سیانان به ویرانی بیسابقه ۱۶ پایگاه آمریکا در ۸ کشور منطقه طی ۴۰روز جنگ با ایران اعتراف کرد
دژهایی که ویرانه شدند
در میانه هیاهوی روایتسازیهای رسمی واشنگتن از «کنترل میدان»، اینبار یک صدای متفاوت از درون رسانههای جریان اصلی آمریکا بلند شده است؛ صدایی که حامل اعتراف به شکستی پرهزینه در عمق استراتژیک آمریکا در غرب آسیاست. شبکه سیانان در یک گزارش تحقیقی کمسابقه، پرده از ابعاد گسترده خسارات واردشده به زیرساختهای نظامی آمریکا در جریان جنگ ۴۰ روزه برداشت؛ گزارشی که گرچه با ادبیات محافظهکارانه رسانههای آمریکایی تنظیم شده اما در لایههای زیرین خود این پیام روشن را دارد که معادله قدرت در منطقه تغییر کرده است.
یک «شهرک آمریکایی» در دل بیابان
روایت سیانان از یک پایگاه نظامی آمریکا در کویت آغاز میشود؛ جایی که زمانی بهعنوان یکی از بزرگترین مراکز تجمع نیروهای آمریکایی در حاشیه خلیجفارس شناخته میشد. این پایگاه که روزگاری به تعبیر خبرنگار این شبکه، «شهرکی پررونق» از نیروهای آمریکایی بود، اکنون به فضایی نیمهمتروک، آسیبدیده و تخلیهشده تبدیل شده است.آنچه این دگرگونی را رقم زد،مجموعهای از حملات «چند هفتهای» با موشکها و پهپادهای ایرانی بود؛ حملاتی که نه بهصورت پراکنده، بلکه با دقت، تداوم و طراحی هدفمند، زیرساختهای حیاتی آمریکا در منطقه را نشانه گرفت.
۱۶ پایگاه در تیررس؛ اعتراف به «ویرانی بیسابقه»
براساس یافتههای این تحقیق، دستکم ۱۶ پایگاه و سایت نظامی آمریکا در منطقه دچار آسیبهای جدی شدهاند؛ عددی که نشاندهنده گستره عملیاتی و عمق نفوذ این حملات است. یکی از منابع مطلع آمریکایی در گفتوگو با سیانان، با لحنی کمسابقه اعتراف میکند: «ما هرگز چیزی شبیه به این را در پایگاههای آمریکایی ندیدهایم.»
این توصیف، صرفا یک اغراق رسانهای نیست؛ بلکه نشانهای از مواجهه ارتش آمریکا با سطحی جدید از جنگافزارهای ترکیبی است که توانسته حملات سریع، دقیق و مبتنی بر فناوریهای پیشرفته و لایههای دفاعی چندگانه را دور بزنند.
شکار داراییهای استراتژیک از آواکس تا چشمهای ارتباطی
یکی از مهمترین بخشهای این گزارش، تمرکز بر اهدافی است که مورد اصابت قرار گرفتهاند.برخلاف جنگهای کلاسیک که در آنها زیرساختهای عمومی هدف قرار میگیرند، در اینجا شاهد انتخاب هوشمندانه گلوگاههای عملیاتی هستیم.
در میان اهداف، نام هواپیمای آواکس Boeing E-۳ Sentry به چشم میخورد؛ پرندهای که نقش «چشم آسمانی» آمریکا بر فراز خلیجفارس را ایفا میکند. این هواپیما که دیگر تولید نمیشود، ارزشی نزدیک به نیم میلیارد دلار دارد و از دست رفتن یا آسیبدیدن آن، ضربهای فراتر از یک خسارت مالی ساده است.
در کنار آن، تأسیسات موسوم به «رِیدوم» (Radome) نیز هدف قرار گرفتهاند؛ گنبدهای عظیمی که از تجهیزات ارتباطی و دیشهای ماهوارهای محافظت میکنند. طبق گزارش، تقریبا تمامی این سازهها در برخی پایگاهها نابود شدهاند؛ جز یک مورد. این یعنی اخلال جدی در شبکه فرماندهی، کنترل و انتقال داده.
