین تا پایان دهه ۲۰۲۰ است. درنتیجه، گرینلند جایگاه محوری در محاسبات توسعهطلبانه واشنگتن دارد که بدون عقبنشینی متحدان اروپایی احتمال استفاده از گزینه زور علیه مستعمره قطبی دانمارک توسط کاخسفید نیز منتفی نخواهد بود.
سایه دکترین دونرو بر نیمکره غربی
جان مرشایمر، نظریهپرداز شهیر حوزه روابط بینالملل که با تدوین نظریه «رئالیسم تهاجمی» در محافل آکادمیک اسم و رسم قابلتوجهی برهم زده؛ ریشههای قدرت هژمونیک واشنگتن را نه توانایی مداخله در اقصینقاط جهان بلکه بهواسطه استیلای کامل بر نیمکره غربی ارزیابی کرده است. برخلاف نیمکره شرقی که میدان رقابت میان قدرتهای کوچک و بزرگ تقسیم شده؛ رخنه نظامی، اقتصادی، دیپلماتیک و فرهنگی ایالاتمتحده بر همسایگان قارهای بهمراتب قدرتمندتر از جنوبشرق آسیا و غرب آسیاست. در پرتوی چنین نگرشی، کاخسفید بهسرکردگی ترامپ اولویت سیاستخارجی آمریکا را معطوف بهکنترل گلوگاهها، منابع و اراضی راهبردی نیمکره غربی نظیر کانال پاناما، ذخایر نفتی ونزوئلا و سرزمین گرینلند کرده، همچنین مقامات امنیتی آمریکا آشکارا هدفشان را تحدید نفوذ قدرتهای تجدیدنظرطلب بهویژه روسیه و چین عنوان کردند. ترامپ بعد از ربایش نیکلاس مادورو، رئیسجمهور مشروع کاراکاس طی کنفرانس خبری چشمانداز استراتژیک آمریکادرنیمکره غربی را«دکترین دونرو»نامید.دکترین مونرو(مخفف نام سکاندارکاخسفید)ترکیبی از روشهای منحصربهفرد ترامپ نظیر تعرفهگذاری، فشار نظامی و حملات هدفمند با راهبرد کلاسیک مونروست. جیمزمونرو، رئیسجمهور اوایل قرن نوزدهم آمریکا همزمان با استقلال کشورهای آمریکای لاتین از زیر یوغ استعماری اسپانیا و پرتغال به تمامی امپراتوریهای اروپایی هشدار داد که نیمکره غربی «حیات خلوت» ایالاتمتحده و هرگونه مداخله بیگانه با واکنش واشنگتن روبهرو خواهد شد؛ اکنون پکن و مسکو جایگزین امپریالیسم اروپایی قرون پیشین در نظر ترامپ شدهاند.
گرینلند و ایسلند در مدار امپراتوری کاخسفید
اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) با ایده تحدید نفوذ چین و روسیه در ناحیه شمالی نیمکره غربی مخالفت راهبردی نداشته اما برخلاف رویکرد یکجانبه واشنگتن، متحدان دیرینه اروپایی خواهان اقدامی مشترک برای مقابله با قدرت تجدیدنظرطلباناند. در راستای همین روند بهادعای فرانس۲۴، رئیسجمهور آمریکا اقدامات اروپاییان را «بازی خطرناک» توصیف کرده است. ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در ارتباط با تصمیمات تعرفهای ترامپ درمورد گرینلند دیروز جلسه اضطراری برگزار کردند که بروکسل ضمن نکوهش اقدامات سرکرده ناتو، هشدار داد که اختلافات مابین دوسوی اقیانوس آتلانتیک به نفع روسیه و چین تمام خواهد شد. علیرغم برخی مواضع شدیداللحن مقامات اروپایی، قاره سبز متمایل به مصالحه با آمریکاست؛ بهنقل از منابع غربی وزرای امور خارجه دانمارک و گرینلند روز چهارشنبه با جی.دی ونس معاون رئیسجمهور ایالاتمتحده دیدار مهمی خواهند داشت. باتوجه به سرمستی کاخسفید از پیشرفتهای اولیه در پرونده ونزوئلا، احتمالا به پیشنهادی پایینتر از افزایش کنترل امنیتی-اقتصادی بر گرینلند قانع نخواهد شد. بهادعای ترامپ تعرفههای ۱۰ درصدی آمریکا علیه اروپا را تا زمان «خرید گرینلند» حفظ خواهد کرد؛ بنابراین بهاستناد سخنان کالاس مبنیبر ضرورت عدم انحراف منابع از جبهه کییف نشان میدهد که تمامیت ارضی گرینلند برای تصمیمسازان بروکسل قابل معامله است. علاوه بر این مقامات آمریکایی هر بار با پیشروی هدفگذاری جدیدی را اعلام میکنند. در آخرین نمونه ادعای تسلط به ایسلند نیز از سوی کاخ سفید مطرح شده که واکنش و نگرانی قاره سبز را در پی داشته است.
تقابل برای قطب شمال
دونالد ترامپ، تصاحب گرینلند را در چارچوب رقابت با روسیه و چین بررسی میکند. روسیه با تقویت حضور نظامی و زیرساختهای راهبردی خود در بخشهای شمالی گرینلند، تلاش میکند نفوذ و تسلط خود را بر مسیر شمالی دریایی و منابع انرژی قطب بالا ببرد. پیشتر نیز رئیسجمهور آمریکا در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «این برای گنبد طلایی که در حال ساخت آن هستیم، حیاتی است.» چین نیز با وجود آنکه کشوری قطبی نیست اما با آبشدن یخهای قطبی خواهان رونق «راه ابریشم قطبی» برای کاهش هزینه ترانزیتی مابین بازارهای اوراسیاست. پکن در حوالی گرینلند سرمایهگذاریهای اقتصادی و دیپلماتیک انجام داده و بر نقش اقتصادی و فنی خود از جمله تلاش برای دسترسی به منابع طبیعی و فرصتهای تجاری در این منطقه تأکید دارد. باتوجه به فعالیت رقبای واشنگتن در قطب شمال، سکاندار کاخسفید طی سلسله پیامهایش در فضای مجازی هشدار داد که هر چیزی کمتر از سلطه آمریکا بر گرینلند غیرقابل قبول است. ترامپ درباره اهدافش از تصاحب استخراج مواد معدنی این جزیره قطبی تاکید فراوانی کرده؛ چراکه واشنگتن خواهان ایجاد زنجیره تامین مواد کمیاب معدنی خود مستثنی از چین تا پایان دهه ۲۰۲۰ است. درنتیجه، گرینلند جایگاه محوری در محاسبات توسعهطلبانه واشنگتن دارد که بدون عقبنشینی متحدان اروپایی احتمال استفاده از گزینه زور علیه مستعمره قطبی دانمارک توسط کاخسفید نیز منتفی نخواهد بود.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
