گلرخ؛‌ آینه تمام نمای زن ایرانی

کنتر باس، تار، تنبک و دف سازهای تخصصی او هستند.

این بازیگر تاکنون در چند فیلم و سریال از جمله بچه‌های بهشت، گیلعاد، یک گوشه پاک و پرنور، ایستگاه بهشت و....بازی کرده است.اما در از یاد رفته او نقش یک زن روستایی اهل شمال را در چند مقطع سنی بازی کرده است.

زن شمالی و سختی‌هایی که او طی چندین سال تحمل می‌کند، دلایل خوبی هستند تا با خداوردی به گفت‌وگو بنشینیم تا از دید‌گاه‌های خودش درباره گلرخ برایمان بگوید.

شما قبل از بازی در سریال «از یاد رفته» در چند فیلم و سریال دیگر هم بازی کرده‌اید اما نقش گلرخ باعث شد تا بازی شما بیشتر دیده شود. گلرخ زنی است که شوهرش در اوان جوانی به او ستم و خیانت می‌کند اما او وفادارانه به پای زندگی‌اش می‌ماند و بچه‌هایش را بزرگ می‌کند، آیا همین ویژگی باعث شد تا شما بازی در نقش گلرخ را قبول کنید؟

از بابت دیده شدن باید بگویم شاید نقش گلرخ بیشتر از دیگر نقش‌هایم مورد توجه قرار گرفت اما من تاکنون هر نقشی را که بازی کرد‌ه‌ام، نقش اول بوده و مورد توجه قرار گرفته است از سریال بچه‌های خیابان به کارگردانی همایون اسعدیان که اولین کارم بود تا فیلم‌هایی مانند قهوه اسپرسو. از یاد رفته چون سریال است، هر شب پخش می‌‌شود و بیشتر داستانش در روستا می‌گذرد و بافت متفاوت‌تری نسبت به سریال‌های دیگر دارد، بیشتر مورد توجه قرار گرفت.

اما یکی از دلایلی که من بازی در این سریال را پذیرفتم نوع قلم و زاویه دید آقای حسن‌پور به مسائل است. وقتی فیلمنامه را خواندم، متوجه شدم که داستان، ملودرامی تراژیک است که شخصیت‌ها خیلی خوب پرداخت شده‌اند و کاملا ملموس هستند و نقش گلرخ بسیار عالی بود. گلرخ به نظر من یک اسطوره است چون همه ویژه‌گی‌های یک انسان کامل از گذشت و فداکاری، صبر و ایثار در مقابل همسر و زندگی‌اش و حرفی که زده و پای حرفش مانده و... را دارد. گلرخ برای همه شرایط زندگی‌اش هدف خاصی دارد. همه اینها باعث شد تا بازی در نقش گلرخ را قبول کنم و زمانی هم‌که سرکار رفتیم، اعتمادم به آقای حسن‌پور بیشتر شد چون متوجه شدم ایشان دقیقا چه می‌خواهند و با برنامه‌ریزی کامل و دقیقی سکانس‌ها را مقابل دوربین می‌بردند. دو هفته قبل از فیلمبرداری ما را به روستایی که لوکیشن اصلی بود، بردند تا با فضا و آدم‌ها، بیشتر آشنا شویم و به درک درستی از فضایی که داستان در آن رخ می‌داد، برسیم.

دوره زندگی گلرخ از ما دور نیست اما باید به این نکته توجه کنیم که او در چه منطقه‌ای زندگی می‌کند. او در جایی زندگی می‌کند که شرایط و دیدگاه‌های زندگی با ما که در شهر زندگی می‌کنیم و به ظاهر دیدگاه‌هایمان نسبت به زندگی تغییر کرده، فرق دارد. ما مدام در ظاهر می‌گوییم شرایط تغییر کرده است اما در باطن قضایا، سنت‌ها مانند یک غبار روی همه افکار و زندگی ما نشسته است.مردم هنوز پیوند سرسختانه‌ای با سنت‌ها دارند.