ضربه به قلب پدافند
اما شاید مهمترین اعتراف در این گزارش، مربوط به سامانههای راداری باشد؛ جایی که یک منبع نزدیک به ارزیابیهای کنگره آمریکا تأکید میکند این اهداف، «مؤثرترین نقاط برای ضربهزدن» بودهاند. رادارها از دو جهت اهمیت دارند؛ اول، هزینه بسیار بالا و زمانبر بودن جایگزینی آنها و دوم، محدود بودن تعدادشان در منطقه. به بیان ساده، این حملات نهتنها یک پایگاه را از کار انداخته، بلکه چتر دفاعی آمریکا و متحدانش را در مقیاسی منطقهای دچار اختلال کرده است.
دژهای فرو ریخته؛ تولد یک واقعیت جدید
تا پیش از این، پایگاههای آمریکا در غرب آسیا بهعنوان «دژهای نفوذناپذیر» شناخته میشدند اما روایت سیانان نشان میدهد که این تصویر بهشدت آسیب دیده است. اکنون این واقعیت جدید در حال شکلگیری است که پایگاههای آمریکا دیگر نه نقاط امن، بلکه «اهداف از پیشتعریفشده» هستند.این تغییر، صرفا نظامی نیست؛ بلکه پیامدهای ژئوپلیتیکی عمیقی دارد. در نگاه متحدان منطقهای واشنگتن، یک دوگانگی جدی شکل گرفته است: از یکسو، نیاز به حضور آمریکا برای مهار تهدیدها و از سوی دیگر، تردید نسبت به توان واقعی این حضور در تأمین امنیت.
شکاف در اتحاد سنتی؛ پیام ریاض
درهمین چارچوب،یک منبع سعودی به سیانان میگویدکه این جنگ نشان داده عربستان بهعنوان یکی ازقدیمیترین متحدان آمریکا دیگر نمیتواند صرفا به یک اتحاد انحصاری با واشنگتن تکیه کند.این اظهارنظر،گرچه محتاطانه بیان شده اما حامل این چرخش راهبردی است که گذار از وابستگی مطلق به آمریکا، به سمت تنوعبخشی در ائتلافها را درپی خواهد داشت.
«وار روم» زیر آتش؛ قلب فرماندهی هم امن نماند
در بخش دیگری از گزارش، به هدف قرار گرفتن مرکز فرماندهی و کنترل عملیات آمریکا موسوم به «War Room» اشاره شده است؛ مرکزی که نقش مغز متفکر عملیاتهای منطقهای را برعهده دارد. این مرکز نه یکبار، بلکه دو بار هدف حمله قرار گرفته و به گفته منابع آمریکایی، خسارات قابلتوجهی دیده است. هرچند بهدلیل تخلیه قبلی، تلفات انسانی گزارش نشده اما نفس هدف قرار گرفتن چنین مرکزی، نشانهای از نفوذ اطلاعاتی و دقت عملیاتی بالاست.
جهش اطلاعاتی ایران؛ از زمین تا فضا
یکی ازکلیدیترینبخشهای این گزارش،به تحول درتوانشناسایی ایران بازمیگردد.به ادعای گزارشFinancial Times، تهران سال ۲۰۲۴ به یک ماهواره پیشرفته چینی دستیافته که توان تصویربرداری با وضوح بالا را فراهم میکند.
از منظر سیانان، این تحول، معادله را بهطور اساسی تغییر داده است و ایران دیگر صرفا به دادههای محدود متکی نیست، بلکه اکنون قادر است تصاویری با دقتی نزدیک به استانداردهای آمریکا تولید کند.
به تعبیر این رسانه آمریکایی، این نخستینبار است که ایالاتمتحده در منطقه با رقیبی مواجه میشود که در حوزه شناسایی فضایی، فاصلهاش را تا این حد کاهش داده است.
