پاورقی

جنگ تحمیلی سوم؛ بازآرایی قدرت در غرب آسیا (۲)

سیدمحمدرضا آقامیری
جنگ‌ها تنها در میدان‌های نبرد رقم نمی‌خورند؛ بخش مهم‌تر آن‌ها در عرصه ادراک، روایت و تفسیر تاریخی شکل می‌گیرد. هر جنگ، افزون بر رویارویی نظامی، مجموعه‌ای از پیامدهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و فرهنگی را به همراه دارد که گاه تأثیر آن‌ها از خود نبرد نیز ماندگارتر است. ازاین‌رو، مطالعه جنگ‌ها تنها با بررسی عملیات نظامی کامل نمی‌شود، بلکه بازتاب‌های جهانی، واکنش بازیگران بین‌المللی و پیامدهای بلندمدت آن‌ها نیز باید به دقت مورد واکاوی قرار گیرد.
کد خبر: ۱۵۶۷۷۹۱
نویسنده سیدمحمدرضا آقامیری

جنگ تحمیلی سوم علیه جمهوری اسلامی ایران، صرف‌نظر از ارزیابی‌های متفاوت درباره ابعاد و نتایج آن، یکی از مهم‌ترین رخدادهای ژئوپلیتیکی سال‌های اخیر به شمار می‌آید. این جنگ نه‌تنها مناسبات ایران با آمریکا و اسرائیل را تحت تأثیر قرار داد، بلکه معادلات امنیتی غرب آسیا، بازار جهانی انرژی، روابط قدرت‌های بزرگ، آینده مذاکرات و حتی برداشت افکار عمومی جهان از جایگاه جمهوری اسلامی ایران را نیز وارد مرحله‌ای تازه کرد. از همین رو، بازتاب این جنگ در رسانه‌های بین‌المللی، اندیشکده‌ها، مراکز مطالعاتی و اظهارنظرهای سیاستمداران و کارشناسان خارجی، به منبعی ارزشمند برای شناخت ابعاد گوناگون آن تبدیل شده است.
کتاب حاضر تلاشی است برای گردآوری، دسته‌بندی و تحلیل بخشی از این بازتاب‌ها. مبنای این اثر، مجموعه‌ای از گزارش‌ها، تحلیل‌ها و دیدگاه‌هایی است که در رسانه‌ها و محافل علمی و سیاسی جهان درباره جنگ و پیامدهای آن منتشر شده‌اند. هدف کتاب، بررسی این روایت‌ها و نشان دادن چگونگی انعکاس تحولات جنگ در فضای بین‌المللی است؛ نه اثبات یا رد صحت تک‌تک نقل‌قول‌ها و تحلیل‌ها. ازاین‌رو، خواننده باید این مجموعه را در چارچوب مطالعه «بازتاب‌ها و روایت‌های بین‌المللی» ارزیابی کند.
دوازده یادداشت این کتاب، هر یک بخشی از ابعاد این تحولات را بررسی می‌کنند. از ارزیابی جایگاه راهبردی ایران و بازتاب جهانی جنگ گرفته تا تحلیل پیامدهای نظامی، اقتصادی، اطلاعاتی و دیپلماتیک آن؛ از بررسی بحران‌های داخلی آمریکا و اسرائیل و واکنش بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی تا تحلیل مفهوم بازدارندگی در غرب آسیا، بازتاب مراسم تشییع رهبر ایران و در نهایت، بررسی نظم جدید خلیج فارس، آینده تنگه هرمز و روندهای پساجنگ. در کنار هم، این یادداشت‌ها تصویری نسبتاً جامع از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در فضای رسانه‌ای و تحلیلی جهان پیرامون این جنگ ارائه می‌کنند.
وجه مشترک همه این یادداشت‌ها آن است که می‌کوشند تحولات را از زاویه نگاه ناظران، رسانه‌ها و تحلیلگران خارجی بررسی کنند. طبیعی است که این دیدگاه‌ها یکسان نیستند و گاه تفاوت‌های جدی با یکدیگر دارند؛ اما همین تنوع، امکان شناخت بهتر فضای فکری و سیاسی حاکم بر جهان پس از جنگ را فراهم می‌آورد. در واقع، مطالعه این روایت‌های متفاوت، خود بخشی از شناخت جنگ و پیامدهای آن است.
امید است این مجموعه بتواند برای پژوهشگران، استادان دانشگاه، دانشجویان، روزنامه‌نگاران، تحلیلگران مسائل راهبردی و همه علاقه‌مندان به مطالعات سیاسی و روابط بین‌الملل، منبعی سودمند باشد و زمینه‌ای برای پژوهش‌های عمیق‌تر درباره یکی از مهم‌ترین تحولات ژئوپلیتیکی معاصر فراهم آورد.
در پایان، شایسته است یادآور شوم که هدف اصلی این کتاب، ثبت و تحلیل بازتاب‌های جهانی یک رویداد مهم تاریخی است؛ زیرا آنچه در حافظه ملت‌ها ماندگار می‌شود، تنها رخدادها نیستند، بلکه روایت‌هایی هستند که از آن رخدادها در تاریخ ثبت می‌شوند. امید آنکه این مجموعه، گامی هرچند کوچک در مسیر مستندسازی و تحلیل این بخش از تاریخ معاصر ایران و منطقه باشد.

newsQrCode
ارسال نظرات
پوشش آتش‌نشانی در مسیر رشد

معاون دبیر ستاد هماهنگی امور ایمنی و آتش‌نشانی کشور در گفت‌وگو با «جام‌جم» به تشریح آخرین وضعیت تجهیزات و ظرفیت عملیاتی آتش‌نشانی می‌پردازد

پوشش آتش‌نشانی در مسیر رشد

۲۰۰ بار اهدای زندگی

حسین زمانی، بازیگر تلویزیون در گفت‌و‌گوی اختصاصی با روزنامه «جام‌جم» از ۲۰۰ بار اهدای خون و ترویج فرهنگ ایثار می‌گوید

۲۰۰ بار اهدای زندگی

نیازمندی ها