به گزارش
جام جم آنلاین، «زیر صفر» این هفته در باکس «چهارشنبههای وحشت» شبکه نمایش روی آنتن میرود؛ فیلمی اسپانیایی به کارگردانی لوئیس کیلس که در سال ۲۰۲۱ ساخته شده و نتفلیکس پخش جهانی آن را برعهده داشته است. داستان در نگاه اول ساده به نظر میرسد: یک مأمور پلیس چند زندانی را منتقل میکند، اما در میانه راه هدف حمله قرار میگیرد. نکته مهم اینجاست که فیلم از همان ابتدا همه اطلاعات را در اختیار مخاطب نمیگذارد و بخشی از ماجرا را برای ادامه داستان نگه میدارد. همین محدودیت و بازی با اطلاعات، «زیر صفر» را به فیلمی تبدیل کرده که دربارهاش حرفهای بیشتری از یک داستان تعقیب و گریز ساده وجود دارد؛ از شیوه ساخت و بازی بازیگران تا واکنش منتقدان و مخاطبانی که آن را در کشورهای مختلف دیدند. در ادامه، نگاهی داریم به این ویژگیها و اتفاقاتی که پشت صحنه ساخت فیلم گذشته است.
یک ون و چند سؤال
داستان از جایی شروع میشود که یک خودروی حمل زندانیان در یک شب سرد زمستانی در جادهای دورافتاده حرکت میکند. مارتین، مأمور جوان پلیس که رانندگی خودرو را بر عهده دارد، ناگهان هدف تیراندازی قرار میگیرد.
مهاجمان مشخص نیستند چه کسانی هستند و چه میخواهند. مارتین که راه فراری ندارد، خودرو را به یک سنگر تبدیل میکند. از اینجا فیلم بیشتر از آنکه به یک تعقیب و گریز معمولی شبیه باشد، به بازی موش و گربهای تبدیل میشود که بخش مهمی از آن داخل یک فضای بسته اتفاق میافتد.
یکی از نکات مهم فیلمنامه همین محدود کردن فضای داستان است. شخصیت اصلی نمیتواند بهراحتی از محل حادثه دور شود و هر تصمیم او میتواند شرایط را بدتر کند. در نتیجه، بخش زیادی از تنش فیلم از همین محدودیت به وجود میآید.
مارتین قهرمان شکستناپذیر نیست
خاویر گوتیرز نقش مارتین را بازی میکند؛ مأموری که در ابتدای داستان، بیشتر شبیه یک پلیس معمولی است تا قهرمان فیلمهای اکشن.
اتفاقی که برای او میافتد، شخصیتش را تحت فشار قرار میدهد و او را مجبور میکند تصمیمهایی بگیرد که پیش از آن تصورش را نمیکرده است. همین ویژگی باعث شده مارتین از الگوی قهرمان شکستناپذیر فاصله داشته باشد.
گوتیرز هم در صحبتهایی درباره شخصیت خود تأکید کرده بود که مارتین یک پلیس معمولی است که شرایط او را تغییر میدهد؛ بنابراین بخش مهمی از جذابیت شخصیت، نه در تواناییهای فوقالعاده او، بلکه در واکنشی است که به یک موقعیت غیرعادی نشان میدهد.
در همین زمینه بخوانید:
سرمای فیلم فقط در داستان نیست
یکی از نکات جالب درباره تولید «زیر صفر»، شرایط سخت فیلمبرداری آن است. بخش زیادی از سه هفته اول فیلمبرداری در شب انجام شد. سرمای هوا هم شرایط را برای گروه و بازیگران دشوار کرده بود. بخشی از مه و برف دیدهشده در فیلم نیز به شکل مصنوعی ایجاد شد تا فضای مورد نظر کارگردان شکل بگیرد.
یکی از سختترین بخشهای فیلم، سکانسی حدود هشت دقیقهای بود که با یک دکور متحرک سنگین فیلمبرداری شد. وزن این سازه حدود یک تن بود و بازیگران پس از تمرین، بخش عمده این سکانس را بدون استفاده از بدلکار اجرا کردند.
