ایران، همگروه با کره جنوبی، ازبکستان و لبنان در گروه C، با اعتمادبهنفسی خوب وارد تورنمنت شده. صعود قاطع به مرحله نهایی با پیروزیهای چشمگیر در مقدماتی، از جمله برتری ۴ بر صفر مقابل هنگکنگ، ۶ بر صفر گوام و ۳ بر ۲ مقابل امارات میزبان، گواهی بر پتانسیل این تیم است. امید روانخواه با تمرکز بر استعدادهای لیگ برتر و لژیونرها، اسکوادی با میانگین سنی ۲۲ سال ساخته که ترکیبی از تجربه و جوانی است. این ترکیب را با هم مرور میکنیم:
دروازهبانها: محمد خلیفه (آلومینیوم اراک) امیر مهدی مقصودی (سپاهان اصفهان) پوریا رفیعی (سپاهان اصفهان)
مدافعان: دانیال ایری (ملوان انزلی) مهدی زارع (آخمت گروژنی روسیه) فرزین معاملهگری (شمس آذر قزوین) مسعود محبی (خیبر خرمآباد) بهرام گودرزی (آلومینیوم اراک) ارشیا وثوقیفرد (فجرشهید سپاسی) سید مهدی مهدوی (آلومینیوم اراک) عرفان جمشیدی (پیکان تهران)
هافبکها: پوریا لطیفیفر (گلگهر سیرجان) مهدی گودرزی (خیبر خرمآباد) عباس حبیبی (ملوان انزلی) مهدی جعفری (ملوان انزلی) امیرمحمد رزاقینیا (استقلال) امیررضا شیخیراد (نساجی مازندران)
وینگرها: محمدجواد حسیننژاد (آنژی ماخاچ قلعه روسیه) یادگار رستمی (فجر شهید سپاسی شیراز) محمدحسین صادقی (پرسپولیس تهران) حمیدرضا ضرونی (خیبر خرمآباد)
مهاجمان: رضا غندیپور (الوحده امارات) محمد عسگری (سپاهان اصفهان)
آمادگی تیم، اما،ریشه در برنامه فشرده تدارکاتی دارد. در ماههای اخیر، شاگردان روانخواه با اردوهای خارجی و بازیهای دوستانه خود را برای چالشهای آسیایی صیقل دادهاند. برجستهترین آن، پیروزی یک بر صفر مقابل چین در اردوی دبی بود؛ جایی که دفاع منظم ایران، حملات چین را خنثی کرد و با یک گل پیروزی رقم خورد. روانخواه در کنفرانس خبری ورود به ریاض تأکید کرد: بازیهای تدارکاتی ما مانند شمشیری تیز شدهاند. حالا، در گرمای ریاض، خنکای موفقیت را خواهیم چشید.
روانخواه، که تجربه مربیگری در تیمهای پایه را دارد، بر تاکتیک ۴-۳-۳ با تأکید بر مالکیت توپ و ضدحملات سریع تمرکز کرده: «ما تیمی منسجم هستیم. هدف، نه فقط صعود، بلکه درخشش است.»
حتی مهدی طارمی، ستاره تیم ملی بزرگسالان، از بازی مالکانه امیدها تمجید کرده و آن را قابل توجه برای آینده فوتبال ایران خوانده است. با این حال، امروز کار سادهای نخواهد بود. تیم زیر ۲۳ سال کره جنوبی، یکی از تیمهای مدعی آسیاست، امیدها برای پایان دادن با طلسم ناکامیها در این تورنمنت از همین امروز باید به فکر درخشش باشند. باور کنیم یا نه در ۶ دوره قبلی تورنمنت زیر ۲۳ سال آسیا، ما حتی یک بار هم در نیمه نهایی حضور نداشتیم. دو بار اصلا به مرحله پایانی نرسیدیم. سه بار در مرحله گروهی حذف شدیم و در تنها باری که از مرحله گروهی صعود کردیم هم قبل از صعود به نیمه نهایی به ژاپن باختیم و از تورنمنت کنار رفتیم. آیا امیدها با امید روانخواه طلسم را می شکنند؟ امیدواریم.
