«جام‌جم» گزارش می‌دهد:

انتظارات مردم از وزیرجدیدکار

گزارش «جام‌جم» از عملکرد شرکت سرمایه‌گذاری سازمان تامین اجتماعی

«شستا» کشتی به‌گل نشسته

«قصد داریم سالانه ۱۰۰هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری انجام دهیم». این بخشی از وعده شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) است؛ سرمایه‌گذاری که در قامت اقتصاد ایران که به گفته مسعود میرکاظمی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، نرخ سرمایه‌گذاری ثابت آن منفی ۴.۶ درصد است و به‌دلیل عقب‌ماندگی‌های دهه۹۰ به اندازه استهلاک دارایی هم در آن سرمایه‌گذاری نشده، بزرگ به‌نظر می‌رسد. شستا در حالی وعده سرمایه‌گذاری ۱۰۰هزار میلیاردی را داده که تا سال۱۴۰۰ و پس از ۳۵سال سرمایه‌گذاری، فقط حدود ۴۰هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کرده بود.
کد خبر: ۱۳۸۷۴۱۱
نویسنده پیام عابدی - گروه اقتصاد

این در‌حالی است که این بازوی سرمایه‌گذاری سازمان تامین اجتماعی، باید بتواند منابع حقوق بازنشستگان و هزینه‌های جاری این سازمان را تامین کند. با این حال این مجموعه که ۹۰درصد سهام آن در اختیار تامین اجتماعی است و فقط ۱۰درصد آن در فروردین۹۹ از طریق بورس و به قیمت هر سهم ۸۶۰تومان واگذار شد، نتوانسته حتی در بازار بورس عملکرد خوبی داشته باشد.

«شستا» با واگذاری که انجام داد ۶۸۸۰ میلیارد تومان سرمایه جذب کرد، اما پس از گذشت بیش از یک سال از آن زمان، قیمت هر سهم این مجموعه ۸۲۱ تومان است. این به معنای ضرر ۳۹ تومانی به‌ازای هر سهم برای سرمایه‌گذاران است. بخشی از اوضاع امروز شستا به‌حال کلی بورس بستگی دارد. گرچه دولت سیزدهم سعی دارد بورس را از «سی‌سی‌یو» خارج کند و به «اتاق ریکاوری» بیاورد، اما همین حالا هم نماد‌هایی هستند که عملکرد خیلی بهتری نسبت به شستا دارند. برای مثال پالایشگاه نفت اصفهان بر‌اساس قیمت‌های تعدیل شده از ابتدای بازگشایی نمادش، ۴۰۶۷ درصد سودآوری داشته است.

کاهش همبستگی شستا با طلا

یک شاخص دیگر برای مقایسه عملکرد بورسی مجموعه‌ها، همبستگی ارزش آن‌ها با صندوق‌های طلا‌ست. همبستگی مثبت به معنای حرکت با طلا و همبستگی منفی به معنای حرکت نکردن با طلا و عملکرد منفی است. برای مثال همبستگی نماد شستا با صندوق طلا، منفی ۷۴ درصد است، اما پالایشگاه نفت اصفهان همبستگی مثبت ۵۷ درصد داشته است. شستا با شاخص کل بورس همبستگی بیشتری داشته که عملکرد منفی آن برای سرمایه‌گذاران عیان است؛ به‌طوری که همبستگی شستا با شاخص کل بورس ۷۷ درصد است، اما پالایشگاه نفت اصفهان ۲۷ درصد. شاخص دیگر قدرت نقدشوندگی سهام است. شستا ۶۷ درصد نقدشوندگی داشته، در حالی‌که یک نماد دیگر یعنی ایران خودرو ۹۲ درصد!

