اعتبار کالای ایرانی در بازارهای منطقه، نباید قربانی رقابت قیمتی شود

به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین یزد، علی‌اصغر بیگی در وبینار توسعه تجارت با اقلیم کردستان عراق، با اشاره به ظرفیت‌های بازار عراق برای توسعه صادرات استان یزد، اظهار کرد: با توجه به مرز مشترک و روابط نزدیک ایران و عراق، باید از فرصت‌های موجود برای افزایش سهم محصولات ایرانی در این بازار استفاده کنیم و زمینه معرفی کالاهای باکیفیت، به‌ویژه محصولات تولیدی استان یزد را فراهم آوریم.

وی افزود: هدف این است که با معرفی محصولات باکیفیت ایرانی و بهره‌گیری از مزیت‌های جغرافیایی و مرز مشترک، بتوانیم سهم از دست‌رفته خود را در بازارهای منطقه بازیابی کنیم.

بیگی در ادامه با اشاره به چالش رقابت تولیدکنندگان کاشی و سرامیک ایران با محصولات هندی در بازار عراق و اقلیم کردستان، گفت: یکی از مزیت‌های رقبای هندی، برخورداری از روابط و مبادلات بانکی روان‌تر است که هزینه‌های بازاریابی و ریسک حضور آن‌ها در بازار عراق را کاهش می‌دهد و امکان رقابت مؤثرتر از نظر قیمت و کیفیت را برایشان فراهم می‌کند.

وی با انتقاد از غلبه نگاه قیمت‌محور در بخشی از معاملات این بازار، تصریح کرد: برخی خریداران اقلیم کردستان حتی حاضرند برای اختلاف قیمتی اندک، کالای ارزان‌تر و با کیفیت پایین‌تر را انتخاب کنند؛ در چنین شرایطی کیفیت محصول به حاشیه می‌رود و برخی تولیدکنندگان ایرانی نیز برای حفظ حضور خود در بازار، ناچار به فروش کالا حتی پایین‌تر از قیمت تمام‌شده مواد اولیه می‌شوند.

نایب‌رئیس اتاق یزد با تأکید بر ضرورت توجه به اعتبار تجاری ایران خاطرنشان کرد: عرضه کالای بی‌کیفیت در بازارهای خارجی تنها به اعتبار یک تولیدکننده آسیب نمی‌زند، بلکه در صورت بروز مشکل، اعتبار آن به نام کالای ایرانی و کشور ثبت می‌شود؛ بنابراین حفظ کیفیت محصولات صادراتی، مسئله‌ای فراتر از رقابت میان بنگاه‌ها و در واقع موضوعی مرتبط با حیثیت تجاری کشور است.

وی با ابراز امیدواری نسبت به تسهیل حضور شرکت‌های ایرانی در بازار اقلیم کردستان، گفت: شایسته نیست با وجود مرز مشترک و روابط نزدیک با عراق، به دلیل برخی موانع، فرصت حضور در این بازار بزرگ را از دست بدهیم. امیدواریم با شناخت بهتر ظرفیت‌ها و رفع موانع موجود، شرکت‌های بیشتری از استان یزد بتوانند وارد این بازار شوند و علاوه بر صادرات به عراق، از این مسیر برای دسترسی به بازارهای همجوار از جمله اردن و سوریه نیز استفاده کنند.

اقلیم کردستان عراق؛ فرصتی برای گذار از صادرات کالا به سرمایه‌گذاری مشترک

آزاد برتنی، رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در اربیل با تشریح ویژگی‌های اقتصادی، ظرفیت‌های تجاری و فرصت‌های سرمایه‌گذاری این منطقه اظهار کرد: اقلیم کردستان با وسعت تقریبی ۴۷ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۶.۵ میلیون نفر، یکی از بازارهای مهم و راهبردی برای توسعه روابط اقتصادی ایران و عراق به شمار می‌رود.

وی با اشاره به برخورداری اقلیم از منابع قابل توجه نفت و گاز افزود: این منطقه از ظرفیت‌های انرژی گسترده‌ای برخوردار است و در کنار منابع طبیعی، به دلیل سطح پایین بومی‌سازی صنعتی و وابستگی بخش قابل توجهی از نیازهای مصرفی به واردات، فرصت‌های متنوعی برای حضور شرکت‌های ایرانی دارد.

