امید به افزایش صادرات فرش

بر پایه این آمار در چهار ماه نخست امسال بیش از 73 میلیون دلار فرش دستباف از کشور صادر شده که نسبت به مدت مشابه در سال قبل حدود 5 درصد رشد را نشان می‌دهد. اگر این آمار با سال‌های پیشتر سنجیده شود نشان از نابسامانی و افت شدید صادرات فرش در چند سال اخیر خواهد داشت، اما به هر روی آغاز روند رو به رشد صادرات این امیدواری را در فعالان فرش کشور پدید می‌آورد که دوره متفاوت و پر رونقی را انتظار بکشند.

در پایان سال 1392 فقط 314 میلیون دلار فرش دستباف از کشور خارج شد که کمترین عدد صادراتی این محصول در دهه‌های اخیر بود و عوامل متعددی را برای این کاهش صادراتی در چند سال قبل می‌توان برشمرد. تحریم ورود هر فرشی که مبدا تولید آن ایران ثبت شده باشد به خاک آمریکا و از دست رفتن این بازار به عنوان اصلی‌ترین خریدار فرش ایران به علت تحریم یکجانبه از سوی ایالات متحده یکی از عوامل این افت صادراتی بوده است.

از سوی دیگر تحریم‌های عمومی کشور که در پی بدخواهی‌های حکام دیگر کشورها صورت پذیرفته نیز موجب تاثیر بر صادرات فرش دستباف شده است. افزایش هزینه‌های حمل و نقل و بیمه در کنار نوسانات مکرر نرخ ارز از جمله این عوامل مخرب بوده است.

همچنین پرداخت یارانه مستقیم به قالیبافان به جای حمایت از تولید و پرداخت یارانه به پشتیبانان یا فرآیند تولید نیز در کم شدن شمار قالیبافان و به تبع آن بالا رفتن قیمت تمام شده، موثر بوده و این افزایش قیمت که تورم داخلی نیز بر آن بی‌تاثیر نبوده، فضای رقابتی فرش ایران در خارج از کشور را بیش از پیش خدشه‌دار کرده است.

وقوع بحران‌های سیاسی در برخی کشورهای عربی و نیز پیدایش رکود اقتصادی در اروپا نیز از دیگر عوامل کاهنده صادرات فرش بوده است و البته در کنار اینها نمی‌توان تغییر سلایق یا ورود کفپوش‌های جایگزین را نیز نادیده گرفت.

در سال‌های اخیر شاهد تغییر ذائقه و نیاز مصرف‌کنندگان در حوزه کفپوش‌ها هستیم و در کنار دگرگونی در سبک زندگی، ازدیاد انواع زیراندازهای ماشینی و صنعتی نیز اثر کاهنده‌ای در میزان خرید فرش دستباف داشته‌اند.

با وجود این ناملایمات، روند رو به رشد صادرات در ماه‌های ابتدایی امسال و نیز بهبود مناسبات سیاسی کشور در عرصه بین‌المللی این امیدواری را پدید می‌آورد که این روند کاهنده صادراتی امسال متوقف شده و شاهد افزایش صادرات فرش دستباف ایران به بازارهای هدف باشیم.

حمید کارگر / سرپرست مرکز ملی فرش ایران