سیاهه ناکامی در ادوار گذشته
عراق، ژاپن (دو دوره)، ازبکستان، کره جنوبی و عربستان قهرمانان ۶ دوره قبلی جام ملتهای زیر ۲۳ سال آسیا هستند. به غیر از این تیمها ویتنام هم یک بار فینالیست شده و تیمهایی نظیر استرالیا، قطر، اردن و اندونزی هم سابقه حضور در نیمه نهایی را دارند. اما در مورد تیم امید ایران هیچ سابقه درخشانی در این بازیها وجود ندارد. ناکامی تیمهای امید در ۶ دوره قبلی جام ملتهای آسیا را در ادامه مرور میکنیم:
شبنشینی با قلیان
عمان میزبان اولین دوره رقابتهای زیر ۲۲ سال قهرمانی آسیا در سال ۲۰۱۳ بود. تیم ایران با حواشی بسیار راهی این تورنمنت شد. داستان قلیان کشیدن ملی پوشان امید در اردوی کیش سرو صدای زیادی به پا کرد. پزشک، آنالیزور و سرپرست تیم محروم شدند؛ همچنین پیام صادقیان و محسن مسلمان! بازی اول با ژاپن ۳ بر ۳ شد. بعد با یک گل به استرالیا باختیم و در بازی سوم هم اگرچه کویت را ۳ بر یک بردیم اما پایینتر از استرالیا و ژاپن قرار گرفتیم و از مرحله گروهی صعود نکردیم. سرمربی آن تیم هومن افاضلی بود و ستارههایش علیرضا بیرانوند، مرتضی پورعلی گنجی، محمدرضا خانزاده، ارسلان مطهری، مهدی شیری، احسان پهلوان، بهنام برزای، کاوه رضایی و مهدی طارمی.
خداحافظ رویای ریو
دومین دوره جام ملتها، با عنوان رقابتهای زیر ۲۳ سال آسیا، حکم گزینشی المپیک ۲۰۱۶ را داشت و تیم ایران با هدایت محمد خاکپور به قطر سفر کرد! همه چیز با برد ۲ بر صفر مقابل سوریه خوب شروع شد. بازی دوم را به قطر میزبان ۲ بر یک باختیم اما با پیروزی ۳ بر ۲ مقابل چین به عنوان تیم دوم صعود کردیم. برای صعود به نیمه نهایی باید ژاپن را میبردیم. بازی تا ۹۰ دقیقه بدون گل پیش رفت، اما در دو وقت اضافی همه چیز خراب شد. تیم امید در ۱۵ دقیقه ۳ گل از ژاپن خورد و با رویای صعود به المپیک خداحافظی کرد. در آن دوره فدراسیون نتوانست جهانبخش، آزمون و عزت اللهی را که در تیم ملی بزرگسالان بودند، به تیم امید اضافه کند. خاکپور، احمد نوراللهی را خط زد و بینی روزبه چشمی هم شکست تا تیم امید بدون آنها به قطر برود. با این حال ستارهها کم نبودند؛ محمدرضا اخباری، محمدحسین کنعانیزادگان، محمدحسین مرادمند، فرشید اسماعیلی، ارسلان مطهری، محمد دانشگر، رضا علیاری، میلاد کمندانی، احسان پهلوان، میلاد و مهرداد محمدی، علی کریمی و مهدی ترابی.
شوک در بیشکک!
یکی از شوکهکنندهترین خبرهای فوتبال ایران در سال ۱۳۹۶، حذف تیم امید در مرحله مقدماتی جام ملت های زیر ۲۳ سال آسیا بود. این بار حتی به مرحله نهایی تورنمنت هم صعود نکردیم. ایران در دور مقدماتی با قرقیزستان و عمان همگروه بود و امیرحسین پیروانی فکر نمیکرد تیمش در بیشکک زمینگیر شود. در بازی اول ۲ بر یک قرقیزستان را بردیم اما در بازی دوم درحالی که فقط یک مساوی لازم بود برای صعود، با ۲ گل به عمان باختیم!