برتنی با اشاره به مزیت‌های جغرافیایی ایران در تجارت با اقلیم کردستان گفت: از مجموع یک‌هزار و ۴۵۸ کیلومتر مرز مشترک زمینی ایران و عراق، حدود ۶۵۰ کیلومتر با اقلیم کردستان مشترک است و هفت گذرگاه از مجموع ۱۲ گذرگاه رسمی ایران و عراق در این محدوده قرار دارد. این دسترسی مرزی در کنار اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مذهبی، زمینه مناسبی برای توسعه مبادلات تجاری فراهم کرده است.

وی یکی دیگر از مزیت‌های مهم این منطقه را موقعیت کریدوری آن دانست و تصریح کرد: فعالان اقتصادی ایران می‌توانند علاوه بر تأمین نیازهای بازار اقلیم، از ظرفیت این منطقه برای بسته‌بندی مجدد و صادرات کالا به بازارهای دیگری مانند سوریه و اردن نیز استفاده کنند. همچنین نیاز اقلیم به توسعه زیرساخت‌هایی نظیر جاده، نیروگاه، مسکن و پل‌سازی، فرصت مناسبی برای حضور پیمانکاران و شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی ایران ایجاد کرده است.

سهم ۳ میلیارد دلاری اقلیم از صادرات ایران به عراق

رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در اربیل با تشریح آمار مبادلات تجاری دو کشور اظهار کرد: صادرات ایران به عراق در سال گذشته به ۸.۸ میلیارد دلار رسید و در پنج ماه نخست سال جاری نیز ۲.۶۵ میلیارد دلار صادرات ثبت شد که نسبت به مدت مشابه با کاهش ۳۱ درصدی همراه بوده است؛ بخش عمده این افت به کاهش صادرات گاز به مناطق مرکزی و جنوبی عراق بازمی‌گردد.

وی سهم اقلیم کردستان از صادرات ایران به عراق را حدود سه میلیارد دلار اعلام کرد و افزود: بخش قابل توجهی از صادرات غیرنفتی ایران به عراق به مقصد اقلیم کردستان انجام می‌شود. در میان پایانه‌های مرزی، پرویزخان با ۷۹۱ میلیون دلار، تمرچین با ۷۶۰ میلیون دلار و باشماق با ۶۷۰ میلیون دلار بیشترین سهم را در صادرات به این منطقه داشته‌اند. همچنین پایانه‌های کیله سردشت، سیران‌بند و شیخ‌صله به‌ترتیب ۲۵۷، ۱۱۰ و ۸۸ میلیون دلار صادرات را ثبت کرده‌اند.

برتنی با اشاره به یک‌طرفه بودن تراز تجاری ایران با اقلیم خاطرنشان کرد: واردات سالانه ایران از این منطقه حدود ۵۸ میلیون دلار است و اقلامی همچون ضایعات و شمش آلومینیوم، روغن خام، ماشین‌آلات حفاری و خودرو را شامل می‌شود. اقلیم کردستان همچنین می‌تواند مسیر مناسبی برای تأمین برخی مواد اولیه و داروهای مورد نیاز کشور باشد.

وی شمش و میله‌های فولادی، کاشی و سرامیک، تجهیزات توربین، محصولات لبنی، رب گوجه‌فرنگی، محصولات کشاورزی و لوازم خانگی را از مهم‌ترین اقلام صادراتی ایران به اقلیم کردستان برشمرد.

ضرورت احیای حضور پیمانکاران ایرانی در پروژه‌های عمرانی

وی با اشاره به ظرفیت صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران به عراق و اقلیم کردستان گفت: در فاصله سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷، حدود ۷۹ پروژه توسط پیمانکاران ایرانی در عراق و اقلیم اجرا شد، اما وقوع بحران داعش، نوسانات ارزی و مشکلات مربوط به صدور ضمانت‌نامه‌های بانکی، موجب کاهش چشمگیر فعالیت شرکت‌های ایرانی در این حوزه شد.

