صهیونیست ها در باتلاق

ایهود اولمرت ، نخست وزیر رژیم اسرائیل ، 10 دسامبر سال 2006 در جریان سفر به آلمان و در یک مصاحبه با شبکه تلویزیونی N24 آلمان تلویحا گفت: اسرائیل از جمله قدرتهای هسته ای است.
کد خبر: ۱۲۲۳۰۲

اولمرت در این مصاحبه با اشاره به موضوع هسته ای ایران گفته بود: «اسرائیل مدعی از بین بردن هیچ کشوری نبوده است ، در حالی که ایران علنا اعلام کرده است اسرائیل را از نقشه جغرافیای جهان محو خواهد کرد. ایران اکنون خواهان دستیابی به سلاحهای هسته ای است. به نظر شما ، این کشور زمانی که به این سلاحها دست بیابد ، با کشورهای فرانسه ، امریکا ، روسیه و اسرائیل برابر خواهد بود؛».

اگرچه اولمرت اولین سیاستمدار اسرائیلی نبوده که به صورت علنی توانمندی های اتمی اسرائیل را مورد تایید قرار داده است و ماه می امسال نیز شیمون پرز ، معاون نخست وزیر اسرائیل که گاهی از او به عنوان «پدر برنامه اتمی اسرائیل» یاد می شود نیز در این خصوص صحبت هایی کرده بود ؛ ولی این نخستین بار در طول 50 سال گذشته است که یک نخست وزیر اسرائیل تلویحا به داشتن سلاح هسته ای اذعان می کند. این سخنان اولمرت بازتاب های شدیدی در اسرائیل داشت.
رسانه های عمده این کشور عموما و بنگاه های پیرو حزب کادیما (پیشرو) نظیر روزنامه «ید یعوت آحارونوت» خصوصا ، این خبر را به طور گسترده پوشش دادند و رهبران برخی احزاب مخالف مثل «یووال اشتاینتز» و «یواخیم سارز» خواستار استعفای اولمرت شدند و همین امر باعث یک غوغای سیاسی دیگر در اسرائیل شده است.
اظهارات اولمرت یک هفته پس از آن صورت گرفت که رابرت گیتس ، وزیر دفاع جدید امریکا در کمیته نیروهای مسلح مجلس سنای امریکا با اشاره به وجود تسلیحات هسته ای در اسرائیل ، همه را شگفت زده کرد. گیتس در آن جلسه گفته بود: «ایران از سوی قدرتهای هسته ای همراه با پاکستان در شرق ، روسیه در شمال و اسرائیل در غرب احاطه شده است».
همه این اظهارات در حالی صورت می گیرد که به اذعان بسیاری از آگاهان مسائل راهبردی ، رژیم اسرائیل عضو ششم غیررسمی باشگاه هسته ای (Nuclear club) بوده و همواره کوشیده است سیاست ابهام هسته ای (نه تایید و نه تکذیب) را در پیش بگیرد. اما این که چرا رژیم اسرائیل چیزی بیش از نیم قرن از بیان رسمی یا حتی انجام آزمایش هسته ای که نشانگر توانمندی هر رژیمی است ، سر باز زده است و راهبرد ابهام هسته ای را در پیش گرفته است و اکنون به این امر مبادرت کرده ، در نوع خود قابل تامل است.
بعد از سال 1948 ، سران صهیونیست نیک به این امر واقف بودند که در این شرایط شکست در هر جنگی به معنای پایان حیات سیاسی این رژیم خواهد بود. بعد از انقلاب های ملی گرایانه اعراب تا حدودی چیدمان معادلات منطقه ای به سود این رژیم شکل می گرفت. اعراب درگیر بحران ها و تنشهای داخلی از سویی و از سوی دیگر اسرائیل سرگرم تجهیز و تقویت بنیه سیاسی اقتصادی.
تل آویو نیز صرف نظر از این دیدگاه که اعراب با وجود شکست در سلسله جنگهای 1956 و 1967 به چه میزان توانایی سازماندهی نظامی و شروع یک جنگ دیگر را دارند و مهمتر از همه به واسطه بیم از ریسک در معادلات بین المللی ، چاره ای جز مانور عملی بر روی سلاحهای هسته ای به عنوان برگی برنده در تنشهای منطقه ای و فرامنطقه ای نداشت. از این رو رهبران رژیم اسرائیل از همان ابتدای تشکیل دولت یهود بر این باور بودند که نیاز مبرم به دستیابی سطح پیشرفته ای از فناوری هسته ای دارند.
گفته می شود دیوید بن گوریون ، نخستین نخست وزیر اسرائیل ، با تاسیس این رژیم ، برای تامین امنیت آن در بلندمدت ، راهبرد دستیابی به توان هسته ای با کاربرد نظامی را در دستورکار قرار داد. در آن زمان بن گوریون شدیدا معتقد بود که بقای اسرائیل جز در سایه داشتن تسلیحات اتمی غیرممکن است. همچنین ایجاد نوعی بازدارندگی در برابر اعراب و تبدیل آن به قدرت اول منطقه و ایفای نقش در معادلات پیچیده خاورمیانه را از علتهای ذکر شده بن گوریون ودیگر رهبران تل آویو برای حرکت در مسیر دستیابی به فناوری هسته ای نظامی می شود عنوان کرد. همه این دلایل در کنار عواملی چون نبود عمق استراتژیک ، تسلیح اعراب به جنگ افزارهای نوین و کلاسیک و در انزوا قرار گرفتن اسرائیل در روند سیر رو به رشد هسته ای اسرائیل نقشی بسزا داشت.
اسرائیل برای تسلط نظامی بر منطقه ، ناگزیر به برتری نظامی بود. از این رو پس از عقد قراردادی در سال 1958 فرانسه شروع به ساخت رآکتور اتمی در «دیمونا» کرد. در سال 1959 ساخت رآکتور «ناحال» سوریق واقع در دره رودخانه سوریق در جنوب تل آویو آغاز شد. در سال 1994 اسرائیل بودجه ای معادل 800 هزار دلار برای مقاصد نظامی هزینه کرد. در آن زمان توجیه آنها در این خصوص این بود که با رسیدن به این جایگاه همواره قادر به ایجاد واکنش و تدوام سلطه و نفوذ در منطقه خواهند بود. به همین دلیل پروسه تلاش برای دستیابی به فناوری هسته ای نظامی در میان سران این رژیم بسیار زود آغاز شد و زودتر از آنچه همگان انتظار داشتند ، رژیم نوپای اسرائیل به سطح پیشرفته ای از توانمندی هسته ای ، بویژه در بعد نظامی دست پیدا کرد.