پرسش نهایی؛ سپر یا هدف؟
در پایان، گزارش سیانان به یک پرسش بنیادین میرسد؛ پرسشی که شاید مهمترین جمعبندی این جنگ ۴۰ روزه باشد: آیا حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه هنوز «سپر امنیتی» است یا بهتدریج به «هدف اصلی» تبدیل شده است؟ پرسشی که پاسخ آن، نه در بیانیههای رسمی پنتاگون، بلکه در تصاویر پایگاههای نیمهویران، رادارهای خاموش و آسمانی که دیگر انحصارا در اختیار آمریکا نیست، قابل جستوجوست.
روایت سیانان از یک پایگاه نظامی آمریکا در کویت آغاز میشود؛ جایی که زمانی بهعنوان یکی از بزرگترین مراکز تجمع نیروهای آمریکایی در حاشیه خلیجفارس شناخته میشد. این پایگاه که روزگاری به تعبیر خبرنگار این شبکه، «شهرکی پررونق» از نیروهای آمریکایی بود، اکنون به فضایی نیمهمتروک، آسیبدیده و تخلیهشده تبدیل شده است.آنچه این دگرگونی را رقم زد،مجموعهای از حملات «چند هفتهای» با موشکها و پهپادهای ایرانی بود؛ حملاتی که نه بهصورت پراکنده، بلکه با دقت، تداوم و طراحی هدفمند، زیرساختهای حیاتی آمریکا در منطقه را نشانه گرفت.
۱۶ پایگاه در تیررس؛ اعتراف به «ویرانی بیسابقه»
براساس یافتههای این تحقیق، دستکم ۱۶ پایگاه و سایت نظامی آمریکا در منطقه دچار آسیبهای جدی شدهاند؛ عددی که نشاندهنده گستره عملیاتی و عمق نفوذ این حملات است. یکی از منابع مطلع آمریکایی در گفتوگو با سیانان، با لحنی کمسابقه اعتراف میکند: «ما هرگز چیزی شبیه به این را در پایگاههای آمریکایی ندیدهایم.»
این توصیف، صرفا یک اغراق رسانهای نیست؛ بلکه نشانهای از مواجهه ارتش آمریکا با سطحی جدید از جنگافزارهای ترکیبی است که توانسته حملات سریع، دقیق و مبتنی بر فناوریهای پیشرفته و لایههای دفاعی چندگانه را دور بزنند.
شکار داراییهای استراتژیک از آواکس تا چشمهای ارتباطی
یکی از مهمترین بخشهای این گزارش، تمرکز بر اهدافی است که مورد اصابت قرار گرفتهاند.برخلاف جنگهای کلاسیک که در آنها زیرساختهای عمومی هدف قرار میگیرند، در اینجا شاهد انتخاب هوشمندانه گلوگاههای عملیاتی هستیم.
در میان اهداف، نام هواپیمای آواکس Boeing E-۳ Sentry به چشم میخورد؛ پرندهای که نقش «چشم آسمانی» آمریکا بر فراز خلیجفارس را ایفا میکند. این هواپیما که دیگر تولید نمیشود، ارزشی نزدیک به نیم میلیارد دلار دارد و از دست رفتن یا آسیبدیدن آن، ضربهای فراتر از یک خسارت مالی ساده است.
در کنار آن، تأسیسات موسوم به «رِیدوم» (Radome) نیز هدف قرار گرفتهاند؛ گنبدهای عظیمی که از تجهیزات ارتباطی و دیشهای ماهوارهای محافظت میکنند. طبق گزارش، تقریبا تمامی این سازهها در برخی پایگاهها نابود شدهاند؛ جز یک مورد. این یعنی اخلال جدی در شبکه فرماندهی، کنترل و انتقال داده.
ضربه به قلب پدافند
اما شاید مهمترین اعتراف در این گزارش، مربوط به سامانههای راداری باشد؛ جایی که یک منبع نزدیک به ارزیابیهای کنگره آمریکا تأکید میکند این اهداف، «مؤثرترین نقاط برای ضربهزدن» بودهاند. رادارها از دو جهت اهمیت دارند؛ اول، هزینه بسیار بالا و زمانبر بودن جایگزینی آنها و دوم، محدود بودن تعدادشان در منطقه. به بیان ساده، این حملات نهتنها یک پایگاه را از کار انداخته، بلکه چتر دفاعی آمریکا و متحدانش را در مقیاسی منطقهای دچار اختلال کرده است.