وی صدور ضمانت‌نامه‌های حاکمیتی از طریق وزارت امور اقتصادی و دارایی، تشکیل کنسرسیوم‌های مشترک با شرکای عراقی، همکاری با شرکت‌های بین‌المللی فعال در منطقه به‌عنوان پیمانکار دست‌دوم و ثبت مستقیم شرکت در اقلیم را از راهکارهای بازگشت پیمانکاران ایرانی به پروژه‌های عمرانی عنوان کرد.

برتنی تأکید کرد: در قالب مشارکت‌های مشترک، شرکت‌های ایرانی می‌توانند دانش فنی و توان اجرایی خود را در اختیار پروژه‌ها قرار دهند و شرکای عراقی نیز امور ثبتی، مجوزها و پیگیری‌های محلی را بر عهده بگیرند.

تغییر سیاست‌های تعرفه‌ای؛ زنگ خطری برای صادرکنندگان ایرانی

رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در اربیل با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه حضور شرکت‌های ایرانی در بازار اقلیم کردستان اظهار کرد: این منطقه به‌سرعت در مسیر خودکفایی صنعتی و کشاورزی حرکت می‌کند و با حمایت از تولید داخلی، سیاست‌های تعرفه‌ای و محدودیت‌های وارداتی خود را توسعه داده است.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از این روند گفت: فعالیت ۱۳ واحد نورد فولاد در اقلیم موجب افزایش تعرفه واردات هر تن میلگرد از ۹۰ به ۱۹۲ دلار شده است. همچنین با راه‌اندازی کارخانه‌های متعدد سیمان در سلیمانیه، واردات سیمان خاکستری به‌طور کامل ممنوع شده و خودکفایی در تولید تخم‌مرغ نیز به بسته شدن مسیر واردات این محصول انجامیده است.

برتنی افزود: توسعه بیش از سه‌هزار واحد گلخانه‌ای و ایجاد سردخانه‌های متعدد، زمینه اجرای تقویم کشاورزی و حمایت فصلی از تولیدات داخلی را فراهم کرده است؛ به‌گونه‌ای که در دوره برداشت گوجه‌فرنگی داخلی، از ۲۵ اردیبهشت تا ۱۰ آذر، تعرفه واردات هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی به ۷۵۰ دینار افزایش می‌یابد.

وی راهبرد اصلی برای حفظ بازار اقلیم را عبور از صادرات صرف کالا و حرکت به سمت سرمایه‌گذاری مشترک دانست و گفت: برای جلوگیری از حذف ناگهانی شرکت‌های ایرانی در پی تغییر تعرفه‌ها و محدودیت‌های وارداتی، انتقال خطوط تکمیلی تولید، انجام بسته‌بندی نهایی در داخل اقلیم و سرمایه‌گذاری مشترک باید در دستور کار فعالان اقتصادی قرار گیرد.

 فرصت سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری اقلیم کردستان

این مقام بازرگانی با اشاره به فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری در اقلیم کردستان بیان کرد: این منطقه از ۲۴ پروژه رسمی گردشگری در چهار استان و چهار اداره مستقل رونمایی کرده که اراضی و مشوق‌های لازم برای واگذاری به سرمایه‌گذاران در آن‌ها فراهم شده است.

وی صنایع پلیمری و شیمیایی، صنایع تبدیلی و غذایی، صنایع دارویی و بهداشتی، صنایع فلزی و مونتاژ، کشاورزی و شیلات را از مهم‌ترین حوزه‌های دارای ظرفیت سرمایه‌گذاری برشمرد و افزود: تولید اوره، آمونیاک، PVC، منسوجات پلی‌استر، آبمیوه، چیپس، ماکارونی، محصولات کنسروی، ملزومات پزشکی، سرنگ، کیسه خون، قطعات یدکی و باتری از جمله زمینه‌های قابل بررسی برای سرمایه‌گذاران ایرانی است.

برتنی همچنین به ظرفیت‌های کشاورزی و شیلات این منطقه اشاره کرد و گفت: توسعه گلخانه‌های هیدروپونیک، باغات زیتون، تولید ذرت دانه‌ای و مزارع پرورش ماهی قزل‌آلا و سالمون از دیگر فرصت‌های موجود برای همکاری اقتصادی است.