چرا ابهام هسته ای؛

قدرت هسته ای اسرائیل بر سه اصل بنا شده است ؛ ابهام سیاست اصلی ، سانسور امری غیرقابل اجتناب و تابو بودن بنیان رفتار اجتماعی. این سه اصل نه تنها پنهان کاری در مسائل هسته ای را تقویت کرده ، بلکه بر لزوم نبود هر گونه بحثی در افکار جامعه جهانی در این زمینه حقانیت بخشیده است. از زمانی که اسرائیل برای حفظ اسرار هسته ای خود در مقابل جهانیان به مخفی کاری متوسل شد ، این شیوه را در مقابل شهروندان خویش ، اعضای مجلس و حتی حکومت نیز به کار برده است.
نماد اصلی تابوی بزرگ اسرائیل ، مرکز هسته ای دیموناست ؛ اما نماد فرعی آن ، انستیتوی بیولوژیک «نس زیونا» است. وانونو اکتبر در مصاحبه با نشریه ساندی تایمز چاپ لندن درباره توانایی های اسرائیل در تولید و تکثیر بمبهای هسته ای ، هیدروژنی و نوترونی ، از سیاست ابهام سازی اسرائیل درباره فعالیت های هسته ای نظامی پرده برداشت. افشاگری های «مردخای وانونو» دانشمند هسته ای مرکز دیمونا منجر به 18 سال حبس و «مارکوس کلینبرگ» دانشمند مرکز نس زیونا منجر به 20 سال زندان شد. بر طبق گفته های کلینبرگ که سال گذشته در گفتگو با روزنامه واشنگتن پست فاش شد ، اسرائیل سلاحهای هسته ای خود را در پایگاه هایی در «تل نوف» و «زگریا» در شمال تل آویو پنهان کرده است.
از این رو به «ابهام هسته ای» اسرائیل ، می بایست «ابهام شیمیایی و بیولوژیکی» را نیز افزود. به نظر می رسد اسرائیلی ها با اذعان به جنگهای گذشته خویش با اعراب نسبت به حفظ برتری نظامی و فناورانه خود در منطقه تلاش می کنند و لازمه حفظ برتری نظامی بر اعراب را در داشتن توان بازدارندگی هسته ای می دانند.