یحیی گلمحمدی، سرمربی وقت تراکتور اجازه حضور هادی محمدی و عارف آقاسی را در تیم امید را نداد. علیرضا منصوریان سرمربی وقت استقلال نگذاشت سید مجید حسینی، امید نورافکن و مهدی قائدی به تیم امید ملحق شوند. در نهایت تیم امید با ستارههایی چون علی شجاعی، صادق محرمی، علی قلیزاده، میلادسرلک و رضا شکاری، یک پایان تلخ و غیر قابل باور را با حذف در دور مقدماتی تجربه کرد تا مرحله نهایی جام ملت های زیر ۲۳ سال آسیا ۲۰۱۸ در چین بدون حضور ایران برگزار شود.
توکیو بدون ایران
اینجا بود که حسرت حضور تیم ملی فوتبال ایران در رقابت های المپیک ۴۸ ساله شد. تیم امید این بار با هدایت حمید استیلی راهی تایلند شد تا با درخشش در جام ملت های آسیا جواز حضور در المپیک را به دست بیاورد، اما سناریو برای امیدها همان همیشگی بود. آنها در همان مرحله گروهی از گردونه رقابتها کنار رفتند. بازی اول با ازبکستان یک بر یک مساوی شد. بعد مقابل کره جنوبی ۲ بر یک باختیم و در بازی آخر با وجود برد یک بر صفر مقابل چین، حذف شدیم. کره جنوبی با ۳ برد صدرنشین شد و ازبکستان با تفاضل یک گل بالاتر از ایران قرار گرفت و صعود کرد. با حضور حبیب فرعباسی در درون دروازه و نفراتی چون عارف آقاسی، امید نورافکن، رضا شکاری، جعفر سلمانی، علی شجاعی، محمد محبی امیرحسین حسینزاده، محمد خدابندهلو، اللهیار صیادمنش و مهدی قائدی در ترکیب، تیم خوبی داشتیم اما باز هم ناکامی و شکست شد سهم تیم فوتبال امید.
پشت سد گروهی!
نام های بزرگی روی نیمکت تیم امید طعم شکست را چشیدند. یکی هم مهدی مهدویکیا. بعد ناکامی در صعود به المپیک، فدراسیون فوتبال، حمید استیلی را کنار گذاشت تا سکان هدایت تیم امید به مهدی مهدویکیا برسد. با کیا، تیم ملی امید راهی پنجمین دوره جام ملت های زیر ۲۳ سال آسیا شد تا اتفاقی تازه را رقم بزند، اما انگار این تیم طلسم شده است. تاشکند میزبان این دوره بود و ما هم از بد قرعه، با میزبان همگروه شدیم. تورنمنت را با تساوی یک بر یک مقابل قطر شروع کردیم، اما در دومین بازی در عین ناباوری ۲ بر یک به ترکمنستان باختیم. حالا باید ازبکستان میزبان را میبردیم تا صعود کنیم اما آنجا هم یک بر یک متوقف شدیم. یک بار دیگر حذف در مرحله گروهی. به گفته مهدویکیا در هر سه بازی بهتر از حریفان بودیم اما حتی یک بازی را هم نبردیم تا برگ دیگری از ناکامیهای تیم امید در جام ملتهای آسیا با نفراتی چون سامان فلاح، محمد خدابندهلو، یاسین سلمانی، مهدی هاشمینژاد و آریا یوسفی اینچنین ورق بخورد.
و حسرت پاریس...
یک حذف دیگر. این بار هم در مرحله مقدماتی جام ملت های آسیا، درست مثل سال ۱۳۹۶. با این تفاوت که ششمین دوره جام ملت های زیر ۲۳ سال آسیا، حکم گزینشی المپیک پاریس را داشت و مرحله نهاییاش بدون حضور ایران برگزار شد. ناکامی آخر با هدایت رضا عنایتی رقم خورد، جالبتر آن که، عنایتی در این ناکامی خودش را مقصر ندانست. در دور مقدماتی با ازبکستان، افغانستان و هنگکنگ همگروه شدیم. ۱۱ سر گروه مستقیم صعود میکردند به مرحله نهایی و ۴ تیم دوم هم شانس صعود داشتند. تیم ایران ۳ بر صفر هنگکنگ و ۴ بر صفر افغانستان را برد. حالا فقط یک مساوی لازم بود تا صعود اما باز باخت از راه رسید. این بار یک بر صفر مقابل ازبکستان میزبان. دیگر کسی از واژه ناباورانه برای حذف تیم امید استفاده نکرد!
