کابوس ترامپ!

با سرد شدن روابط بین دولت‌های اروپایی و ایالات متحده، حالا برخی سیاستمداران،هواداران وحتی مدیران فوتبالی معتقدند اقدامات دولت ترامپ به‌ویژه در ماجرای گرینلند، شرکت در جام جهانی را به یک مساله بحث‌برانگیز تبدیل کرده است.
ترامپ هفته گذشته در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت قصد ندارد با زور گرینلند را ضمیمه آمریکا کند، اما بلافاصله اضافه کرد: «احتمالا چیزی به دست نمی‌آوریم مگر این‌که تصمیم بگیرم از قدرت و زور بیش از حد استفاده کنم؛ جایی که صادقانه بگویم، غیرقابل توقف خواهیم بود.»همین اظهارات متناقض که به امضای ترامپ تبدیل شده، باعث شده دولت‌های اروپایی، با وجود اعلام بعدی درباره توافق چارچوبی گرینلند با ناتو، خودشان را برای هر سناریویی آماده کنند. فدراسیون‌های فوتبال هم از این قاعده مستثنی نیستند.ابهام‌ها فقط به سیاست خارجی محدود نمی‌شود. سیاست مهاجرتی دولت ترامپ می‌تواند مانع ورود هواداران از چهار کشور حاضر در جام جهانی شود؛ هائیتی، ایران، سنگال وساحل عاج.به علاوه، حضور مأموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا در خیابان‌ها و تیراندازی‌های مرگبار اخیر درمینیاپولیس؛ طبیعی است که بسیاری از هواداران حالا دوباره حساب‌وکتاب کنند که آیا این همه هزینه برای بلیت و سفر ارزشش را دارد یا نه.ترامپ حتی پا را فراتر گذاشته و گفته اگر فرمانداران یا شهرداران رفتار درستی نداشته باشند، ممکن است میزبانی بازی‌ها را از شهرهایشان بگیرد؛ تهدیدی که فضای نااطمینانی را بیش از پیش تشدید کرده است.
 
تضمین‌های پر از تردید دیپلماتیک آمریکا 
وزارت خارجه آمریکا تأکید کرده تعلیق ویزاها شامل ویزای غیرمهاجرتی نمی‌شود؛ یعنی ویزاهایی مثل ویزای گردشگران، ورزشکاران و خانواده‌هایشان و اهالی رسانه. در همین راستا، فیفا از روز سه‌شنبه سیستم زمان‌بندی اولویت‌دار نوبت ویزا یا همان Fifa Pass  را فعال کرده تا دارندگان بلیت بتوانند سریع‌تر به نوبت ویزا دسترسی پیدا کنند. همچنین تصریح شده حتی ممنوعیت‌های کامل یا جزئی سفر برای کشورهایی مثل ایران، هائیتی، سنگال و ساحل عاج هم شامل حال بازیکنان و اعضای کادر نخواهد شد.با این حال، سابقه‌های نگران‌کننده‌ای وجود دارد که از چشم کسی پنهان نمانده است. سال گذشته تیم ملی بسکتبال زنان سنگال، پس از رد شدن درخواست ویزای پنج بازیکن و شش عضو کادر، اردوی تمرینی خود در آمریکا را لغو کرد. همین ماه هم تعدادی از اعضای تیم اتیوپی برای مسابقات جهانی دوومیدانی صحرانوردی با رد ویزا مواجه شدند و حتی لی جونگ‌هو، بازیکن بیسبال کره‌جنوبی، روز پنجشنبه برای مدتی بازداشت شد.
در همین فضا، زهران ممدانی، شهردار نیویورک اعلام کرده قصد دارد درباره ممنوعیت‌های سفر با ترامپ رایزنی کند. او بعد از میزبانی اعضای جامعه سنگالی نیویورک در فینال جام ملت‌های آفریقا به نیویورک‌تایمز گفت: «امیدوارم این موضوع تغییر کند.»
 
