متون کهن فارسی در کیمیای سعادت

: هیچ کس نمی تواند قدرت رسانه ای شدن مخاطب امروز را قلم بکشد ؛ مخاطبی که تشنه دیدن و تجسس است و این جعبه جادو می تواند او را مقابل هجمه دیگر رسانه ها ایمن کند

کد خبر: ۱۴۷۵۹۵

، بخصوص این که اگر برنامه ای قرار باشد از فرهنگ و متون و میراث گذشتگان سرچشمه بگیرد ، به این شکل به جامعه ایرانی ژرفا و غنای بیشتری می بخشد و می تواند ظرفیت های قابل پذیرش جامعه را نسبت به متون و ادب کهن ایرانی بسنجد.
«کیمیای سعادت» با شروع ماه مبارک رمضان هر شب از شبکه 4 سیما بعد از اذان مغرب پخش می شود . نام این برنامه برگرفته از کتابی ارزشمند و ادبی از ابوحامد امام محمد غزالی طوسی یکی از اندیشمندان بزرگ قرن پنجم است که در زمینه تصوف و عرفان ، فلسفه و کلام ، روان شناسی ، اخلاق و علوم اسلامی نوآوری های زیادی داشته است . غزال در آن قرن ، بر پیشه وری اطلاق می شد، که نخ پشم می فروخته ، پیشه وری که پشم خام تهیه می کرده و پس از حلاجی ، با دستمزدی اندک به زنان پشم ریس می سپرده تا به نخ تبدیل و برای فروش آماده شود. این پیشه هنوز هم در شهر مشهد به نامهای حلاج ، نداف نخ فروش رایج است .بگذریم ، در هر حال کتاب کیمیای سعادت سرشار از این گونه نوشته هاست یا مثنوی معنوی مولانا و سیاحت نامه ابراهیم بیگ اثر حاج زین العابدین مراغه ای پر از زندگینامه ها، حکایت ها و سرنوشت مردمانی است که در آن دوره زندگی می کردند.سالها پیش ، برنامه ای به نام «شاخه طوبی» از شبکه یک پخش می شد که مهدی علی احمدی طی 4 سری این برنامه را تولید و پخش کرد و 2سال گذشته نیز با عنوان قند و پند به شکل دیگری این برنامه از شبکه 2پخش شد و اکنون به نمایش در نمی آید. اگر بی انصافی نباشد باید بگوییم برنامه های تولیدی کمتر توانسته اند هویت ایران و ایرانی را به آن شکل که سنجیده ، سترگ و پر لایه باشد، نشان دهند، این گونه برنامه ها (کیمیای سعادت) که براساس فرهنگ ایرانی و آثار مکتوب ماست ، باید چنان جذاب و گیرا و حساب شده باشند که هر برنامه به خودی خود نمایان کننده آثار ادبی و کهن ایران زمین باشد، آیا رضا خوشدل راد ، تهیه کننده این برنامه و برنامه هایی چون طلوع ماه ، نوروزنامه و... یا گروه فرهنگ و اندیشه دینی شبکه 4 که وظیفه تحقیق و پژوهش در این آثار را به عهده داشتند، رسیدن به این اهداف را از دغدغه های برنامه سازی خودشان قرار داده اند یا خیر؛ اگر برنامه «مثل آباد» را فراموش نکرده اید، آن برنامه به خوبی از مثلها و حکمتهای ادب ایرانی بهره گرفته بود و توانسته بود آن برنامه جذاب را در ذهن مخاطب ماندگار کند اما «کیمیای سعادت» براساس همین طرح یعنی بازخوانی متون کهن فارسی تلاشی دارد که شیوه ای نو و طراحی جدیدی ارائه کند. این برنامه بعد از تیتراژ زیارت نامه ای از حضرت رسول (ص) را با صدای مهران دوستی به نمایش می گذارد که مونتاژهای گرافیکی روی آن انجام شده است . آیتم بعدی و اصلی برنامه «روایت قصه» است و علی عمرانی با توجه به تجربه چندین ساله اش در زمینه گویندگی و اجرای برنامه ای چون شنیدنی های تاریخ در رادیو، وقایع تاریخی را به شکل فشرده روایت می کرد ، این بار به صحنه تصویر آمده و زبان و کلام را با تصویرش تلفیق کرده و به این شکل ، نقش یک راوی را بازی می کند که خود شیوه مناسبی برای جذب مخاطب است ، بعد از آیتم او ، بخش «گفتگو»ست که اغلب با یکی از استادان دانشگاه درباره قصه ای است که روایت شده است ، این 4 آیتم ، برنامه «کیمیای سعادت» را می سازند. در هر حال ، تلاش دست اندرکاران این برنامه در این ماه بخصوص احترام به میراث مکتوب و فرهنگ ماست . متونی که غربی ها بیشتر از ما، به آن عنایت دارند مثل توجهی که به موسیقی شرقی ، داستان های شرقی ما دارند یا برای هزار و یک شب ما (همان هزار افسانه پرشکوه ایرانی) برچسب و عنوان شبهای عربی و داستان های عربی داده اند. باید بتوانیم با تولید چنین برنامه هایی ، برچسب های دروغین را از روی متون و کهن ادب ایرانی برداریم . جالب است بدانید یونسکو سالی را با نام این عنوان نامگذاری کرده و حیف است که در رسانه ما، نامی از این عنایت و توجه برده نشود.
حرف آخر این که ای کاش در «کیمیای سعادت» روایت قصه های کهن ایرانی به شکل نمایش نشان داده می شد یا از قابلیت های بازیگری «علی عمرانی» استفاده می شد تا با تجربه ای که او در ارائه تیپهای مختلف دارد بر جذابیت بیشتر برنامه افزود: اگر این امر با اجرای «دکتر امیر اسماعیل آذر» که خود کارشناس ادبیات است ، تلفیق می شد ، برنامه ای جدیدتر پدید می آورد.