دژهای فرو ریخته؛ تولد یک واقعیت جدید
تا پیش از این، پایگاههای آمریکا در غرب آسیا بهعنوان «دژهای نفوذناپذیر» شناخته میشدند اما روایت سیانان نشان میدهد که این تصویر بهشدت آسیب دیده است. اکنون این واقعیت جدید در حال شکلگیری است که پایگاههای آمریکا دیگر نه نقاط امن، بلکه «اهداف از پیشتعریفشده» هستند.این تغییر، صرفا نظامی نیست؛ بلکه پیامدهای ژئوپلیتیکی عمیقی دارد. در نگاه متحدان منطقهای واشنگتن، یک دوگانگی جدی شکل گرفته است: از یکسو، نیاز به حضور آمریکا برای مهار تهدیدها و از سوی دیگر، تردید نسبت به توان واقعی این حضور در تأمین امنیت.
شکاف در اتحاد سنتی؛ پیام ریاض
درهمین چارچوب،یک منبع سعودی به سیانان میگویدکه این جنگ نشان داده عربستان بهعنوان یکی ازقدیمیترین متحدان آمریکا دیگر نمیتواند صرفا به یک اتحاد انحصاری با واشنگتن تکیه کند.این اظهارنظر،گرچه محتاطانه بیان شده اما حامل این چرخش راهبردی است که گذار از وابستگی مطلق به آمریکا، به سمت تنوعبخشی در ائتلافها را درپی خواهد داشت.
«وار روم» زیر آتش؛ قلب فرماندهی هم امن نماند
در بخش دیگری از گزارش، به هدف قرار گرفتن مرکز فرماندهی و کنترل عملیات آمریکا موسوم به «War Room» اشاره شده است؛ مرکزی که نقش مغز متفکر عملیاتهای منطقهای را برعهده دارد. این مرکز نه یکبار، بلکه دو بار هدف حمله قرار گرفته و به گفته منابع آمریکایی، خسارات قابلتوجهی دیده است. هرچند بهدلیل تخلیه قبلی، تلفات انسانی گزارش نشده اما نفس هدف قرار گرفتن چنین مرکزی، نشانهای از نفوذ اطلاعاتی و دقت عملیاتی بالاست.
جهش اطلاعاتی ایران؛ از زمین تا فضا
یکی ازکلیدیترینبخشهای این گزارش،به تحول درتوانشناسایی ایران بازمیگردد.به ادعای گزارشFinancial Times، تهران سال ۲۰۲۴ به یک ماهواره پیشرفته چینی دستیافته که توان تصویربرداری با وضوح بالا را فراهم میکند.
از منظر سیانان، این تحول، معادله را بهطور اساسی تغییر داده است و ایران دیگر صرفا به دادههای محدود متکی نیست، بلکه اکنون قادر است تصاویری با دقتی نزدیک به استانداردهای آمریکا تولید کند.
به تعبیر این رسانه آمریکایی، این نخستینبار است که ایالاتمتحده در منطقه با رقیبی مواجه میشود که در حوزه شناسایی فضایی، فاصلهاش را تا این حد کاهش داده است.
پرسش نهایی؛ سپر یا هدف؟
در پایان، گزارش سیانان به یک پرسش بنیادین میرسد؛ پرسشی که شاید مهمترین جمعبندی این جنگ ۴۰ روزه باشد: آیا حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه هنوز «سپر امنیتی» است یا بهتدریج به «هدف اصلی» تبدیل شده است؟ پرسشی که پاسخ آن، نه در بیانیههای رسمی پنتاگون، بلکه در تصاویر پایگاههای نیمهویران، رادارهای خاموش و آسمانی که دیگر انحصارا در اختیار آمریکا نیست، قابل جستوجوست.