دانمارک فعلا نه، اما اگر حمله شود.....
در دانمارک، این نگرانی‌ها کاملا جدی است. آنیا لیلی بیکس، عضو هیات‌مدیره انجمن هواداران فوتبال دانمارک می‌گوید حتی قبل از بالا گرفتن تنش‌های مربوط به گرینلند، نگرانی‌هایی درباره امنیت و قیمت‌های شناور بلیت وجود داشت.
او می‌گوید: «در حال حاضر آمریکا در دانمارک خیلی محبوب نیست. در یک سال گذشته، فروش سفر به آمریکا به‌شدت افت کرده. خیلی از هواداران فوتبال درباره این صحبت می‌کنند که شاید دانمارک باید جام جهانی را بایکوت کند، چون فیفا هم در دانمارک محبوبیتی ندارد. صادقانه بگویم و این نظر شخصی من است اگر صعود هم کنیم، فکر نمی‌کنم هواداران زیادی به آمریکا بروند. شاید بعضی‌ها به بازی‌های مکزیک سفر کنند، اما در آمریکا؟ بعید می‌دانم. حتی من و بعضی از دوستانم فکر می‌کنیم شاید اصلا بهتر باشد صعود نکنیم.»
در این میان، فیفا تلاش کرده نگرانی‌ها راکاهش دهد.این نهاد در روزهای اخیر اعلام کرده تعلیق ویزا برای اتباع ۷۵کشور که حتی شامل برزیل،پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی هم می‌شود، تأثیری مستقیم روی برگزاری مسابقات نخواهد داشت.
جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، که اخیرا در داووس و در کنار هیات صلح مورد حمایت ترامپ (با حضور خلدون المبارک، مدیر اجرایی منچسترسیتی) دیده شد، با خوشبینی گفت: «ایالات متحده تابستان آینده از جهان استقبال خواهد کرد.»
اما با توجه به فضای پرتنش فعلی، این سؤال بیش از هر زمان دیگری مطرح است؛آیا فوتبال می‌تواند خودش را از سیاست جدا نگه دارد، یا جام جهانی بعدی به بزرگ‌ترین آزمون تاریخ فیفا تبدیل خواهد شد؟
موگنس ینسن، سخنگوی حزب سوسیال‌دموکرات دانمارک در حوزه فرهنگ و ورزش، به دویچه‌وله گفت دانمارک که گرینلند یک قلمرو نیمه‌خودمختار آن است، فعلا خواستار تحریم نیست.
او تأکید کرد: «تحریم یکی از آخرین ابزارهایی است که باید سراغش رفت.»
اما بلافاصله اضافه کرد اگر ترامپ واقعا مسیر حمله نظامی را انتخاب کند، همه‌چیز عوض می‌شود: صادقانه بگویم، اگر چنین اتفاقی بیفتد، بحث تحریم کاملا جدی می‌شود.
 
تعرفه‌های گرینلند؛ اروپا در تنگنا
گزارش‌ها حاکی از آن است که یوفا این هفته جلسه‌ای با حضور رؤسای چند فدراسیون اروپایی برگزار کرده؛ جلسه‌ای که احتمالا تعرفه ۱۰ درصدی آمریکا علیه هشت کشور اروپایی، به‌دلیل پرونده گرینلند، محور اصلی آن بوده است. ترامپ گفته اگر توافق ناتو نهایی شود، این تعرفه‌ها را لغو می‌کند.
از بین این هشت کشور، نروژ، هلند، آلمان، فرانسه و بریتانیا (انگلیس و اسکاتلند) صعودشان به جام جهانی قطعی شده؛ دانمارک، سوئد و ایرلند شمالی در پلی‌آف هستند و فنلاند هم اصلا صعود نکرده است.
در آلمان هم بحث تحریم بالا گرفته. رودریش کیزه‌وتر، عضو کمیته سیاست خارجی پارلمان آلمان، گفته حتی بدون اقدام نظامی هم تحریم قابل تصور است:«اگر ترامپ تهدیدهایش درباره گرینلند را عملی کند و جنگ تجاری با اتحادیه اروپا راه بیندازد، تصور حضور کشورهای اروپایی در جام جهانی برایم سخت است.»
با این حال، کریستیانه شندرلاین، وزیر ورزش آلمان، توپ را به زمین فدراسیون فوتبال این کشور انداخته و گفته تصمیم درباره حضور یا تحریم، کاملا برعهده نهادهای ورزشی است، نه سیاستمداران. فدراسیون فوتبال آلمان هم فعلا واکنشی نشان نداده است.
 
خشم هواداران و طومار بزرگ!
در هلند، تون فان د کوکن که از بی‌عملی سیاسی در برابر تهدید یک عضو ناتو علیه عضودیگر عصبانی شده، یک کارزار امضای مردمی راه انداخته که حالا به بیش از ۱۳۵ هزار امضا رسیده است.
او می‌گوید:«نهادهای ورزشی همیشه می‌گویند سیاست و ورزش را قاطی نکنید، اما مشکل اینجاست که سیاست همین حالا هم وسط ماجراست و نمی‌شود بی‌طرف ماند.»
به گفته فان د کوکن، ایده تحریم حالا بین هواداران فوتبال محبوب شده؛حتی اگربه قیمت از دست رفتن جام جهانی تمام شود.
 