اما در نگاه واقع‌بینانه من‌هم مثل شما بر این باور هستم که همان‌گونه که مردها با از دست دادن همسرشان، برای ادامه بهتر زندگی به همسر و مکمل دیگری نیاز دارند، زنان هم در این مسیر همین‌گونه هستند و نباید یک زن جوان که همسرش را به هر دلیلی از دست می‌دهد، به تنهایی بار زندگی را به دوش بکشد.اما منظور من از اسطوره بودن گلرخ این است که او در 15 سالگی رودرروی پدرش ایستاد و یک قول به همسرش داد. او قول داد که تا آخر پای مرتضی خواهد ماند. او سختی‌های زیادی را تحمل کرد اما هیچ‌وقت زیر حرفش نزد و پای زندگی‌اش ایستاد. برای من این خصوصیت گلرخ واقعا دوست‌داشتنی است.

همین وجه شخصیت گلرخ برای من جالب بود. راستش من اصلا از شعار دادن خوشم نمی‌آید و تمایل ندارم مسائل را بیخودی بزرگ کنم. من گلرخ را خیلی دوست دارم چون ماه‌ها با او زندگی کردم و او را کاملا می‌شناسم. من هشت ماه در روستا سرکار بودم. سر همین سریال بودم که حصبه گرفتم و متوجه شدم زندگی در شرایطی که گلرخ آن را از سر می‌گذراند، چقدر دشوار است. آنقدر به گلرخ نزدیک شدم که توانستم او را از فضای فانتزی و غیرقابل باور دور کنم. به همین دلیل مخاطب هم او را پذیرفته و با او ارتباط برقرار کرده است.

این‌هم یک نگاه است.من از یاد رفته را همین‌جور که هست دوست دارم.این بستگی به نوع نگاه آدم‌ها دارد. برخی آدم‌ها مثل شما بنا به حرفه‌ای که دارید به موضوعات موشکافانه‌تر نگاه می‌کنید. در دوره‌ای که فیلمنامه‌هایی که به دست ما بازیگران می‌رسد،بسیار ضعیف است و شخصیت‌ها در سطح حرکت می‌کنند، فیلمنامه از یاد رفته برای من فوق‌العاده بود.یک فیلمنامه بسیار قوی که نسبت به کارهای دیگری که می‌خوانم، کامل‌تر بود و چفت و بست خیلی خوبی داشت.

از طرفی من گلرخ را از 14 سالگی تا میانسالی‌‌اش بازی کردم، برای این کار چند گریم مختلف داشتم که این برایم خیلی جالب بود. من یک دوره طولانی از زندگی گلرخ را بازی کردم، بنابراین امکان خوبی به من داده شد تا توانایی‌ها و خلاقیت‌های خود را به نمایش بگذارم. من شرایط مختلفی را برای بازی نقش گلرخ تجربه کردم که برایم خیلی ارزشمند است.

البته من این جسارت را نکردم که به آقای حسن‌پور بگویم با گریم متفاوت بازهم می‌توانم نقش گلرخ در میانسالی را خودم بازی کنم. اما واقعا دوست داشتم که گلرخ را خودم به سرانجام برسانم. نه از روی خودخواهی بلکه به این دلیل که واقعا به او وابسته شده بودم. هر چند هشت ماه کار در شمال کشور خیلی سخت بود.

اما احساس می‌کنم که رَدپاهایی در بازی نقش گلرخ داشتم که هم بیننده و هم خودم دوست داشتیم این ردپاها را سپیده خداوردی به نتیجه برساند. اما آقای حسن‌پور معتقد بود که چون بازیگرها در سریال تغییر می‌کنند و مثلا بازیگر جوانی‌های مرتضی جای خود را به آقای محمدرضا فروتن می‌دهد، تغییر بازیگر نقش گلرخ هم برای بیننده طبیعی خواهد بود و آسیبی به کار نخواهد زد. به هرحال کار متعلق به آقای حسن‌پور است و ما بازیگران زیاد نمی‌توانیم نگاه خودمان را به کار اعمال کنیم.

نه! واقعیت این است که مابه‌ازی بیرونی برای شخصیت گلرخ وجود نداشت.

برخلاف انتظارم که فکر می‌کردم در منطقه شمال در بین همسن و سالان خودم شبیه گلرخ را زیاد خواهم دید اما واقعیت این‌جور نبود. در بین مادران شمالی می‌توانستم گلرخ را پیدا کنم. اما در بین دختران جوان نه! چون آنها بشدت شهری شده‌اند. گلرخ را دیگر نمی‌توان در بین جوانان روستایی پیدا کرد.دختران روستایی واقعا نسل تازه‌ای هستند که با مادران و مادربزرگ‌های خود تفاوت‌های اساسی دارند.

طاهره آشیانی - گروه رادیو و تلویزیون