دومینوی عهدشکنی ترامپ

اما، پیروزی نامزد جمهوریخواه در این رقابت حساس با کشیدن خط بطلان بر نتایج بسیاری از نظرسنجی‌ها، گروه وسیعی از کارشناسان و تحلیلگران مسائل سیاسی آمریکا را در بهت و حیرت فرو برد. اکنون، ترامپ جمهوریخواه که از لزوم ایجاد تغییر در ساختارهای موجود و توجه مجدد به خواست و نیاز اکثریت جامعه سخن می‌گوید، سکان‌دار کاخ سفید است؛ حال آن‌که به‌دلیل عدم شفافیت و
تناقض گویی‌های وی در عرصه سیاست خارجی، همچنان اغلب کشورها حتی متحدین کلیدی آمریکا، در بلاتکلیفی به سر می‌برند و سنگینی سایه ابهام را بر آینده رابطه خود با واشنگتن حس می‌کنند.
درخصوص سیاست خارجی دونالد ترامپ و دولت متبوع وی گفت‌وگویی با «لارنس جی. کورب» داشته ایم که در ادامه از نظر می‌گذرد. «لارنس جِی. کورب» معاون وزیر دفاع اسبق آمریکا از ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۵ و در دوران ریاست‌جمهوری «رونالد ریگان» بود. وی متخصص حوزه «پیشرفت آمریکا» به‌شمار می‌آید. کورب مشاور عالی مرکز اطلاعات دفاعی در دانشگاه «جورج تاون» آمریکا و همچنین مدیر مرکز مطالعات امنیت ملی در شورای روابط خارجی آمریکا است. او مدیر مرکز آموزش سیاست عمومی در حوزه برنامه مطالعات سیاست خارجی در مؤسسه بروکینگز نیز بوده است. از وی بیش از۲۰ کتاب و ۱۰۰ مقاله در زمینه مسائل مرتبط با امنیت ملی آمریکا منتشر شده است.

به‌طور کلی سیاست خارجی دونالد ترامپ را مطابق آنچه وی در کمپین‌های انتخاباتی عنوان کرده چگونه ارزیابی می‌کنید؟

باید توجه داشت زمانی که «دونالد ترامپ» سکاندار کاخ سفید شود،‌ بدترین سناریوی ممکن اجرای برخی از سیاست‌های بحث برانگیزی است که وی در دوران مبارزات انتخاباتی خود از آنها حمایت کرد. برای مثال، در صورتی که «سازمان پیمان آتلانتیک شمالی» (ناتو)، کره‌جنوبی و ژاپن بودجه دفاعی خود را به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش ندهند،‌ ترامپ می‌تواند از تعهدات آمریکا در قبال آنها عدول نماید؛ ‌یک جنگ تجاری با چین به راه اندازد؛ از «پیمان تجارت آزاد آمریکای‌شمالی»‌ کنار بکشد؛‌ توافق هسته‌ای با ایران را نادیده گرفته و تحریم‌های بیشتری را علیه این کشور وضع نماید؛‌ از پایبندی به پیمان جدید «استارت» با روسیه سرباز زند؛‌ از «معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای» خارج شود که این امر زمینه را برای هسته‌ای شدن کشورهایی همچون کره‌جنوبی و ژاپن ـ در صورت تمایل آنها ـ فراهم می‌نماید؛ یک عملیات بمباران سنگین علیه نیروهای تروریستی داعش آغاز کند که نه‌تنها از نظر نظامی فاقد اثر و بی‌نتیجه است، بلکه به تلفات گسترده غیرنظامیان می‌انجامد که این امر خود تقویت‌کننده روایت داعش از تمایل غرب و آمریکا به نابودی جهان اسلام خواهد بود.