ثبت برند؛ نخستین گام برای حضور مطمئن در بازار اقلیم

رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در اربیل با تشریح الزامات حقوقی ورود به بازار اقلیم کردستان اظهار کرد: فعالان اقتصادی پیش از هرگونه اقدام تجاری باید نسبت به ثبت علامت تجاری خود در اداره ثبت علائم اقلیم اقدام کنند؛ چراکه ثبت نشدن برند می‌تواند زمینه سوءاستفاده افراد سودجو و ثبت آن به نام اشخاص دیگر را فراهم کند.

وی با اشاره به شرایط ثبت شرکت در اقلیم افزود: برای ثبت شرکت محلی، حداقل سرمایه اسمی یک میلیون دینار عراقی، معرفی نشانی مشخص اداری، انتخاب نام تجاری و دریافت کد شناسایی اختصاصی مدیرعامل الزامی است. همچنین اتباع خارجی باید مدارک شناسایی از جمله گذرنامه و کارت اقامت خود را ارائه کنند و سرمایه شرکت در بانک رسمی تودیع شود.

برتنی درباره ثبت شعبه شرکت‌های خارجی نیز گفت: شرکت مادر در ایران باید دست‌کم یک سال مالی فعالیت داشته و صورت‌های مالی حسابرسی‌شده ارائه کند. اساسنامه، آخرین تغییرات شرکت، مدارک صاحبان امضای مجاز و ترجمه رسمی اسناد از جمله مدارک مورد نیاز برای این فرآیند است.

وی با اشاره به حضور ۳۹۴ شرکت ایرانی ثبت‌شده در اقلیم کردستان اظهار کرد: شرکت‌های ایرانی حدود ۱۱ درصد شرکت‌های خارجی ثبت‌شده در این منطقه را تشکیل می‌دهند؛ در حالی که ترکیه با یک‌هزار و ۶۱۲ شرکت و سهم ۴۵ درصدی، جایگاه نخست را در اختیار دارد.

رقابت ترکیه و چین با تکیه بر شبکه توزیع و خدمات پس از فروش

برتنی در بخش دیگری از سخنان خود با تحلیل رفتار رقبای تجاری ایران در اقلیم کردستان گفت: چین عمدتاً با تکیه بر قیمت پایین، تولید انبوه و انعطاف‌پذیری در عرضه کالا وارد بازار می‌شود و بخش مهمی از فروش خود را از طریق تجار و واسطه‌های محلی در دبی و چین انجام می‌دهد.

وی افزود: ترکیه در مقابل، با ایجاد شعب مستقیم، شبکه انبارهای مرزی و ترانزیت سریع، جایگزینی برندهای اروپایی با محصولات خود را دنبال می‌کند و ارائه خدماتی مانند گارانتی، نصب رایگان و تخفیف به مجریان پروژه‌ها از مزیت‌های رقابتی این کشور است.

لزوم ارتقای کیفیت برای حفظ سهم بازار کاشی و سرامیک یزد

رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در اربیل در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت بازار کاشی و سرامیک اقلیم کردستان اظهار کرد: ایران و به‌ویژه تولیدکنندگان استان یزد همچنان حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد این بازار را در اختیار دارند، اما هند با سرمایه‌گذاری در خطوط تولید مدرن، ثبات کیفیت و دقت ابعادی محصولات، در حال افزایش سهم خود است.

وی با اشاره به توجه استادکاران و فعالان ساختمانی اقلیم به کیفیت فنی کاشی و سرامیک تصریح کرد: کالیبراسیون دقیق، برش رکتیفای چهارگوشه و جلوگیری از تاب‌داشتگی محصولات، از الزامات اصلی رقابت در این بازار است و تولیدکنندگان ایرانی برای حفظ سهم خود باید ثبات کیفیت را در تمام دوره‌های تولید تضمین کنند.

برتنی درباره بازار فرش نیز گفت: بیش از ۹۵ درصد بازار فرش اقلیم کردستان در اختیار تولیدات ایرانی است و شرکت‌های ترکیه‌ای تاکنون نتوانسته‌اند در این حوزه از نظر طراحی و کیفیت با محصولات ایران رقابت کنند؛ هرچند در بازار موکت، کف‌پوش و روفرشی، رقابت میان ایران، ترکیه و چین جریان دارد.