و چرا قدرت هسته ای؛


بحث عاری ساختن خاورمیانه از تسلیحات کشتار جمعی (NWFZ) ، بحث تازه ای نیست و تقریبا بعد از پیشنهاد ایران در سال 1974 به شورای حکام آژانس بین المللی برای از بین بردن سلاحهای هسته ای منطقه ، ضرورت پیوستن کشورها به NPT بار دیگر به عنوان محور تلاشهای مشترک سازمان ملل و دیگر سازمان های بین المللی تبدیل شد ؛ اما این طرح تا سال گذشته هیچ گونه پیگیری ای از سوی آژانس به همراه نداشت ، تا این که در سال گذشته البرادعی در مجمع عمومی آژانس با تصویب قطعنامه ای خواستار اعلام منطقه خاورمیانه به عنوان منطقه عاری از سلاحهای هسته ای شد ؛ ولی چرا با وجود تلاش مکرر کشورهای غیرمتعهد و حمایت سازمان ملل از ایده خاورمیانه عاری از تسلیحات هسته ای ، این امر تحقق نیافت و اکنون این طرح پیگیری شده است؛
آنچه مسلم است ، بعد از گذشت نیم قرن از فعالیت های هسته ای اسرائیل ، هنوز عمده فعالیت های آن مشکوک باقی مانده است و اسرائیل با بی اعتنایی کامل به قطعنامه های سازمان ملل ، از پیوستن به NPT و دیگر کنوانسیون های بین المللی خودداری می ورزد.

در ادبیات هسته ای جهان ، از اسرائیل به عنوان عضو ششم باشگاه هسته ای نام می برند ، اگرچه شمار تسلیحات هسته ای اسرائیل به دلیل بسته نگه داشتن مراکز هسته ای آن هنوز معلوم نشده ، با وجود این ، برخی از کارشناسان هسته ای تعداد آنها را 200 تا 250 کلاهک اتمی تخمین زده اند.
در گذشته اسرائیل در منطقه با عدم مشروعیت منطقه ای مواجه بود و همچنین از خلا عمق استراتژیک بشدت رنج می برد. سران رژیم صهیونیستی ضمن مظلوم نمایی و شکوه از غرب به دلیل عدم حمایت های جدی آنان ، خواستار مجهز شدن اسرائیل به سلاح هسته ای شدند. با وجود این ، عمده فعالیت های هسته ای اسرائیل مخفیانه پیگیری می شد و سران رژیم صهیونیستی نیز بارها اعلام کرده اند که اولین کشوری نخواهند بود که از این سلاحها در منطقه استفاده کنند. علی رغم تلاش مراکز اطلاعات غربی برای پی بردن به میزان توانمندی های هسته ای اسرائیل ، تل آویو توانست با فریب آنها و دادن اطلاعات غلط و غیردقیق ، مانع از افشای برنامه هسته ای خویش شود. این مخفی کاری به حدی بود که تاکنون حتی یک بازرس آژانس نیز موفق به بازرسی از تاسیسات گسترده این رژیم نشده است

