وقتی که طنز رو می نماید: طنزی منطقی از واقعیت های اجتماع

بزرگی گفته است : طنز و تراژدی دو روی یک سکه اند آن گاه که تراژدی از بیان حقیقت باز می ماند طنز رو می نماید و شاید همین خود کافی باشد برای انعکاس آن حقیقت کهنه که تمامی دست اندرکاران فضای این ژانر به آن اذعان دارند

کد خبر: ۱۱۸۰۴

طنز کاری است بس مشکل و طاقتفرساچندی است شاهد پخش مجموعه ای به نام "بدون شرح " از شبکه 3 سیما هستیم که به نظر می رسد سعی دارد قالبی نو و در حد و اندازه های یک کار قابل قبول در حیطه طنز به نمایش بگذارد. استفاده از سالها تجربه و مهارت قدیمی ها و پیشکسوت ها یا خاک صحنه خورده ها از سویی و به کارگیری استعداد و نیروی جوانان مستعد و جویای نام ، از سوی دیگر چه مقابل دوربین و چه پشت دوربین باعث شده است تا تقریبا در همه بخشهای این سریال ، ردی از وسواس و دقت را بیابیم نورپردازی حساب شده شاید اولین شاخصه ای باشد که با وجود اغراق و تشدید رنگهای موضعی در بعضی از صحنه ها و تخت بودن نورهای مورد استفاده ، نگاه تازه ای را به کار عوامل فنی این مجموعه می طلبد. آقای شمسایی که از طراحان نور باسابقه و باذوق کارهای استودیویی به شمار می رود، در این مجموعه که در تقسیم بندی برنامه های تلویزیونی ، جزو برنامه های انبوه محسوب می شود و به لحاظ کمبود وقت و امکانات ، بالطبع جایگاه مناسبی برای ذوق آزمایی و نوآوری باقی نمیگذارد یکی از عوامل موفقیت به حساب می آید. جا دارد از نویسندگان فیلمنامه های نسبتا خوب و روان که با رعایت چارچوب کلی قواعد فیلمنامه نویسی در این گونه ژانرها و با وجود زمان بسیار کمی که برای نوشتن فیلمنامه برای برنامه های انبوه در اختیار است ، از عهده کار برآمده اند تشکر کرد پرداخت درست شخصیت ها، گره افکنی و گره گشایی منطقی ، سوای برخی پایان بندی های آبکی که قدری نچسب و خارج از ذهن به نظر می رسد، دیالوگ های روان و مربوط به متن و موضوع و نه نامربوط و صرفا برای خنداندن به هر دلیل ، و استفاده بجا، منطقی و ملایم از معضلات اجتماعی بدون این که نیاز به جراحی و موشکافی و جهت دادن به آنها باشد از عوامل موثر در یکدستی و روان بودن قصه به شمار می رود هر چند که ارائه راهکارهای گاه سرهم بندی شده و باری به هر جهت ، خود لطمه اساسی به متن زده است که ای کاش نویسنده محترم ، رسالت خطیر راهگشایی و حل همه معضلات را برای خود قائل نبود و اجازه می داد ما به همان به طنز کشیده شدن مسائل مبتلا به جامعه قناعت کنیم که این خود به قدر کفایت ، شهامت و ذوق و ابتکار می طلبد. جا دارد که از اجرای خوب نقشآفرینان این مجموعه هم هر چند به کلامی و جمله ای در خور قدردانی کنیم شاید بارها و بارها در تلویزیون و گاه در سینما شاهد هنرنمایی آقای اویسی در نقشهای طنز بوده ایم ؛ ولی کمتر دیده شده است که این چنین آزاد و رها میدان داری کرده و وجود سرشار خود را در مرکز ثقل فضای داستان به همه تحمیل کند فتحعلی اویسی با اجرای خوب و جاندار و گاه بداهه سازی فوق العاده و بجا، با ادای روان ، یکدست و سریع دیالوگ ها و بدون تپق ، گاهی این احساس را پدید می آورد که دیگر بازیگران را هم سرذوق می آورد و به یکدستی و روانی قصه کمک می کند اما افسوس و صدافسوس که برخلاف نام مجموعه ، باز هم دیالوگ های پر و پیمان در جای جای قصه خودنمایی می کند و بیهوده می کوشد تا جای خالی موقعیت های طنزی که قصه به آنها نیاز دارد و نه مشابه آنها را پر کند؛ موقعیت های طنزی که مثلا با یک نگاه یک وری پرسوناژ، یک حرکت حساب شده دوربین ، نور و یا سایه روشن هایی که قرار بوده است حامل بار معنایی این گونه طنز باشد و اتفاقا جزو لاینفک و ساختاری آنها نیز بحساب می آیند، خلق می شوند و جایشان در این مجموعه واقعا خالی است.