این جزئیات وقتی اهمیت پیدا میکند که بدانیم بخش زیادی از فشار فیلم روی حرکت، درگیری و واکنش بازیگران در فضای محدود خودرو است؛ بنابراین شرایط فیلمبرداری فقط یک حاشیه تولیدی نبوده و مستقیماً روی اجرای صحنهها اثر داشته است.
فیلمی که قرار بود روی پرده دیده شود
لازم به ذکر است که «زیر صفر» ابتدا برای اکران سینمایی در نظر گرفته شده بود، اما همهگیری کرونا برنامه اکران آن را تغییر داد و فیلم در نهایت از طریق نتفلیکس در اختیار مخاطبان قرار گرفت.
این اتفاق باعث شد فیلم از یک اکران محدود سینمایی فاصله بگیرد و به مخاطبانی در کشورهای مختلف برسد. «زیر صفر» در زمان عرضه در نتفلیکس در چند بازار مورد توجه قرار گرفت و در فهرست آثار پربیننده این سرویس قرار گرفت. این مسیر برای فیلمی که بخش زیادی از داستانش در یک ون و در یک جاده سرد میگذرد، اتفاق قابل توجهی بود؛ چراکه فیلم با وجود محدودیت لوکیشن توانست مخاطبان زیادی را درگیر کند.
منتقدان بیشتر از همه چه چیزی را پسندیدند؟
از نکات حایز اهمیت درباره این اثر واکنش متنوع منتقدان به فیلم بوده. البته بخش مهمی از تحسینها متوجه فضای فیلم، کارگردانی و بازی خاویر گوتیرز بوده است. منتقدان به توانایی فیلم در ایجاد تنش در یک فضای محدود توجه کردهاند. فیلم تلاش میکند بدون اتکا به لوکیشنهای متعدد، با اطلاعاتی که بهتدریج در اختیار مخاطب قرار میدهد، سؤالهای بیشتری ایجاد کند.
در مقابل، بخشی از نقدها متوجه فیلمنامه است. بعضی منتقدان معتقدند نیمه اول فیلم در ایجاد ابهام و سؤال موفقتر عمل میکند، اما وقتی بعضی پاسخها زودتر از انتظار مشخص میشوند، بخشی از تعلیق داستان کاهش پیدا میکند؛ بنابراین «زیر صفر» را میتوان فیلمی دانست که در اجرا و ساخت فضای پرتنش موفقتر از فیلمنامهای عمل میکند که همه منتقدان را راضی کرده باشد.
یک تریلر درباره قانون و انتقام
در کنار تیراندازی و درگیریهای فیلم، یک موضوع دیگر هم به تدریج اهمیت پیدا میکند؛ مرز میان اجرای قانون و انتقام. مارتین در شرایطی قرار میگیرد که دیگر نمیتواند فقط بر اساس دستورالعملهای معمول پلیسی عمل کند. او باید درباره آدمهای اطرافش، انگیزه مهاجمان و خطری که تهدیدش میکند تصمیم بگیرد. همین مسئله باعث میشود فیلم فقط به یک داستان فرار و بقا محدود نماند. شخصیتها در شرایطی قرار میگیرند که گذشته و انتخابهایشان روی اتفاقات شب حادثه اثر میگذارد.
همه اینها باعث شده «زیر صفر» بهجای تکیه بر تعداد زیاد شخصیتها یا لوکیشنهای مختلف، داستانش را در یک موقعیت محدود پیش ببرد: یک ون، یک جاده خلوت، چند زندانی و مهاجمانی که هویت و هدفشان مشخص نیست. همین محدودیت، به نقطه قوت فیلم در ایجاد تعلیق تبدیل شده و مخاطب را تا پایان با چند سؤال همراه میکند. این فیلم امشب ساعت ۲۳ و پنجشنبه ساعت ۷:۱۵ از شبکه نمایش روی آنتن میرود.