اسرائیل با آگاهی از این مساله که توان هسته ای این کشور در جنگ باعث شد تا مصری ها و سوری ها از حملات گسترده به مراکز مهم نظامی و اقتصادی این کشور خودداری کنند و همچنین در جنگ خلیج فارس ، صدام به دلیل ترس از انتقام اتمی اسرائیل از حمله با سلاحهای شیمیایی و بیولوژیکی به این کشور امتناع ورزید ، بر ضرورت حفظ انحصار سلاحهای هسته ای خود در منطقه خاورمیانه اصرار می ورزد.
اسرائیل به همین علت تنها راه حفظ این برتری خویش را جلوگیری از دستیابی کشورهای عربی به تسلیحات هسته ای می داند. براساس همین راهبرد ، حمله به رآکتور اتمی اوسیراک عراق (در سال) از نظر رهبران اسرائیل قابل توجیه بود و این حمله در جهت حفظ انحصار سلاحهای اتمی اسرائیل صورت گرفته است. انحصارطلبی اسرائیل در تسلیحات هسته ای و تهدید مستقیم امنیت کشورهای عربی باعث شد توازن قوا در منطقه خاورمیانه کاملا به نفع این کشور برهم بخورد و از سوی دیگر اسرائیل با حمایت امریکا و دیگر کشورهای غربی ، ازجمله فرانسه ، به جدیدترین فناوری نظامی و هسته ای روز دست یابد. این عوامل باعث شده است کشورهای عربی با دلسردی کامل از تلاشهای بین المللی برای وادار ساختن اسرائیل به پذیرش NPT و کنار گذاشتن برنامه های هسته ای آن برای ایجاد بازدارندگی در مقابل تهدیدات هسته ای به اسرائیل ، به سلاحهای ارزان قیمت و کشنده مانند سلاحهای شیمیایی و بیولوژیکی روی بیاورند.
تل آویو در ابتدای امر بخوبی بر این امر واقف بود که اعلام رسمی توانمندی های هسته ای ، سرآغاز ایجاد یک مسابقه تسلیحات هسته ای درمنطقه حساس و راهبردی خاورمیانه می شود. تا قبل از پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی سابق ، وجود یک جهان دوقطبی این رقابت تسلیحاتی را ممکن می ساخت و همین امر برای رژیم اسرائیل دو مشکل عمده را به وجود می آورد: یکی این که برتری کامل نظامی که این رژیم همواره به دنبال آن بود ، خدشه دار و رویای تسلط کامل نظامی بر منطقه دست نیافتنی می شد؛ و دیگر این که هزینه های نظامی اسرائیل با ایجاد مسابقه تسلیحاتی بشدت افزایش می یافت که البته این امر برای اعراب برخوردار از درآمد سرشار نفت مشکل چندانی به وجود نمی آورد ؛ ولی اقتصاد نوپا و ضعیف اسرائیل قدرت تحمل چنین شرایط رقابتی نابسامانی را نداشت.
از دگر سو باشگاه هسته ای با راهبری قدرتهای غربی و خصوصا ایالات متحده ، تنها به کشورهای معدودی حق استفاده از فناوری ، آن هم در بعد نظامی را می داد و البته این دستیابی می بایست به صورت انحصاری دنبال می شد. برای اطمینان غرب نسبت به عدم اشاعه و گسترش تسلیحات هسته ای لازم بود معاهدات و کنوانسیون های بین المللی در این خصوص به امضائ همه کشورها و بویژه کشورهای اسلامی که در چالش با رویکرد تخاصم با اسرائیل بودند ، برسد. شاید بتوان گفت برای حفظ موجودیت سیاسی رژیم اسرائیل و به این منظور بود که معاهداتی از قبیل NPT با محوریت ایالات متحده تنظیم شد و فضای جهانی به سمتی هدایت شد که همه کشورها ملزم و متعهد به پذیرش و اجرای آن باشند. بدیهی بود که افشای توانمندی های هسته ای اسرائیل عملا باعث نقض و عدم اجرای پیمان NPT و سایر پیمان های همردیف از سوی بسیاری از کشورها ، بویژه کشورهای اسلامی می شد و سناریوی امریکا درخصوص تثبیت موانع حقوقی و قانونی بین المللی عدم توسعه ، اشاعه و گسترش فناوری هسته ای با مشکلات جدی روبه رو می شد.
از این رو در ادامه این سناریو ، تل آویو نیز از هر گونه بیان این قابلیت های هسته ای بشدت خودداری کرد.

