خوب یا بد ، مساله این است

: این روزها بازار ساخت فیلم و سریال در باب زندگی شاعران و نویسندگان در تلویزیون داغ است. هر روز باخبر می شویم که مثلا از زندگی دهخدا، نیما یوشیج ، شهریار، پروین اعتصامی ، فردوسی و... اثری در دست تولید است.

کد خبر: ۱۵۲۵۳۸

کارگردان برخی از این آثار افراد سرشناسی هستند، اما گاهی اوقات هم قرعه نام یک شاعر به دست یک کارگردان نه چندان معروف می افتد که در چنین شرایطی چیزی جز دریغ و افسوس به همراه نخواهد داشت .ساخت فیلم و سریال از زندگی نویسندگان و شاعران در تمام دنیا با استقبال مردمی روبه رو می شود که به آنها علاقه مندند. این آثار به همان اندازه که می تواند مخاطب گسترده داشته باشد، می تواند خشم علاقه مندان به اهالی هنر و فرهنگ را نیز برانگیزد. یک اثر قابل توجه در یادها می ماند و به خاطره ای خوش تبدیل می شود که از این میان می توانیم به سریال هایی چون «بوعلی سینا» و «امیرکبیر» اشاره کنیم . (هر چند این دو شخصیت نویسنده و شاعر نیستند، ولی از شخصیت های مهم تاریخ ایران به شمارمی آیند) و یک اثر ضعیف نتیجه ای جز مخدوش کردن تصورات و ایده آل های ذهنی مخاطبان ، رهاوردی نخواهد داشت . در چنین شرایطی واضح است که در تولید این گونه آثار انتخاب نویسنده ، تهیه کننده ، کارگردان ، بازیگر و دیگر عوامل سازنده اهمیت ویژه ای پیدا می کند و کوچک ترین سهل انگاری در این زمینه باعث ضعیف شدن اثر و هدر رفتن فرصتی مناسب می شود. البته گاهی در کنار نام عوامل رایج و دست اندرکار ساخت این آثار، نامهایی چون مشاور ادبی و انتخاب بازیگر هم دیده می شود که نشان دهنده دقت و حساسیت سازندگان است .در فیلمهایی که درباره شاعران و نویسندگان ساخته می شود، انتخاب بازیگران یکی از مهمترین بخشهای کار است . به خصوص زمانی که این شخصیت ها معاصر بوده و مخاطبان از آنها ذهنیت بصری داشته باشند.حبیب رضایی ، بازیگر سینما که سالهاست در کنار کارگردانانی چون کمال تبریزی مسوولیتی با عنوان «انتخاب بازیگر و بازیگردانی» را به عهده دارد، در پاسخ به این پرسش که انتخاب بازیگر مناسب که از لحاظ چهره و آناتومی ظاهری با شخصیت ادبی و تاریخی قرابت های لازم را داشته باشد، به چه میزان در تولید و موفقیت یک اثر موثر است ، گفت : در اکثر کشورهای دنیا در کنار کارگردان شخصی حضور دارد که وظیفه اش انتخاب بازیگرانی است که به ذهنیت کارگردان نزدیک باشند و بتوانند با توانایی هایی که دارند، از عهده نقشهایی که به آنها سپرده می شود برآیند.وی در ادامه با ذکر این نکته که این مسوولیت کار دشوار و توانفرسایی است ، گفت : بهتر است ظاهر بازیگر با ظاهر شخصیت تاریخی که مردم از او شناخت دارند قرابت داشته باشد، اما نباید توقع داشت که این شباهت کاملا نعل به نعل باشد.رضایی ، فیلمنامه و محتوای اثر را هم با اهمیت می داند وچون درگیر تولید سریال مهمی مثل شهریار بوده ، این نکته را یادآوری می کند که در تولید آثار تلویزیونی باید بودجه و زمان تولید را هم در نظر گرفت و بیشتر به این نکته توجه داشت که مفهوم فیلم یا سریال به واقعیت نزدیک باشد.رضایی در ادامه به این نکته نیز اشاره کرد که برای کمتر شدن نقایص کار بهتر است عوامل سازنده از زمان نوشتن اثر به فکر بازیگران نقشهای اصلی باشند و این کار را برای آخرین روزهای پیش تولید نگذارند.تولید یک اثر در سینما و تلویزیون با پشتوانه فکری و مالی فردی به نام تهیه کننده شکل می گیرد. بسیاری بر این باورند که تهیه کننده اگر به کار مسلط باشد، می تواند اثری قابل اعتنا و دفاع تولید کند و اگر این فرد موثر از کارش آگاهی لازم را نداشته باشد و با این تفکر تولید را شروع کند که تهیه کننده یعنی کسی که از تلویزیون پول می گیرد و خرج پروژه می کند، اثر نهایی به کاری ضعیف و پر اشکال تبدیل می شود.یکی از تهیه کنندگان تلویزیون که تاکنون چندین اثر تاریخی «الف» و قابل توجه برای تلویزیون تولید کرده و پخش یکی از کارهای او بزودی از تلویزیون شروع می شود، اما نخواست نامش در این گزارش قید شود، با تایید گفته های ما درباره تولید آثار تلویزیونی گفت : این درست است که مسوولیت تمام کار به عهده تهیه کننده است و تهیه کننده باید با وظایفش آشنا باشد، اما از این نکته هم نمی توان بسادگی گذشت که تلویزیون یک نهاد دولتی است و مقرراتش با بخش خصوصی کاملا فرق دارد.وی افزود: در بخش دولتی پس از اتمام نگارش فیلمنامه و انتخاب کارگردان ، تهیه کننده انتخاب می شود. بنابراین تهیه کننده چندان هم نمی تواند در کیفیت کار دخیل باشد. البته تهیه کننده اگر تجربه کافی و بودجه لازم را در اختیار داشته باشد، می تواند با کارگردان که مسوولیت هنری کار را به عهده دارد ، کنار بیاید و در نتیجه اثری درخور توجه تولید کند.