وضعیت نقدشوندگی یک‌بار دیگر هم باعث ناامیدی سهامداران شد؛ در شهریور سال ۹۹. در سوم این ماه، ۷۰۰۰ میلیارد تومان سرمایه از بورس خارج شد، اما در همین حوالی زمانی، نماد شستا به همراه چند نماد دیگر قفل شده بودند! همان زمان گزارش شد که حتی در زمان ورود هشت میلیارد سهم شستا به بورس، چنین حجمی از انتقال مالکیت سابقه نداشته است. به‌هر صورت، شستا نتوانست عملکرد موثری را روی بخش عمده سهامش که آن‌ها را واگذار نکرده، ایجاد کند؛ به‌طوری‌که حالا سرمایه‌گذاری ۴۰۰ هزار میلیارد تومانی (سالی ۱۰۰ هزار میلیارد تومان) که هدف‌گذاری کرده بود به یک رویا تبدیل شده است. این در حالی است که در همان سال ۹۹ که همه انتظار شق‌القمر را از نماد شستا در بورس داشتند، عملکرد مالی شرکت‌های آن مطلوب نبود. بنابر اعلام محمد رضوانی‌فر، مدیرعامل وقت شستا، ۱۵۷ شرکت از ۱۸۷ شرکت این مجموعه فقط ۱۰‌درصد سود می‌دهند. این یعنی ۸۴ درصد شرکت‌های شستا در عمل کارایی اقتصادی نداشتند.

دلایل بحران شستا

دولت‌ها به‌دلیل بدهی‌های خود به تامین اجتماعی، همواره تعدادی از شرکت‌های خود را در قالب رد دیون به این سازمان واگذار کردند؛ شرکت‌هایی همچون هپکو با هزار میلیارد تومان بدهی و عیوب ساختاری فراوان در این راستا واگذار شدند. فهرست بزرگی از شرکت‌هایی که نیاز به اصلاح ساختار داشتند و معیوب بودند در این قالب واگذار شدند تا شستا روی آن‌ها سرمایه‌گذاری کند. با این حال، شستا که توان اداره آن‌ها را نداشت یا آن‌ها را فروخت، یا منحل‌شان کرد یا این‌که با شرکت‌های دیگر ادغام کرد. علی دهقان‌کیا، رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران در این مورد به جام​جم گفت که بر‌مبنای قانون باید ۹۰ هزار میلیارد تومان دیگر از مطالبات سازمان از سوی دولت به‌وسیله سهام شرکت‌ها تسویه شود. از طرفی دولت به ازای هر ماه ۶۱۰۰ میلیارد تومان از دولت طلبکار است، در مجموع ۴۱۰ تا ۴۳۰ هزار میلیارد تومان مطالبات انباشته وجود دارد؛ این مطالبات در سال‌های گذشته عمدتا با واگذاری شرکت‌های ناکارآمد که بیشتر از ارزش واقعی هم قیمت‌گذاری می‌شدند، تسویه شدند.

بازدهی کم در سوددهی

به گفته دهقان‌کیا، «در نتیجه این وضعیت از ۲۲۰ تا ۲۲۵ تا شرکت شستا در حال حاضر حدود ۱۷۰ شرکت باقی مانده است که تا سال ۱۴۰۰ ماهی هزار تا ۲۰۰۰ میلیارد تومان سود به سازمان تامین اجتماعی برای اعمال همسان‌سازی حقوق بازنشستگان پرداخت می‌کردند که اصلا در مقیاس تعهدات ماهانه سازمان تامین اجتماعی به کارگران و بازنشستگان که سر به ۳۵ هزار میلیارد تومان می‌گذارد، رقمی محسوب نمی‌شود؛ یعنی کمتر از ۵ درصد مصارف ماهانه سازمان را پوشش می‌دهد. این در حالی است که شرکت‌های مطرح شستا مانند پارس‌الکتریک که زمانی ۲۵۰۰ کارگر داشت، ورشکسته شده‌اند. زمین‌های پارس‌الکتریک هم اجاره داده شده تا مخارج شستا را درآورند. با این حساب اگر کشتی شستا به گل بنشیند کل سازمان را با خود دچار چالش می‌کند. از دولت انتظار داریم که ۹۰ هزار میلیارد تومان مطالبات امسال سازمان را به همراه ۶۱۰۰ میلیارد تومان بدهی جاری‌اش با شرکت‌های دارای ساختار اقتصادی درست و دارای سود‌دهی مناسب، پرداخت کند تا شستا از این بیشتر به مهلکه نیفتد؛ مانند بلوک ۱۲ درصدی پتروشیمی خلیج‌فارس.»

روزنامه جام جم 

ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها