سود، محور روابط آدم‌هاست

شما در عرصه‌های مختلف بازیگری حضور داشته‌اید، نظرتان درباره وضعیت کنونی تئاتر تلویزیونی چیست؟

من معتقدم تئاتر وقتی یک واسطه به نام دوربین پیدا می‌کند و در واقع شکل مستقیم و زنده‌اش را از دست می‌دهد و وارد مدیوم تلویزیون می‌شود، باید گرایش‌اش به سمت ادبیات و تصویر کردن از نوع سینما بشود. یعنی با یک دوربین ضبط شود. همان چیزی که در سینما مرسوم است، دقیقا با همان روحیه سینمایی. هر وقت تله‌تئاتر به این سمت رفته به نظر من جذاب‌تر و دیدنی‌تر شده است. اما وقتی با چند دوربین گرفته می‌شود و در فرمول سوئیچ کردن می‌افتد آن واسطه یعنی دوربین درست عمل نمی‌کند و جذابیتی که باید داشته باشد را از دست می‌دهد.

تا حدودی. کارگردان با یک دوربین کار و دکوپاژ می‌کرد.البته ما زمان کمی داشتیم و متن هم متن سختی بود. ولی به هر حال کارگردان سعی می‌کرد با این کار برخوردی مثل تولید یک فیلم سینمایی داشته باشد.

خیلی فرق می‌کند. وقتی تئاتر در قالب تصویر ارائه می‌شود، اندازه‌ها خیلی مهم می‌شوند. شات‌های بسته، باز و غیره همه روی بازی بازیگر تاثیر می‌گذارند و البته دیگر آن ارتباط مستقیم و زنده را هم با مخاطب ندارند. به هر حال مقداری از حالت تئاتری آن کاسته می‌شود.

نه، همیشه در تئاتر اغراق نیست. این اشتباه است و معمولا کسانی که تصویر کار می‌کنند این تصور را دارند. تئاتر مدیومش فرق می‌کند. بازی تئاتر غلو‌آمیز نیست و در واقع متناسب با زاویه دید نگاه بیننده است.

بسیار زیاد. مسلما کارگردان تاثیر زیادی در هدایت بازیگر دارد. اصولا زمانی که کارگردان شیوه اجرای خودش را بشناسد و قاب درستی را به بازیگر بدهد، بازیگر می‌تواند کارش را روی صحنه به درستی پیش ببرد.

این چیزی که شما گفتید هر دو برای من اتفاق افتاده است. گاهی کارگردان قاب درست را داده و گاهی هم نه. در واقع من بیشتر متکی به خودم هستم.

شرایط ما شرایط ویژه است. کار‌ها به دنبال هم است و به قول شما این فرصت را نمی‌دهد که لذت کافی و کامل را ببریم. لذت می‌بریم اما کامل و کافی نیست یا این‌گونه که شما می‌گویید، جستجویی که آدم برای این که یک نقش را کشف و شکل بدهد خیر. الان شرایط من طوری است که روی تئاتر متمرکز هستم و به دنبال هم کار می‌کنم. شاید تقصیر خودم هم باشد. البته تئاتر هنری است که چرخش مالی و اقتصادی‌اش آنقدر نیست که بتوانی سالی یک کار بازی کنید و بعد یک سال استراحت.

از طرف تهیه‌کننده و کارگردان با من تماس گرفتند و بازی در این تله‌تئاتر را پیشنهاد کردند. متن را خواندم و دوست داشتم و قرار شد این همکاری صورت بگیرد. ولی خب بسیار فرصت کم بود، یعنی دوره‌ای که آدم باید آشنا بشود با متن کوتاه بود و روزهای ضبط هم فکر می‌کنم هشت نه روز بیشتر نشد. ولی به هر حال قضاوت با مردم است که چه اتفاقی افتاده. کار راضی‌کننده بوده است یا نه.

کریسپین پرسوناژ زیرکی بود. شرایط اجتماعی‌اش را می‌شناخت و آدم‌ها را به سرعت می‌توانست تشخیص دهد و در واقع آن سودی که جستجو می‌کرد می‌توانست در روابط آدم‌ها صید کند و به دست آورد.

یک بخش آن جستجویی است که خود بازیگر دارد و بخش دیگر هم در تمرینات دسته‌جمعی و در حال ضبط و راهنمایی‌های کارگردان بود که صورت می‌گرفت.

این تلاش به آن شکل نشد. سعی ما این بود به یک نوع از تئاتر که یکجور اشاره داشت به کمدیا دلآرته ـ جنسی از تئاتر به اصطلاح کوچه و خیابانی یک دوره تاریخی از تئاتر ـ نزدیک شویم و آن فرم را حفظ کنیم. ولی بازیگر وقتی ایرانی است تایمینگ ایرانی خود را دارد و خودش را نشان می‌دهد. روایت این داستان به رغم این که سعی می‌کند در قالب و فرم خودش بماند، اما روایتی است از رفتار و زبان بازیگر ایرانی.

اتکای بازیگر بیشتر به متن است. باید دید متن چه نگرش و دیدگاهی را توضیح می‌دهد و چه مضمونی را دنبال می‌کند. یعنی در بستر متن است که بازیگر عمل می‌کند و دیگر باید ظرفیت متن را سنجید و متمرکز شد تا ببینیم تا چه حد این مضامین اجتماعی را در خودش دارد. بازی‌ای که من بخصوص در این کار سعی کردم ارائه کنم، با محدودیتی که تصویر دارد رفتن به سوی همان نوع تئاتر دوره‌گرد یا تئاتر به اصطلاح کمدیا دلآرته بود.

نه. فکر نمی‌کنم این‌گونه باشد. اساسی‌ترین ابزار آن نوع تئاتر عروسکی است. اما در روابط سودجویانه، ما عنصر بازیگر را داشتیم. بازیگری که گاهی از ماسک هم استفاده می‌کرد.

تئاتر شکار روباه به کارگردانی دکتر علی رفیعی بود که نقش آغامحمدخان را ایفا می‌کردم. در سینما برایم نقشی که خیلی دوست داشته باشم اتفاق نیفتاده.

الان یک نمایش روی صحنه دارم به نام «صد سال پیش از تنهایی ما» که در سالن اصلی تئاترشهر اجرا می‌شود و اگر خدا بخواهد در حال تمرین برای تئاتر‌های آقایان حسین کیانی، حسین پاکدل و کورش نریمانی هستم.