تجربه تاریخی و تردیدهای امروز
آخرین باری که دولت بریتانیا به‌طور جدی برای تحریم ورزشی در این ابعاد فشار آورد، به المپیک مسکو ۱۹۸۰ برمی‌گردد؛ فشاری که در نهایت با مقاومت کمیته المپیک بریتانیا ناکام ماند.
اگر روابط بین‌الملل دوباره تا آن حد تیره شود که تحریم جام جهانی به گزینه‌ای جدی تبدیل شود، بسیاری همچنان انتظار دارند نتیجه مشابهی رقم بخورد.
یکی از مدیران سابق اتحادیه فوتبال انگلیس می‌گوید:«غریزه من می‌گوید فدراسیون‌های انگلیس و اسکاتلند زمین و زمان را به هم می‌دوزند تا به جام جهانی بروند. تحریم وقتی معنا دارد که مؤثر باشد. مثلا نمی‌توانید به رم بروید و به ایتالیایی‌ها بگویید: بیایید از تحریم ما حمایت کنید! رسیدن به یک اجماع واقعی، فوق‌العاده سخت است.»
 
آیا اروپا می‌تواند متحد شود؟
نشست آینده کمیته اجرایی یوفا می‌تواند نقطه عطف باشد. اروپا با ۱۶ تیم از ۴۸ تیم جام جهانی و قدرتمندترین باشگاه‌های دنیا، اگر متحد عمل کند، بقیه جهان فوتبال هم مجبور به واکنش خواهد شد.کشورهایی مثل اسپانیا و نروژ که سابقه مواضع حقوق بشری دارند، می‌توانند در خط مقدم باشند. با این حال، لیزه کلاونِس، رئیس فدراسیون فوتبال نروژ تأکید کرده تحریم انفرادی فایده‌ای ندارد:ما باور نداریم تحریمِ تنها از طرف یک کشور مؤثر باشد. در این شرایط، خیلی مهم است که کشورهای اروپایی با یک صدا حرف بزنند و متحد بمانند.حالا همه‌چیز به تصمیم‌های سیاسی، اقتصادی و البته فوتبالی هفته‌ها و ماه‌های آینده بستگی دارد؛ تصمیم‌هایی که ممکن است سرنوشت جام جهانی ۲۰۲۶ را به‌طور جدی تغییر بدهد.

نزدیکی اینفانتینو و ترامپ؛ بی‌طرفی زیر سؤال!
فیفا برای رد نگرانی‌ها به ۵۰۰ میلیون درخواست بلیت اشاره می‌کند و آن را نشانه‌ای می‌داند از این‌که هواداران از جام جهانی آمریکا دلسرد نشده‌اند.‌ جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا‌ می‌گوید: «در ۱۰۰ سال تاریخ جام جهانی، فیفا در مجموع حدود ۵۰ میلیون بلیت فروخته است. اما حالا ما درخواست بلیت برای معادل هزار سال جام جهانی را یک‌جا داریم. مردم اعتماد دارند، می‌خواهند سفر کنند و می‌خواهند بیایند.»
از میان این ۵۰۰ میلیون درخواست، بیشترین تقاضا از آلمان، انگلیس، برزیل، اسپانیا، پرتغال، آرژانتین و کلمبیا بوده است. اگرچه آمریکا میزبان ۷۵ درصد مسابقات خواهد بود، اما نکته قابل توجه این است که سه مسابقه از پرتقاضاترین بازی‌ها قرار است در مکزیک و کانادا برگزار شود.
یکی از مدیران ارشد سابق فوتبال می‌گوید:«این‌که می‌گویند ورزش و سیاست قاطی نمی‌شود، حرف کسانی است که در دنیای خیال زندگی می‌کنند فکر می‌کنم جیانی شاید ترسیده باشد؛ از زمانی که ترامپ رئیس‌جمهور شد، این بی‌ثباتی را در راه می‌دید.»او با وجود این‌که اعتراف می‌کند هرگز چنین سطحی از «چاپلوسی» را ندیده، معتقد است اینفانتینو به این نتیجه رسیده که رابطه شخصی خوب با ترامپ برای زنده نگه داشتن پروژه جام جهانی حیاتی است.
برای خیلی‌ها، رابطه نزدیک جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا با ترامپ، ادعای همیشگی فیفا درباره «بی‌طرفی سیاسی» را بی‌اعتبار کرده است. موگنس ینسن هم نگران است که ترامپ از جام جهانی به‌عنوان ابزار تبلیغاتی استفاده کند.او با اشاره به ایده عجیب اعطای «جایزه صلح» از سوی فیفا گفت: «نمی‌دانم فیفا بر چه اساسی ناگهان تصمیم می‌گیرد جایزه صلح بدهد. این می‌تواند هشداری باشد از آنچه در زمان برگزاری جام جهانی در آمریکا در انتظارمان است.»