شما تصور می‌کنید بهترین گزینه‌ها و آلترناتیوها برای ترامپ در سیاست خارجی چیست؟

بهترین سناریوی ممکن برای ترامپ و آمریکا آن است که این رئیس جمهور منتخب سیاست‌های دولت اوباما را در حوزه‌های فوق الذکر بپذیرد و به تقویت اتحادهای آمریکا و پایبندی به تعهدات مندرج در معاهدات ادامه دهد؛‌ در نبرد علیه داعش به شرکای آمریکا کمک‌های زمینی محدود ارائه کند. با روسیه و ایران برای پایان دادن به جنگ داخلی سوریه همکاری کند تا از این طریق بتواند توجه خود را بر شکست داعش متمرکز نماید. به توافق هسته‌ای با ایران پایبند بماند و به حذف موانع موجود بر سر راه رشد تجارت با ایران ادامه دهد؛ همچنان مفاد توافقنامه جدید «استارت» را اجرایی کند؛‌ در عین حال خط مشی «عدم کاربرد تهاجمی» سلاح‌های هسته‌ای را اتخاذ نماید؛ و بُعد زمینی قابلیت‌های سه‌گانه (تریاد) هسته‌ای را حذف کرده و کنگره را به تصویب پیمان «شراکت ترانس ـ پاسفیک»- TPP- æÇÏÇÑ äãÇíÏ.

شما تصور می‌کنید ترامپ این آلترناتیوها را به چه اندازه عملیاتی خواهد کرد و تا چه حد سیاست اعلامی با سیاست اعمالی وی متفاوت خواهد بود؟

ترغیب رئیس جمهور ترامپ به اتخاذ این مواضع آسان نخواهد بود؛ اما مشاوران او باید متذکر شوند که بسیاری از رؤسای جمهور پیشین و مهم آمریکا از وعده‌های انتخاباتی خود مبنی بر اعاده عظمت آمریکا عدول کردند. برای نمونه، «رونالد ریگان» رئیس‌جمهور اسبق آمریکا از توافقنامه «سالت دو» که رئیس‌جمهور «جیمی کارتر» با اتحاد جماهیر شوروی پیرامون آن مذاکره کرده بود، انتقاد می‌کرد؛ اما ریگان در دوران ریاست جمهوری خود این توافقنامه را به رغم عدم تصویب در مجلس سنا نه‌تنها حفظ کرد بلکه تلاش نمود که تمام تسلیحات استراتژیک هسته‌ای را نابود سازد. رئیس‌جمهور «بیل کلینتون» نیز از «جورج بوش پدر» به‌دلیل دلجویی از عاملان کشتار میدان «تیان آن من» پکن انتقاد کرد، اما خود به ورود چین به «سازمان تجارت جهانی» که باعث رونق اقتصادی دهه 90 میلادی شد، یاری رساند و رئیس جمهور «ریچارد نیکسون» نیز که وعده داده بود هرگز چین کمونیست را به رسمیت نشناسد، درها را به روی عادی‌سازی روابط با پکن و خاتمه دادن به جنگ سرد گشود.

نقش اطرافیان و مشاوران ترامپ درخصوص سیاست خارجی وی چگونه خواهد بود؟

مشاوران ترامپ می‌توانند به وی خاطرنشان کنند که به خاطر اعتبار و شهرتی که او به این مقام می‌بخشد،‌ بسیار راحت تر از فردی برخوردار از دیدگاهی سنتی می‌تواند این امور را به انجام رساند و به این ترتیب، به ترامپ برای حرکت در چنین مسیری کمک نمایند. به عبارت دیگر، با توجه به اظهارات تند و افراطی ترامپ حول این موضوعات، حامیان وی انتظار اتخاذ تصمیمات منطقی‌تر از جانب او را نخواهند داشت. اما اگر او چنین کند، برای حامیان وی مخالفت با این تصمیمات دشوار خواهد بود. درست همان‌گونه که تنها نیکسون توانست به عادی‌سازی روابط با چین اقدام کند، یا ریگان توانست طرح نابود سازی تمام تسلیحات هسته‌ای را پیشنهاد دهد؛ تنها فردی مانند او ـ ترامپ ـ می‌تواند از عهده انجام این امور برآید.