حق تقدم با عابران پیاده نیست

به عبارت دیگر، هیچ حق تقدمی برای عابران پیاده در طرح‌های توسعه شهری در نظر گرفته نشده‌است؛ در حالی که در 50 سال گذشته سیاستگذاران بسیاری از کلانشهرهای کشورهای توسعه‌یافته، عابران پیاده را به عنوان اولویت اصلی در طرح‌های توسعه شهری در نظر می‌گیرند. تا زمانی هم که نگاهی مشابه میان مدیران شهری ما ایجاد نشود، نمی‌توان انتظار کاهش تلفات عابران پیاده در تصادفات درون‌شهری را داشت، چراکه ایمنی شبکه دسترسی شهری برای عابران پیاده در طرح‌های توسعه شهری ما تضمین نشده است.
باید توجه داشت ایمنی شبکه راه‌ها یکی از اصلی‌ترین مسائل در توسعه شهری است. اما بسیاری از طرح‌های توسعه‌ای که در سال‌های گذشته در کلانشهرهای کشور اجرا شده، یا جامع‌نگری لازم را نداشته‌اند یا به دلیل ملاحظات سیاسی و رانت‌های موجود، دستخوش تغییراتی شده‌اند که باعث شده آن طرح‌ها فایده لازم برای شهر را نداشته باشد. یعنی خیلی از مواقع، مغایرت‌هایی در زمان اجرای طرح‌های تفصیلی کلانشهرها با برنامه‌های پیش‌بینی‌شده اتفاق می‌افتد که اصل و اساس وجود آن طرح‌ها را زیر سوال می‌برد. نبود شبکه گسترده دسترسی پیاده و سواره سبک در کلانشهرهای کشور که ناشی از ضعف طرح‌های توسعه شهری است، از دیگر مواردی است که باعث کاهش ایمنی تردد عابران پیاده در شهرهای بزرگ کشورمان شده است. اکنون همه کلانشهرهای ما با کمبود مسیر ایمن دوچرخه‌سواری به عنوان مهم‌ترین وسیله حمل‌ونقل غیرموتوری برای تردد در شهرها مواجه هستند.
همچنین درباره کمبود شبکه پیاده‌رو در کلانشهرهای کشور می‌توان به این نکته اشاره کرد که در بسیاری از خیابان‌های اصلی کلانشهرهای ما یا اصلا مسیر پیاده‌رو وجود ندارد، یا پیاده‌روها در فواصل بسیار دچار اختلاف سطح می‌شوند یا شکل کف آنها تغییر پیدا می‌کند. این نشان می‌دهد هیچ طرح آمایشی خاصی در زمینه مسیرهای پیاده در بسیاری از نقاط کلانشهرهای ما در نظر گرفته نشده است. موضوعی که بازهم بی‌توجهی به عابران پیاده در برنامه‌ریزی‌های توسعه شهری را ثابت می‌کند.
البته چند سالی است برخی مدیران شهری به این آگاهی رسیده‌اند که باید در طرح‌های آینده توسعه کلانشهرها نگاه مناسب‌تری به عابران پیاده داشته باشند و توسعه پیاده‌روها و مسیرهای ایمن تردد وسیل نقلیه غیرموتوری را در اولویت قرار دهند. این موضوعی است که در برنامه‌های بسیاری از کلانشهرها برای نوسازی بافت‌های فرسوده دیده شده است.

مهرداد مال‌عزیزی

کارشناس شهرسازی