در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
میوه درخت خرما برای دختر شاه پریان
همه ما وقتی خاطرات کودکی مان را مرور می کنیم ، بخش عمده ای از آن خاطرات و دلمشغولی ها احتمالا مربوط به کارتون های مختلفی است که آن روزها دیده ایم.
سندباد ، پینوکیو ، خانواده دکتر ارنست ، یوگی و دوستان ، پلنگ صورتی و مهاجران همه کارتون هایی بودند که ما با شخصیت های آنها بزرگ شدیم ، زندگی کردیم و پیش آمدیم و خاطره بسیاری از آن آثار هنوز با ماست. کارتون های خوبی که همگی خارجی بودند.البته این معنی اش این نیست که ما با آثار ایرانی ارتباط برقرار نکرده باشیم.
شهر موشها ، سنجد و کلاه قرمزی همه از آثاری بودند که در زمان خودشان بشدت ما را با خود همراه کرده اند ؛ اما البته هیچ کدام آثار کارتونی نبوده اند. راستش با وجود آن که انیمیشن در کشور از قدمت خوبی برخوردار است ، اما برآیند و محصول آن چیزی که توقع داریم نیست و می شود گفت حتی در مقام مقایسه از بسیاری از کشورها هم عقب تر است ، اما در میان همین آثار هم می شود کارهای قابل اعتنایی دید که از حد جرقه فراتر رفته اند که اگر کمی به سازندگان آنها و ایده هایشان اعتنا شود ، کارهای قابلی از آنها می توان دید.
وقتی به پدیدآورندگان عمده آثار انیمیشن در ایران نگاه می کنیم ، این حقیقت آشکار می شود که بیشتر آنها در حوزه هنرهای تجسمی مثل طراحی و نقاشی و کاریکاتور دستی داشته اند. جمال رحمتی یکی از هنرمندانی است که بیشتر او را در حوزه کاریکاتور می شناسیم. او برنده 18 جایزه بین المللی و بیش از 100 جایزه داخلی است و علاوه بر این در 30 کشور جهان آثارش چاپ و نمایش داده شده اند. همان طور که آمد رحمتی بیشتر در حوزه مطبوعات کشور فعال بوده است و با این که فوق لیسانس انیمیشن از دانشکده سینما تئاتر دانشگاه هنر دارد کمتر نامی از او در این حوزه شنیده ایم.
حالا او مدتی است که ساخت یک سریال انیمیشن را در سیمای مرکز خلیج فارس به عهده گرفته است. او این سریال را بیشتر در پاسخ به موجی که علیه نام خلیج همیشگی فارس به راه افتاده ، ساخته است.
داستان سریال او حال و هوایی افسانه ای دارد ؛ اما این چیزی نیست که رحمتی از آن ابایی داشته باشد. نام این سریال «هرمز و دلاوران کشتی خورشید» است که او به همراه همکاران دیگرش کار ساخت آن را آغاز کرده اند. «هرمز و دلاوران کشتی خورشید» ماجراهای زندگی پسر یتیمی به نام هرمز را به تصویر می کشد که دریکی از بنادر جنوبی کشور زندگی می کند. او ناخواسته درگیر ماجرایی می شود که به ظاهر در توان او نیست.
هرمز از جانب شاه پریان ماموریت می یابد که میوه درخت خرما را از یکی از جزایر ایرانی خلیج فارس برای درمان سبزه پری - دختر شاه پریان - با خود به بندر بیاورد. در راه رسیدن به میوه درخت خرما هرمز با وقایعی روبه رو می شود که او را به درک جدیدی از زندگی می رساند. جمال رحمتی که علاوه بر کارگردانی ، انیماتور و طراح پس زمینه این سریال نیز هست درباره این که داستان سریال هرمز و دلاوران کشتی خورشید چه جذابیتی داشته که آن را برای ساخت انتخاب کرده ، می گوید: چند خصوصیت در این داستان بود که به ساخت این مجموعه راغب شدیم.
بارزترین شاخصه این داستان نبود قید زمان و مکان برای شخصیت های این داستان بود به طور مثال ، کاراکترهای داستان از ابزارهایی استفاده می کنند که مربوط به زمان وقوع داستان نیست یا در موقعیت هایی قرار می گیرند که تناسبی با زمانشان ندارد. در واقع این داستان از قاعده تلفیق زمانها و مکانهای مختلف ، که یکی از شگردهای ایجاد طنز است بخوبی استفاده شده است. خصیصه دیگر این داستان تم بومی آن بود که در انیمیش های ایرانی کمتر به آن پرداخته شده است.
|
صنعتی شدن انیمیشن رحمتی درباره وضعیت انیمیشن در کشور می گوید: پشتوانه اقتصادی ضعیف را از مهمترین عوامل رشد نکردن این هنر صنعت است. وی می افزاید: هنر انیمیشن پس از تاسیس شرکت فرهنگی ، هنری صبا ، که اصلی ترین متولی انیمیشن در ایران است ، مانند کشورهای پیشرفته در این رشته به طرف صنعتی شدن پیش می رود. در واقع تا پیش از آن انیمیشن در ایران از سوی چند شرکت محدود و با سفارش مستقیم صدا و سیما تولید می شد که این کارها از سطح کیفی مشخصی برخوردار بودند و در کنار این تولیدات آثار دیگری نیز خلق می شد که عمدتا برای رقابت در جشنواره های انیمیشن بین المللی و با سطح کیفی بهتری تولید می شد. |
مثلا در داستان ما شخصیت دیده بانی وجود دارد که پیرمردی است با عینک ته استکانی که حتی توانایی شناسایی افراد را از هم ندارد. در حالی که به طور معمول این فرد باید دید قوی ای برای دیدن اطراف داشته باشد یا بزرگترین افتخار کاراکتر تیرانداز این است که سالها پیش توانسته است از فاصله یک متری یک گاو چاق را شکار کند و از آن زمان تاکنون هم اصلا نتوانسته شکاری انجام دهد. علاوه بر همه مواردی که گفتم ، همه قهرمانان مثبت سریال ما پیرمرد هستند که این هم یکی از ویژگی های سریال ماست. البته ویژگی یک اثر انیمیشن گذشته از این موارد بحث فنی آن است.
بسیاری از انیمیشن هایی که این روزها در جهان ساخته می شوند ، از این نظر آنقدر غنی و کامل به نظر می رسند که فقط مایه شگفتی مخاطب می شوند. آیا سریال هرمز و دلاوران کشتی خورشید ، مایه شگفتی را برای مخاطب سختگیرش دارد. رحمتی در این خصوص به ما می گوید: هرمز و دلاوران کشتی خورشید با تکنیک کات اوت یا به زبان ساده تر ، انیمیشن مفصلی ساخته می شود ، اما بر خلاف روش کلاسیک این کار ، که در زیردوربین و با فیلمبرداری تک فریم انجام می شود ، این سریال در فضای سه بعدی نرم افزار 3D متحرک سازی می شود.
فضا سازی این سریال ، تلفیقی است از فرمهای رئال و فانتزی ، در طراحی فضاسازی سعی فراوانی شده است که اولا فضاها با واقعیت موجود جغرافیای جنوب هماهنگ باشد و ثانیا نوع طراحی فضا با دفرماسیون کاراکترها همخوانی داشته باشد.
رحمتی در توضیح بیشتر این موضوع می گوید: در مجموع حدود 4 ماه صرف پیش تولید این سریال شده است. در این زمان کاراکترهای اصلی و فرعی داستان طراحی شد و در کنار آن ، کار مطالعاتی روی جغرافیای جنوب ، فضاهای مسکونی ، بناها و اشیائ مورد استفاده انجام شد. که در این خصوص عکسهای فراوانی از زندگی روزمره و فضاهای مورد نیاز جمع آوری شد. به طور مثال ، کاخ شاه پریان ، براساس معماری یک بنای شاخص و قدیمی و با ویژگی های خاص آن منطقه طراحی شد. در بخش صداگذاری نیز از فضایی طنز و فانتزی استفاده شده است.
صدا پیشگان نیز از چهره های شاخص و با تجربه این رشته هستند.
|
در این اثرکاراکترهابا لباس های بومی و ظاهرمردم استان های جنوبی حاشیه خلیج فارس طراحی شده اند |
رحمتی در جواب این پرسش که با امکانات موجود بهتر نبود این سریال در تهران ساخته می شد ، می گوید: این کار به سفارش مرکز خلیج فارس و شرکت فرهنگی ، هنری صبا در حال تولید است و در تولید آن سعی شده به صورت مشترک با نیروهای آن مرکز همکاری سازنده ای صورت گیرد. در عین حال که مرکز انیمیشن صدا و سیمای بندرعباس پیش از این نیز انیمیشن هایی با کیفیت بالا و کارگردانی قابل قبول تولید کرده است که توانمندی آن کمتر از گروههای موجود در تهران نیست.
سالها پیش از این برای تولید انیمیشن ، روال سختی طی می شد و همین طور امکانات مورد استفاده برای تولید ، گرانقیمت و منحصر به چند شرکت محدود بود و انیمیشن ها به صورت تک فریم در زیر دوربین میز انیمیشن فیلمبرداری می شد. که این دوربین تنها در صدا و سیما ، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و چند شرکت و مرکز محدود ، وجود داشت ؛ اما در شرایط فعلی بیشتر از امکانات ، استعداد و توانمندی های طراحان و انیماتورها ، حرف اول را می زند.
فیلمنامه این سریال را بهزاد خداپرستی نوشته و هادی رحمتی هم به طراح کاراکتر و استوری بورد فعالیت می کند. مهدی بقاییان سرپرست گویندگان است و سیما رستگاران و کوروش زارع پناه هم گویندگان اصلی این سریال هستند. سیدقاسم هاشمی به عنوان طراحی لی اوت و دیویدگالوسیان در مقام آهنگساز با این طرح همکاری می کنند. سپهر عباسی هم صداگذار این سریال است.
رحمتی با اهمیت دادن به نوع شخصیت پردازی آثار انیمیشنی درباره شخصیت های سریالش می گوید: برای طراحی شخصیت های این مجموعه ، ابتدا فیلمنامه های 13 قسمت هرمز و دلاوران کشتی خورشید به صورت کامل مطالعه شد. ویژگی های شخصیتی هر کاراکتر در روال داستانی موجود ، ما را در طراحی بهتر کاراکترها یاری کرد. موقعیت زمانی و مکانی داستان کار طراحی شخصیت های داستان را سخت تر می کرد. از طرفی در بیشتر مجموعه های این چنینی با کلیشه هایی مواجه می شویم که عمدتا از انیمیشن های شرکتهای بزرگ تولید انیمیشن در غرب و به طور اخص والت دیسنی وام گرفته شده اند. یکی از مواردی که در آغاز مرحله پیش تولید بر آن تاکید شد ، این بود که تا حد امکان از این کلیشه ها فاصله بگیریم و کاراکترها را با لباسها و ویژگی های بوم شناسی و ظاهری هموطنان ساکن در استان های جنوبی حاشیه خلیج فارس هماهنگ کنیم.
مهدی غلامحیدری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