وی همچنین با اشاره به بازار محصولات شوینده گفت: ترکیه در این حوزه پیشتاز است، اما برخی شرکت‌های ایرانی نیز با تولید در داخل اقلیم یا فعالیت تحت برندهای مشترک در این بازار حضور دارند.

ظرفیت صادرات محصولات کشاورزی و توسعه گردشگری سلامت

این مقام بازرگانی با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی اقلیم کردستان اظهار کرد: منطقه حلبچه به‌تنهایی ظرفیت تولید سالانه بیش از ۸۰ هزار تن انار را دارد و به همین دلیل صادرات محصولات کشاورزی مشابه از ایران، به‌ویژه در فصل برداشت داخلی اقلیم، توجیه اقتصادی چندانی ندارد و باید بر دوره‌های خارج از فصل برداشت متمرکز شود.

برتنی در ادامه گردشگری سلامت را یکی دیگر از فرصت‌های مهم همکاری میان ایران و اقلیم کردستان دانست و گفت: تقاضا برای دریافت خدمات درمانی تخصصی در حوزه‌هایی همچون قلب و عروق، درمان ناباروری، کاشت مو، جراحی زیبایی، چشم‌پزشکی و ارتوپدی در شهرهای شیراز، تهران و استان‌های غربی کشور قابل توجه است.

وی با تأکید بر ضرورت ساماندهی این ظرفیت افزود: حلقه مفقوده توسعه گردشگری سلامت، ایجاد دفاتر رسمی و انعقاد قراردادهای مستقیم میان آژانس‌های معتبر دو طرف است تا ضمن تسهیل ارتباط بیماران با مراکز درمانی، زمینه فعالیت واسطه‌های غیرمجاز نیز محدود شود.

عراق و اقلیم کردستان، نخستین بازار هدف صادراتی استان یزد

محمدرضا نصیری رئیس اداره بازرگانی خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت یزد با اشاره به جایگاه این منطقه در سبد صادراتی استان یزد اظهار کرد: نخستین بازار هدف صادراتی استان، کشور عراق و به‌ویژه اقلیم کردستان است و بخش عمده‌ای از سبد صادراتی یزد را مصالح و محصولات ساختمانی، به‌خصوص کاشی و سرامیک، تشکیل می‌دهد که عمدتاً از طریق پایانه‌های مرزی منتهی به اقلیم کردستان صادر می‌شوند.

وی با اشاره به عملکرد تجاری استان در سال جاری افزود: در پنج‌ماهه نخست امسال، تراز تجاری استان یزد بیش از ۲۰۰ میلیون دلار مثبت بوده است که این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت بالای اقتصادی استان و روند رو‌به‌رشد توسعه صادرات است.

نصیری با تأکید بر توانمندی زنجیره تأمین صنعت ساختمان در یزد تصریح کرد: این زنجیره به‌طور کامل در استان فعال است و محصولاتی همچون کاشی و سرامیک، شیشه، سنگ، لوله و اتصالات، سیمان و سایر اقلام ساختمانی در یزد تولید می‌شود؛ ظرفیتی که فرصت کم‌نظیری برای توسعه صادرات و حضور مؤثرتر در بازارهای منطقه‌ای فراهم کرده است.

وی همچنین با قدردانی از نقش اتاق بازرگانی یزد در توسعه تعاملات تجاری خارجی گفت: اتاق بازرگانی یزد امسال حضور مؤثری در نمایشگاه بین‌المللی صنعت ساختمان اربیل و رویدادهای تخصصی کشورهای همسایه داشته است که این اقدامات در راستای راهبرد سازمان توسعه تجارت و وزارت صنعت، معدن و تجارت برای اولویت‌بخشی به توسعه همکاری‌های اقتصادی با ۱۵ کشور همسایه قرار دارد.

نصیری ابراز امیدواری کرد مجموعه این اقدامات و تعاملات زمینه‌ساز رونق بیشتر صادرات محصولات استان یزد به عراق و تقویت جایگاه تولیدکنندگان یزدی در بازار اقلیم کردستان شود.

وی با اشاره به استقبال فعالان بخش خصوصی از این وبینار و تعدد پرسش‌های مطرح‌شده، بر اهمیت بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و راهنمایی‌های رایزن بازرگانی ایران برای شناخت بهتر فرصت‌ها و رفع موانع تجارت با اقلیم کردستان تأکید کرد.