چرا خروج از ابهام هسته ای؛

شکست سنگین اسرائیل در جنگ 33روزه با لبنان ، طرح / نظریه اصلاح شده خاورمیانه جدید را با چالشهای عدیده ای روبه رو ساخت. بنابراین تغییر سیاست «ابهام هسته ای» اسرائیل را اگر دستور کار جدید برای ایجاد مانع و اعمال فشار بیشتر علیه برنامه های هسته ای ایران بدانیم و یا حتی واکنشی به آن بپذیریم ، یک واقعیت مسلم را باید در نظر بگیریم و آن این که با شکست اسرائیل توازن قدرت تا حدودی به ضرر اسرائیل به هم خورد.
از این رو مقامات تل آویو اکنون می دانند اگر تغییر توازن قدرت با یک ارتش مدرن و پیشرفته انجام نشده ، می توان با استفاده از تسلیحات هسته ای این موازنه را بازگشت داد. همه این دلایل نشات گرفته از یک پیش زمینه تاریخی است و آن این که پس از گذر از سالهای جنگ سرد ، مقامات تل آویو می دانستند که ساختار منطقه ای و فرامنطقه ای به دلایلی خاص دچار تغییرات اساسی شده است.
اکنون ساختار جهان دوقطبی عملا به یک ساختار تک قطبی تبدیل شده و همین امر زمینه های آغاز یک رقابت تسلیحاتی را بدون اتکائ و حمایت ایالات متحده به عنوان یک حامی توانمند بین المللی ناممکن و بسیار سخت ساخته است.
علاوه بر این ، به علت عدم درک شرایط نوین جهانی از سوی سران عرب ، اسرائیل بر تمامی یا حداقل کشورهای منطقه تسلط و سیطره محسوس نظامی - سیاسی دارد و عملا آغاز یک رقابت تسلیحاتی جدید برای کشورهای منطقه ضرورتی بیهوده جلوه می کند ؛ چراکه در حدفاصل سالهای جنگ سرد شکاف فناورانه عرب - اسرائیل چنان وسیع شده است که بدون حمایت یک ابرقدرت ، آن هم در مدتی کوتاه ، قابل جبران نیست. همه اینها در حالی است که امضائ، تصویب و اجرای معاهداتی نظیر معاهده NPT و پروتکل الحاقی توسط کشورهای عرب منطقه عملا مستندات و قوانین حقوقی غیرقابل انکاری را فراروی آنها قرار داده و این امر باعث عدم دستیابی آنها به تسلیحات هسته ای شده است. این در حالی است که اگر تل آویو اقدام به خروج از راهبرد ابهام هسته ای کند، به لحاظ چارچوب های حقوقی و قانونی ، براساس پروتکل های پادمانی راه دستیابی به فناوری هسته ای نظامی بسته است و تنها راه خروج از پیمان NPT ماده 10آن است که البته آن هم در شرایط خاص اجازه خروج از آن را به کشورهای متعهد خواهد داد ، اما ایالات متحده سعی وافر دارد تا با اعمال تغییرات اساسی در اساسنامه پیمان NPT ، مثل نشست بهار گذشته اجلاس نیویورک عملا راه خروج را روی همه کشورهای عضو ببندد.
تل آویو در برهه کنونی می خواهد با ایجاد راهبرد نوین و استفاده از فناوری های برتر بر رقبای خود ضربه زده و هزینه نبرد را برای آنها بالا ببرد ؛ زیرا برنامه های نظامی اسرائیل در پاسخ به ضرورت های برخاسته از این محیط جدید و مسائل خاص آن است ، اما آنچه حائز اهمیت دوچندان است ، این که اسرائیل هیچ گاه سعی نداشت رسما عضو باشگاه هسته ای باشد ؛ اما در حقیقت مدت بسیاری است که وجود سلاح هسته ای در اسرائیل به رسمیت شناخته شده است ؛ ولی با این حال به رسمیت شناختن وجود سلاح هسته ای در اسرائیل ، آن را به تحریم از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی و سایر سازمان های بین المللی تهدید نمی کند. از این دیدگاه ، خروج رژیم صهیونیستی از این دکترین ، نشان از آن دارد که سران تل آویو این مفهوم را بیان کردند که اگر خطری جدی این رژیم را تهدید کند ، ممکن است علیه کشور مخالف ، از سلاح هسته ای استفاده کنند. همچنین این موضوع می تواند بیانیه ای محکم تر از سوی اسرائیل باشد مبنی بر این که تل آویو می تواند از آن در مناقشات استفاده کند.

ارسلان مرشدی

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها