در عین حال که انتقاداتی هم به شیوه و کیفیت برگزاری این دوره از جشنواره اهالی تجسمی وارد است، اما همه مسئولانی که در روزهای گذشته از آن بازدید کردهاند، کوشیدهاند برای قوتگرفتن این جشنواره نوپا، بیشتر از نقاط قوتش بگویند؛ از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزیر راه گرفته تا اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی و حتی دبیران جشنوارههای تئاتر و تجسمی فجر. این در حالی است که نباید از سویههای کاستی این جشنواره نیز غافل بود، چرا که به هر حال با مطرحشدن انتقادها تجسمیبازها هر سال میتوانند با جشنوارهای بهتر روبهرو باشند، چنان که با وجود همه انتقادها میتوان گفت نهمین دوره این جشنواره در شکل و شمایل منظمتری در حال برگزاری است.
هنوز پیششماره منتشر میکنیم!
صحبتهای خود برگزارکنندگان نهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر باعث میشود تا انتظارها از آن بالا رود، وگرنه چه بسا هنوز که هنوز است قول معروف آن نقاش که گفته بود «هنرهای تجسمی دو ضلع بیشتر ندارد و آن هم هنرمند و خریدار است» همچنان مورد قبول ما و جامعه هنری میبود. تقریبا همه کسانی که در این مدت درباره جشنواره هنرهای تجسمی سخن گفتهاند بر این تاکید داشتهاند که جشنواره باید تمام توان خود را بر مردمیکردن این هنر همواره لوکس متمرکز کند. حالا هم دبیر نهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در گفتوگو با جامجم بر این باور است که این رویداد هنری بسیار با هدف مردمیشدن فاصله دارد: «فاصله طولانی با این هدف داریم، شاید اگر بخواهم نمره بدهم باید بگویم از صد، زیرِ 20». مجتبی آقایی، وضع کنونی جشنواره در قبال این هدفگذاری را به انتشار پیششماره از سوی نشریات تشبیه میکند و معتقد است، هماکنون در حال شمارش معکوس برای انتشار نخستین شماره هستیم. دبیر این دوره از برگزاری جشنواره هنرهای تجسمی فجر پیشبینی میکند سه یا چهار دوره دیگر، این اتفاق بیفتد و تازه بتوان درباره نزدیکشدن به هنری مردمی سخن گفت.
مهمان این موزه و آن فرهنگسرا
یکی از نکات قابل توجه دبیر این دوره از جشنواره هنرهای تجسمی فجر این است که خلاف برخی دبیران دیگر اینگونه از رویدادها، انتقادها را میپذیرد و از این رو که متصدی امور است صرفا درصدد پوشش خلأها نیست. مثلا او قبول دارد که آثار بهنمایشدرآمده در این دوره از جشنواره به هیچ عنوان نماینده تمام و کمال و واقعا موجود هنرهای تجسمی کشور نیست. آقایی در این باره میگوید: حقیقت این است که پس از چهار دهه، نتوانستهایم ظرفیتی مناسب برای ارائه چهرهای کامل از هنرهای تجسمی کشور ارائه بدهیم. مدتهاست که باید به گالری ملی مجهز شویم. تا کی باید مهمان این موزه و آن فرهنگسرا باشیم؟ شرایط هنرمندان تجسمی میطلبد که ما چنین فضایی را در اختیار داشته باشیم. هم کلی دانشجوی هنرها را داریم که جدی کار میکنند و هم هنرمندانی که بسیار خلاق و فعالند، اما فضا برای نمایش آثارشان ندارند. بهتر است به جای کلی دوسالانه تخصصی تکراری، فکری برای نمایش درست آثار بکنیم. تنها دلخوشیمان این است که از شیوه رشتهای برگزاری جشنواره در دورههای اول تا هفتم فاصله گرفتهایم. در دوره هشتم در شیوه برگزاری به آن شیوه تردید کردیم و حالا هم سعی داریم با این تجمیع، ثمره مناسبی ببینیم.
بزرگترین دستاورد جشنواره
دبیر نهمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر درباره اینکه آثار این دوره با کنارگذاشتن موضوعات، چه وضعی دارند میگوید: مهمترین دستاورد این تغییر، تنوع و تکثر در آثار است. چنانچه میبینید هم دغدغههای زیستمحیطی را و هم آثار ضدجنگ و صلحطلب را و.... از میان 6000 اثر این آثار را با تأسی به پشتوانه نظریشان انتخاب کردیم. فقط به این فکر نمیکردیم که آثاری خلاقانه انتخاب کنیم. به این فکر میکردیم که اصالت اندیشه اثر میسازد. اما همچنان آقایی معتقد است حتی با در نظر گرفتن ظرفیتها، درصد توفیق جشنواره چندان بالا نیست.
کاشتن نهال جای سایه بزرگان
اما یکی از مایههای مباهات این دوره از برگزاری جشنواره هنرهای تجسمی، نزد مسئولان برگزاری آن، جوانگرا شدن جشنواره بوده و این که از تعداد مدعوین کاسته شده است. حالا هم دبیر این جشنواره به ما میگوید 47درصد کسانی که اثر فرستادهاند، برای نخستین بار قصد شرکت در جشنواره را داشتهاند و معدل سنیشان هم زیر 30 سال بوده است. او بر این باور است با این روال در پیشگرفتهشده، دورنمای سالهای آینده این است که هنرهای تجسمی بیشتر بین مردم جا باز کند و از سوی دیگر در تقویم هنری جهان نیز گنجانده شود. اما مهمترین مشکلی که جوانگرایی این دوره از جشنواره به بار آورده، بیرونماندن بسیاری از بزرگان هنرهای تجسمی از جشنواره بوده است. این نکتهای است که البته دبیر جشنواره با این توضیح آن را تائید میکند و به تشریحش میپردازد: «دبیرخانه جشنواره باید در طول سال آثار هنرمندان را رصد و حمایت کند تا جشنواره، گزیده مناسبتری از سال گذشتهاش باشد. اما خب، رویکرد جدید نیز که اثرمحور است، باعث میشود بزرگانی که آثاری شاخص ارائه نکردهاند، جای خودشان را به جوانترها بدهند».
حرفهای دبیر جشنواره تجسمی در حالی است که بالاخره نمیتوان نقش ترغیبی بزرگان این هنر را در کشاندن مخاطب به محل برگزاری جشنواره نادیده گرفت. چه بسا چندی از بزرگان سینما در سالهای اخیر آثاری شاخص تولید نکردهاند اما جشنواره فیلم فجر همچنان برای اینکه جشنوارهای مهم به نظر برسد، از حضور آنان حمایت و استقبال میکند. آقایی میگوید: «البته همچنان 70درصد آثار به نمایش درآمده در جشنواره تجسمی، محصول فراخوان نیست. باید همه را با هم داشته باشیم. نمیخواهیم ساقه سترگی را با سایهاش قطع کنیم تا به جای آن نهال بکاریم.»
نهمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر، در حالی از سوم بهمن در موزه هنرهای معاصر تهران و همچنین فرهنگسرای نیاوران آغاز شده و تا پایان بهمن ادامه خواهد داشت که روزهای نسبتا خلوتی را پشت سر میگذارد. ده روزی از برگزاری این دوره از جشنواره نهچندان پرقدمت گذشته و انتظار میرود اگر تنور آن به مرور زمان نیاز دارد تا گرم شود، این فرصت به دست آمده است.
در عین حال که انتقاداتی هم به شیوه و کیفیت برگزاری این دوره از جشنواره اهالی تجسمی وارد است، اما همه مسئولانی که در روزهای گذشته از آن بازدید کردهاند، کوشیدهاند برای قوتگرفتن این جشنواره نوپا، بیشتر از نقاط قوتش بگویند؛ از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزیر راه گرفته تا اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی و حتی دبیران جشنوارههای تئاتر و تجسمی فجر. این در حالی است که نباید از سویههای کاستی این جشنواره نیز غافل بود، چرا که به هر حال با مطرحشدن انتقادها تجسمیبازها هر سال میتوانند با جشنوارهای بهتر روبهرو باشند، چنان که با وجود همه انتقادها میتوان گفت نهمین دوره این جشنواره در شکل و شمایل منظمتری در حال برگزاری است.
هنوز پیششماره منتشر میکنیم!
صحبتهای خود برگزارکنندگان نهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر باعث میشود تا انتظارها از آن بالا رود، وگرنه چه بسا هنوز که هنوز است قول معروف آن نقاش که گفته بود «هنرهای تجسمی دو ضلع بیشتر ندارد و آن هم هنرمند و خریدار است» همچنان مورد قبول ما و جامعه هنری میبود. تقریبا همه کسانی که در این مدت درباره جشنواره هنرهای تجسمی سخن گفتهاند بر این تاکید داشتهاند که جشنواره باید تمام توان خود را بر مردمیکردن این هنر همواره لوکس متمرکز کند. حالا هم دبیر نهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در گفتوگو با جامجم بر این باور است که این رویداد هنری بسیار با هدف مردمیشدن فاصله دارد: «فاصله طولانی با این هدف داریم، شاید اگر بخواهم نمره بدهم باید بگویم از صد، زیرِ 20». مجتبی آقایی، وضع کنونی جشنواره در قبال این هدفگذاری را به انتشار پیششماره از سوی نشریات تشبیه میکند و معتقد است، هماکنون در حال شمارش معکوس برای انتشار نخستین شماره هستیم. دبیر این دوره از برگزاری جشنواره هنرهای تجسمی فجر پیشبینی میکند سه یا چهار دوره دیگر، این اتفاق بیفتد و تازه بتوان درباره نزدیکشدن به هنری مردمی سخن گفت.
مهمان این موزه و آن فرهنگسرا
یکی از نکات قابل توجه دبیر این دوره از جشنواره هنرهای تجسمی فجر این است که خلاف برخی دبیران دیگر اینگونه از رویدادها، انتقادها را میپذیرد و از این رو که متصدی امور است صرفا درصدد پوشش خلأها نیست. مثلا او قبول دارد که آثار بهنمایشدرآمده در این دوره از جشنواره به هیچ عنوان نماینده تمام و کمال و واقعا موجود هنرهای تجسمی کشور نیست. آقایی در این باره میگوید: حقیقت این است که پس از چهار دهه، نتوانستهایم ظرفیتی مناسب برای ارائه چهرهای کامل از هنرهای تجسمی کشور ارائه بدهیم. مدتهاست که باید به گالری ملی مجهز شویم. تا کی باید مهمان این موزه و آن فرهنگسرا باشیم؟ شرایط هنرمندان تجسمی میطلبد که ما چنین فضایی را در اختیار داشته باشیم. هم کلی دانشجوی هنرها را داریم که جدی کار میکنند و هم هنرمندانی که بسیار خلاق و فعالند، اما فضا برای نمایش آثارشان ندارند. بهتر است به جای کلی دوسالانه تخصصی تکراری، فکری برای نمایش درست آثار بکنیم. تنها دلخوشیمان این است که از شیوه رشتهای برگزاری جشنواره در دورههای اول تا هفتم فاصله گرفتهایم. در دوره هشتم در شیوه برگزاری به آن شیوه تردید کردیم و حالا هم سعی داریم با این تجمیع، ثمره مناسبی ببینیم.
بزرگترین دستاورد جشنواره
دبیر نهمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر درباره اینکه آثار این دوره با کنارگذاشتن موضوعات، چه وضعی دارند میگوید: مهمترین دستاورد این تغییر، تنوع و تکثر در آثار است. چنانچه میبینید هم دغدغههای زیستمحیطی را و هم آثار ضدجنگ و صلحطلب را و.... از میان 6000 اثر این آثار را با تأسی به پشتوانه نظریشان انتخاب کردیم. فقط به این فکر نمیکردیم که آثاری خلاقانه انتخاب کنیم. به این فکر میکردیم که اصالت اندیشه اثر میسازد. اما همچنان آقایی معتقد است حتی با در نظر گرفتن ظرفیتها، درصد توفیق جشنواره چندان بالا نیست.
کاشتن نهال جای سایه بزرگان
اما یکی از مایههای مباهات این دوره از برگزاری جشنواره هنرهای تجسمی، نزد مسئولان برگزاری آن، جوانگرا شدن جشنواره بوده و این که از تعداد مدعوین کاسته شده است. حالا هم دبیر این جشنواره به ما میگوید 47درصد کسانی که اثر فرستادهاند، برای نخستین بار قصد شرکت در جشنواره را داشتهاند و معدل سنیشان هم زیر 30 سال بوده است. او بر این باور است با این روال در پیشگرفتهشده، دورنمای سالهای آینده این است که هنرهای تجسمی بیشتر بین مردم جا باز کند و از سوی دیگر در تقویم هنری جهان نیز گنجانده شود. اما مهمترین مشکلی که جوانگرایی این دوره از جشنواره به بار آورده، بیرونماندن بسیاری از بزرگان هنرهای تجسمی از جشنواره بوده است. این نکتهای است که البته دبیر جشنواره با این توضیح آن را تائید میکند و به تشریحش میپردازد: «دبیرخانه جشنواره باید در طول سال آثار هنرمندان را رصد و حمایت کند تا جشنواره، گزیده مناسبتری از سال گذشتهاش باشد. اما خب، رویکرد جدید نیز که اثرمحور است، باعث میشود بزرگانی که آثاری شاخص ارائه نکردهاند، جای خودشان را به جوانترها بدهند».
حرفهای دبیر جشنواره تجسمی در حالی است که بالاخره نمیتوان نقش ترغیبی بزرگان این هنر را در کشاندن مخاطب به محل برگزاری جشنواره نادیده گرفت. چه بسا چندی از بزرگان سینما در سالهای اخیر آثاری شاخص تولید نکردهاند اما جشنواره فیلم فجر همچنان برای اینکه جشنوارهای مهم به نظر برسد، از حضور آنان حمایت و استقبال میکند. آقایی میگوید: «البته همچنان 70درصد آثار به نمایش درآمده در جشنواره تجسمی، محصول فراخوان نیست. باید همه را با هم داشته باشیم. نمیخواهیم ساقه سترگی را با سایهاش قطع کنیم تا به جای آن نهال بکاریم.»
تکنیسین نمیخواهیم
پیش از آغاز به کار این دوره از جشنواره هنرهای تجسمی فجر، اهداف برگزاری آن اینگونه عنوان شده بود: «معرفی ایدههای اصیل و آفرینشهای بدیع و خلاقانه هنری و پژوهشی.» حالا میشود از دبیر برگزاری این جشنواره پرسید با گذشت چند روز از جشنواره، چقدر از این هدفگذاری اولیه، محقق شده است. آقایی در این باره میگوید: در دوره هشتم بود که به این هدف فکر کردیم و روشی اتخاذ کردیم برای رسیدن به آن. در اولین اقدام، برگزاری موضوعی را از یکسو و تعریف سنتی مبتنی بر اینکه 9 یا 11 رشته در هنرهای تجسمی داریم، کنار گذاشتیم. نتایج کار به نظر میرسد مثبت است؛ وقتی جشنواره به صورت موضوعی برگزار میشود ما از هنرمندانمان به دست خودمان تکنیسین میسازیم و این از روح هنر به دور است. هنرمندان باید تفاسیر و تعابیر خلاقانهای از جهان را پرداخت کنند.
صابر محمدی
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح کرد
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
گفتوگوی عیدانه با نخستین مدالآور نقره زنان ایران در رقابتهای المپیک
رئیس سازمان اورژانس کشور از برنامههای امدادگران در تعطیلات عید میگوید
در گفتوگوی اختصاصی «جامجم» با دکتر محمدجواد ایروانی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بررسی شد