مستند افشاگرانه تاریخی

«کی من» نام یک نوع تمساح امریکای جنوبی است که در ادبیات سیاسی کشور ایتالیا معنی ویژه ای دارد. «کی من» لقبی است که گروههای مخالف سیاسی به نخست وزیر سابق و دست راستی این کشور به سیلویو برلوسکونی داده اند.

کد خبر: ۱۴۰۰۴۲

طبیعی است که «تمساح» (یا «کی من»، محصول 2006اثر نانی مورتی فیلمساز متعهد و سیاسی این کشور اروپایی هم ، درباره همین شخصیت غیر خوشنام باشد. حداقل این که ، تماشاگران ایتالیایی از مدتها قبل در انتظار نمایش عمومی این فیلم بودند. آنها می خواستند ببینند مورتی در فیلم خود، این شخصیت سیاسی را که البته دستی هم در دنیای هنر و ورزش دارد چگونه به تصویر کشیده است.اما تلفیق کمدی و سرگرمی با انتقاد از روشهای برلوسکونی می توانست فیلمی گرم و صمیمی به دوستداران سینما ارائه کند؛
فیلمنامه چند لایه ای «تمساح» به بررسی جنبه های مختلف زندگی سیاسی و اجتماعی و شخصی برلوسکونی می پردازد. منتقدین سینمایی عقیده دارند مورتی توانسته با مهارت تمام این لایه ها را در هم تنیده و یک قصه سرراست و تماشایی خلق کند. به هر حال او فیلمسازی صاحب سبک است و می داند چگونه باید فیلمی بسازد که در عین جدی بودن مطلب ، به سمت طنز و شوخی هم برود.قصه فیلم با برونو بونومو شروع می شود که نقشش را سیلویو اورلاندو بازی می کند. برنومو کیست؛ او یکی از تهیه کنندگان فیلمهای درجه دو سینمایی است که در دهه هفتاد فیلمهای موفقی را تهیه کرده بود. منتقدین نظر مساعدی به فیلمهایش نداشته اند، اما این فیلمها اکثر مواقع نمایش موفقیت آمیزی در گیشه داشته اند. اما حالا وضعیت مثل آن دوران نیست و برنومو با مشکلات متعددی روبه روست. خودش هم می داند که آن روزهای طلایی سپری شده است. برنومو دعوت تلویزیون برای تولید فیلمی درباره بازگشت کریستف کلمب به خانه اش را قبول می کند. اما بزودی کارگردان فیلم فرانکو کاسبیو (با بازی جیلیانو مونتالدو) انصراف خود از کارگردانی آن اعلام می کند. سیل مصیبت برسر برنومو فرو می ریزد.
حالا او باید فیلمنامه تازه ای به شبکه تلویزیونی ارائه دهد. این فیلمنامه «تمساح » نام دارد که توسط ترزا (جاسمین ترینکا) فیلمساز جوان نوشته شده است.
فیلمنامه فوق درباره غول بزرگ رسانه ای و شخصیت پرسر و صدای سیاسی کشور سیلویو برلوسکونی نخست وزیر است. موضوع فیلم به قدری داغ و جنجالی است که حتی شبکه دولتی تلویزیون هم حاضر به تهیه و سرمایه گذاری بر روی آن نشده است. حالا تکلیف برنومو چیست؛ در شرایطی که زندگی خانوادگی او دارد به آرامی از هم می پاشد و همسرش (مارگاریتا بوی) در تدارک جدایی از اوست ، بانک هم خواستار دریافت بدهی های به تعویق افتاده برنوموست.
مجموعه شرایط برنومو را به این نتیجه می رساند که تنها راه برون رفت از تمامی این مشکلات این است که فیلم موردنظر را تهیه کند. این تنها راه نجات و زنده ماندن است.
بسیاری از منتقدین «تمساح» مورتی را فیلمی حساس و خوش ساخت ارزیابی می کنند که بیننده اش را به مرز جنون برده و در بند می کشد. او در فیلم خود مسائل زیادی را مطرح می کند. این فقط برلوسکونی نخست وزیر نیست که مضمون فیلم را به خود اختصاص می دهد.
وضعیت سینمای ایتالیا، نگاه رسانه تلویزیون به مسائل مختلف جامعه و حتی سیستم بانکداری ایتالیایی هم در «تمساح» مورد بحث قرار گرفته و مورتی با دیدگاهی انتقادی درباره تمام این مسائل بحث کرده و نظر می دهد. مورتی در سینمای معاصر ایتالیا نامی سرشناس است. او از اواسط دهه 70تا به امروز فیلمهایی را کارگردانی کرده که درباره مسائل و مشکلات مختلف جامعه ایتالیاست.
این فیلمها در جشنواره های بین المللی هم جوایزی به دست آورده اند و مورد تایید تماشاگران غیرایتالیایی هم قرار گرفته اند. سال 2001اتاق پسر» او نخل طلای جشنواره کن را گرفت و یک بار دیگر نام سینمای ایتالیا را (که سابقه ای درخشان و پربار دارد) در سطح بین المللی مطرح کرد. در فوریه سال 2002و بعد از انتخاب برلوسکونی به عنوان نخست وزیر، مورتی نقش سیاسی مستقیم تری را در سینمای کشورش به عهده گرفت . او حتی در تعدادی از تظاهرات های اعتراض آمیز سیاسی هم شرکت کرد.
این حرکت فیلمساز با استقبال وسیع احزاب سیاسی و مردم عادی روبه رو شد. حمله برلوسکونی به آزادی های مدنی یکی از دلایل مهمی بود که مورتی و دیگر هنرمندان را ترغیب کرد تا چندین گردهمایی معترضانه برپا کنند. یک سال بعد، مورتی گفت که در تدارک کارگردانی «تمساح» است و همین مساله باعث شد تا بخش اعظم جامعه ایتالیا برای اکران عمومی این فیلم لحظه شماری کند. فیلم چند ماه قبل از انتخابات رسمی کشور به نمایش درآمد و گفته می شود نقش مهمی در آگاه سازی افکار عمومی داشته است. عدم انتخاب مجدد برلوسکونی برای نخست وزیری ایتالیا، پاداشی بود که مورتی گرفت و البته تحلیلگران سینمایی و سیاسی می گویند فیلم او در این انتخابات نقش بزرگی بازی کرده است.
برلوسکونی و طرفدارانش «تمساح » را یک کار خیالی و دروغین ارزیابی کردند، ولی منتقدین و تماشاگران آن را بشدت پسندیدند. وجه سیاسی فیلم باعث شد تا کمتر کسی در نقد خود به جنبه های هنری و تصویری آن اشاره کند. (درست مثل همین مطلب!) مورتی با موفقیت تمام توانسته قصه های فرعی را در دل قصه اصلی جای دهد و با نمایش ایتالیای سالهای اول قرن جدید یک مستند افشاگرانه تاریخی ارائه دهد.