مرد مرموز آرسنال

میکل آرتتا، سرمربی آرسنال برای تقویت همین توانایی، از ایده‌های مردی بهره می‌گیرد که نامش کمتر از ستاره‌های آرسنال شنیده شده است: ژرمان کاستانیوس.
این متخصص آرژانتینی از سال ۲۰۲۲ به جمع همکاران آرتتا اضافه شد؛ نه از مسیر مرسوم استخدام مربیان و تحلیلگران فوتبال، بلکه به واسطه کتاب‌هایی درباره خلاقیت و نوآوری. داستان ورود او به لندن، نمونه‌ای جالب از این است که چگونه یک ایده متفاوت می‌تواند راهش را به یکی از باشگاه‌های بزرگ فوتبال اروپا باز کند.
بر اساس گزارش روزنامه آرژانتینی کلارین، نیکلاس ژوور، متخصص ضربات ایستگاهی آرسنال پس از مطالعه دو کتاب کاستانیوس با عنوان‌های «تمرین درونی» و «گواردیولا، دزد ایده‌ها»، به روش‌های او علاقه‌مند شد. ارتباط اولیه با یک گفت‌وگوی مجازی آغاز شد و پس از آن، کاستانیوس برای ارائه ایده‌هایش به اعضای کادر فنی دعوت شد.
این جلسه در سال ۲۰۲۲ برگزار شد و در ادامه، آرتتا شخصا از او دعوت کرد تا به مجموعه همکارانش بپیوندد. جالب آنکه کاستانیوس در نخستین دیدار با سرمربی اسپانیایی حتی به زبان انگلیسی مسلط نبود؛ اما ظاهرا برای آرتتا، ارزش ایده‌ها از زبان ارائه آنها مهم‌تر بود.
کاستانیوس پیش از این همکاری، مربی هندبال و بدنساز فوتبال بود و در کنار فعالیت‌های ورزشی، در زمینه خلاقیت و نوآوری نیز تحصیل کرده بود. او مدرک کارشناسی ارشد نوآوری و توسعه کارآفرینی از دانشگاه سالامانکا اسپانیا دارد و در نوشته‌ها و مصاحبه‌هایش بر ضرورت فاصله گرفتن از تمرین‌های تکراری تاکید کرده است.
 چالش‌های عجیب
روش کار این مشاور آرژانتینی را می‌توان در مثال‌هایی شناخت که در نگاه نخست عجیب به نظر می‌رسند. او پیش‌تر بوکسوری را با شرایطی تمرین داده بود که باید هم‌زمان با دو حریف مقابله می‌کرد. در نمونه‌ای دیگر، یک تیم فوتبال ژاپنی را در موقعیتی قرار داد که مقابل تیمی با ۱۶ بازیکن بازی کند.
هدف این تمرین‌ها صرفا سخت‌تر کردن مسابقه نیست؛ قرار دادن ورزشکار در شرایطی است که راه‌حل‌های همیشگی دیگر جواب نمی‌دهند و او مجبور می‌شود سریع‌تر محیط را ارزیابی کند، گزینه‌های تازه‌ای پیدا کند و تصمیم بگیرد.
کاستانیوس در گفت‌و‌گو با وب‌سایت آرژانتینی De Fútbol Somos توضیح داده است که بازیکن خلاق باید با چالش‌های شناختی روبه‌رو شود؛ موقعیت‌هایی که او را به حل مساله وادار می‌کند. از نگاه این مربی و نویسنده، تمرین باید فرصت آزمون‌وخطا بدهد و اشتباه کردن را به بخشی از فرایند یادگیری تبدیل کند.
 تغییر شیوه فکر کردن 
نقش کاستانیوس در آرسنال، طراحی تمرین‌های متفاوت و کمک به کادر فنی برای نگاه کردن از زاویه‌ای تازه است. او معمولا جلسات تمرینی و نشست‌های فنی را زیر نظر می‌گیرد و پیشنهاد‌هایی ارائه می‌دهد که می‌توانند بازیکنان و مربیان را از الگو‌های آشنای ذهنی خارج کنند.
این رویکرد با فلسفه‌ای که آرتتا در سال‌های اخیر دنبال کرده، هم‌خوانی دارد: ساختن تیمی که تنها به اجرای یک نقشه ثابت وابسته نباشد و بتواند در مواجهه با اتفاقات پیش‌بینی‌نشده، واکنشی مناسب نشان دهد. البته نمی‌توان همه پیشرفت‌های آرسنال را به حضور یک مشاور نسبت داد؛ موفقیت تیم حاصل مجموعه‌ای از عوامل فنی، تاکتیکی، مدیریتی و انسانی است.
نکته مهم‌تر آن است که کاستانیوس لزوما یک عصب‌شناس بالینی یا متخصص علوم اعصاب به معنای دانشگاهی این عنوان نیست؛ منابع موجود او را بیشتر به‌عنوان مشاور خلاقیت و نوآوری، نویسنده و مربی ورزشی معرفی می‌کنند. ایده‌های او از شناخت یادگیری و تصمیم‌گیری الهام می‌گیرند، اما اثربخشی هر تمرین باید در عمل و متناسب با نیاز‌های بازیکنان سنجیده شود.
شاید راز ارزش چنین همکاری‌ای همین باشد: در ورزشی که تقریبا همه برای پیدا کردن تاکتیک تازه، تحلیل داده‌های بیشتر و جذب بازیکنان بهتر رقابت می‌کنند، آرسنال به دنبال راهی برای تغییر دادن خودِ فرآیند فکر کردن است. کاستانیوس قرار نیست به جای آرتتا تصمیم بگیرد یا معجزه‌ای در زمین رقم بزند؛ ماموریتش این است که بازیکنان و مربیان را به پرسیدن سوال‌هایی وادار کند که پیش از این کمتر به ذهن‌شان می‌رسید.