مدیریت افکار عمومی و چرایی تشدید فشار‌ها بر صداوسیما

همیشه در این زمینه مثالی می‌زنم و می‌گویم بررسی کنید که در زمان آغاز جنگ اوکراین، این موضوع به‌گونه‌ای و تا آن‌حد در صداوسیما پردازش و تبیین شد که بخش عمده‌ای از افکار عمومی تصور می‌کردند در آستانه وقوع جنگ جهانی سوم قرار داریم و این تلقی به‌طور کامل در ذهن جامعه جا افتاده بود، اما به‌محض این‌که محور توجه و تمرکز از روی اوکراین بر موضوع غزه به‌عنوان مهم‌ترین رویداد جهانی سوئیچ شد، فضای افکار عمومی نیز تغییر یافت. این ارجاع و مثال بسیار ساده به‌روشنی نشان می‌دهد که جایگاه رسانه و به‌ویژه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در مدیریت افکار عمومی تا چه اندازه حائز اهمیت و کلیدی است. 
طبیعی است وقتی این رسانه تا این پایه مهم و تعیین‌کننده است، همه تمایل و اشتیاق دارند که بتوانند از این ابزار قدرتمند استفاده کنند و آن را در اختیار خود بگیرند. در این زمینه، رهبرمعظم‌انقلاب اسلامی یک جمله تاریخی در دیدار مدیران صداوسیما در تاریخ ۱۱ آذر ۱۳۸۳ دارند مبنی بر این‌که: همه بخش‌های کشور یک طرف و صداوسیما طرف دیگر. ایشان سپس توضیح دادند که اگر صداوسیما کار خود را به‌درستی انجام دهد، انگار همه امور سامان یافته و اگر کارش را به‌خوبی انجام ندهد، گویی هیچ اتفاقی در سایر دستگاه‌ها نیفتاده است. 
اهمیت و جایگاه خطیر صداوسیما در هندسه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی کشور به‌قدری برجسته است که بسیاری در پی دسترسی به ظرفیت‌های آن هستند. برای تقریب به ذهن، باز هم یک مثال ساده می‌زنم: بار‌ها و به‌کرات دیده‌ام مسئولانی که حتی در رده معاون وزیر، وزیر یا مدیرکل، از گزارش یا مطلب یک سایت خبری محلی که بازدید روزانه‌اش به ۲ هزار نفر هم نمی‌رسد، به‌شدت برآشفته و نگران می‌شوند، حال در نظر بگیرید رسانه‌ای با عظمت صداوسیما را؛ حتی اگر با تعبیری بسیار بدبینانه فرض کنیم تنها ۲۰ درصد از جمعیت ۹۰ میلیونی کشور مخاطب آن باشند. 
باز هم به رقم جمعیتی بسیار قابل توجهی می‌رسیم که هیچ سایت، خبرگزاری یا مرجع خبری دیگری با اختلاف فراوان حتی قادر به رقابت با آن نیست. 
بنابراین، صداوسیما یک ابررسانه جریان‌ساز است که می‌تواند به هر حوزه‌ای ورود پیدا کند و در آن حوزه منشا رقم‌خوردن تحولات و اتفاقات بزرگی شود. نمونه بارز آن را در انتخابات گذشته مجلس شورای اسلامی دیدیم. در شرایطی که تصور عمومی گاه بر عدم مشارکت مردم استوار بود، با عملیات رسانه‌ای هوشمندانه‌ای که توسط همین مدیریت فعلی صداوسیما طراحی و اجرا شد، شاهد مشارکتی بسیار خوب و فراتر از پیش‌بینی‌ها و تصورات خیلی از افراد بودیم، نظیر همین اتفاق در انتخابات ریاست‌جمهوری نیز رخ داد. مثال دیگر مربوط به اتفاقات دی‌ماه سال گذشته است؛ در آن مقطع تمام فضای مجازی مسدود بود، اما در همان دی‌ماه شاهد حضور گسترده و بسیار چشمگیر و جدی مردم در راهپیمایی علیه اغتشاشات بودیم. این حضور میلیونی از چه طریقی اطلاع‌رسانی و بسیج شد؟ مشخصا از طریق رسانه‌ملی؛ چرا که فضای مجازی فعالیتی نداشت و امکان تبلیغی در آن فراهم نبود. پس این دستاورد‌ها گواه آشکار قدرت بلامنازع صداوسیماست. نمونه دیگر، تحولات پس از حوادث غزه بود که به خلق یکی از پرشورترین راهپیمایی‌های روز قدس در تاریخ جمهوری اسلامی ایران انجامید. 
در چنین بستری، کسانی که به صداوسیما حمله می‌کنند عمدتا دو هدف را دنبال می‌کنند: نخست آن‌که در پی از‌کار‌انداختن، فرسایش و مشغول‌سازی این رسانه هستند تا کارایی و اثربخشی آن را کاهش دهند؛ چرا که با افت کارایی رسانه‌ملی، آنها می‌توانند برنامه‌ها و مقاصد خود را پیش ببرند. دوم آن‌که می‌کوشند با اعمال فشار، امتیازاتی را مطالبه کنند و این ظرفیت عظیم را در راستای منافع و اهداف خود به‌خدمت بگیرند. مجموع این جایگاه و ظرفیت‌های راهبردی موجب شده جریانات متعددی نسبت به آن طمع بورزند، حسادت کنند و با اتخاذ شیوه‌های گوناگون در‌صدد مداخله برآیند. 
با‌این‌حال، رسانه‌ملی بلندگوی افکار عمومی انقلابی حرکت دقیق در چارچوب رهنمود‌های رهبرمعظم‌انقلاب اسلامی است. این چانه‌زنی‌ها و فشار‌های فزآینده با هدف‌هایی خاص تشدید شده است که اگر نتوانند به‌طور مستقیم بر ساختار‌ها اثر بگذارند و مانع حضور این تفکر و جریان در راس رسانه‌ملی شوند، دست‌کم مسئولان را وادار به عقب‌نشینی و اعطای امتیاز کنند. 
این تحلیلی است مبتنی بر رویداد‌های اخیر صداوسیما طی سال‌های متمادی در میدان جنگ نرم و نبرد ترکیبی.