در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مسافران مانده در راه!
صف آدمها تا ده ، بیست متر آن طرف تر کشیده شده است . مردها توی یک صف ، زنها در صف دیگر. آفتاب مستقیم می تابد به مغزشان. آسفالت کف ایستگاه نرم شده است و زیر پا فرومی رود.
از زمین و آسمان آتش می بارد. مردم با وسایل مختلف خودشان را باد می زنند. زیر لب غرغر می کنند. اتوبوس پس از 20دقیقه از راه می رسد. برق شادی در چشمهای مسافران می درخشد. همه سراسیمه از سروکول هم بالا می روند. راننده از ماشین پیاده می شود.
می رود تا قدری استراحت کند. اتوبوس تا درش پر شده است. آدمها کیپ به کیپ هم ایستاده اند. فاصله و حریم خصوصی به فراموشی سپرده شده است! 5 دقیقه می گذرد. از راننده خبری نیست.
یکی ، دو نفر صدایشان درآمده است ؛ اما بقیه گویا عادت کرده اند. عده ای اصرار دارند سوار شوند؛ اما به اندازه یک سر سوزن هم جا نیست. 10دقیقه گذشته است. راننده از راه می رسد.
از مردم می خواهد بلیتهایشان را دست به دست کنند و راه می افتد. ایستگاه اول پر از مسافر است. آنها بیشتر از نیم ساعت است که معطل شده اند و حالا اتوبوس آمده ، اما جا نیست. ایستگاه دوم چند نفر پیاده می شوند و چند نفر سوار. اتوبوس راه می افتد؛ اما تکانهای عجیب وغریبی دارد.
راننده تکمه ها را فشار می دهد. اوضاع لحظه ای عادی می شود؛ اما بعد تکانها شدیدتر می شود و اتوبوس به ایستگاه سوم نرسیده ، خاموش می کند. راننده پیاده می شود. مسافران غمزده و متعجب ، همدیگر را نگاه می کنند. راننده برمی گردد: «آقایون ، خانوما! پیاده شین ماشین خراب شده.»
مهم ترین ماشین بزرگ!
در شرایطی که اتوبوس به عنوان مهم ترین و بزرگ ترین وسیله نقلیه عمومی در سطح شهرهای کوچک و بزرگ کشورمان تردد می کند و با توجه به ترغیب و تشویق مردم به استفاده از این وسیله و دیگر وسایل حمل ونقل عمومی دولتی که به منظور کاهش آلودگی هوا و افزایش سرعت حمل ونقل صورت می گیرد، لزوم بهینه سازی و توجه به کیفیت و کمیت این وسیله نیز، باید مورد عنایت بیشتر دست اندرکاران و مجریان بخشهای مربوط قرار گیرد.
فرسودگی اتوبوس ها، نبود و کمبود ایمنی حمل ونقل برای مسافران ، شلوغی بیش از اندازه اتوبوس ها به دلیل منظم نبودن برنامه های حرکت آنها و کثیفی از جمله مشکلاتی است که ناوگان حمل ونقل شهری درگیر آن است.
در کنار همه اینها، خرابی های مکرر نیز که در فصل تابستان بیشتر هم می شوند، شرایط دشوار مسافران را دشوارتر می کند. برای این همه مشکل ، آیا نباید چاره ای اندیشید؛!
خرابی ، مقصد سفر!
احتمالا همه کسانی که از اتوبوس به عنوان وسیله نقلیه همگانی برای رفت وآمدهای درون شهری استفاده می کنند، تا به حال حداقل یک بار با خرابی اتوبوس روبه رو شده اند.
انتظار طولانی برای سوار شدن و هنوز از مبدا راه نیفتاده خرابی آن! این در شرایطی است که با فرارسیدن روزهای گرم تابستان و گرم تر شدن هرچه بیشتر و بیشتر هوا، خرابی ها و جوش آوردن ها افزایش می یابد و این امر مشکلات بسیاری را برای مسافران سفرهای درون شهری به وجود می آورد.
گرما، ترافیک و شلوغی بیش از حد اتوبوس ، هریک به تنهایی مشکلات کلانی هستند که اگر قرار باشد خرابی و ازکارافتادن ماشین هم به آنها اضافه شود، عرصه بر مسافران بسیار تنگ خواهد شد.
این امر گرچه به ظاهر غیرقابل پیشگیری است ، اما شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه باید راهکاری بیندیشد تا از سرگردانی مسافران ، شلوغی بیش از حد اتوبوس ها مخصوصا در مسیرهای اصلی و طولانی و معطلی های بیش از حد مردم در روزهای گرم تابستان جلوگیری شود.
هرچند همین جا باید اضافه کرد که افزون بر مسافران ، دست اندرکاران ترافیک و حمل ونقل شهری نیز از این مشکلات آزار می بینند، زیرا مسائل و مشکلات مربوط به ناوگان حمل ونقل شهری نه فقط مسافران ؛ بلکه رانندگان را نیز آزرده خاطر کرده است.
سال گذشته عده ای از رانندگان شرکت واحد علاوه بر مشکلاتی که به آنها اشاره شد، به فرسودگی اتوبوس ها نیز اعتراض کردند که البته این اعتراضات به سرانجام نرسید.
چه کسی باید این کار را بکند؛!
راننده پایش را روی گاز فشار می دهد. اتوبوس از جا کنده می شود. زیر لب «یا علی» می گوید. ژستش را عوض می کند. دستش را می اندازد روی فرمان. سیگاری از جیب درمی آورد! خودم را به او نزدیک می کنم.
می پرسم : «چند تا سوال ازتون بکنم ، جواب می دین؛» می گوید: «بپرس.» اگه ماشینتون خراب بشه مسوولیتش با کیه؛ بستگی داره... اگه اشکال فنی باشه که با ما کاری ندارن ، اما اگه به خاطر رانندگی ما باشه ، تصادفی بشه یا از این جور چیزا، باید جریمشو بدیم...
این ماشین اگه اتفاقی براش بیفته ، به روز و ساعت و دقیقه معلومه دست کی بوده. می پرسم حالا که این سیستم اداری این قدر دقیقه ، پس چرا ساعت حرکت اتوبوس ها منظم نیست؛
مشکل ترافیکه... من راه قبلی رو از همین اتوبان گلوله اومدم پایین... اما حالا ببین!... ترافیک نباشه ماشین پشت ماشین راه می افته... می پرسم: «چرا اتوبوس ها اینقدر کثیفن؛»
به نظر می رسد سوال برخورنده ای پرسیده ام. اخمهایش را درهم می کشد. می گوید: «اون به ما ربطی نداره... باید از اداره بپرسید.»
می گویم : «معلومه که وظیفه شما نیست. فقط می خواستم بدونم چرا اتوبوس ها اینقدر کثیفن...» جواب نمی دهد. قدری بدبین شده است. می پرسد: «این سوالها را برای چی می پرسی؛» جوابش را که می دهم ، دیگر پاسخی نمی دهد.
این همه کثیفی چرا؛!
روپوش شکافته یا دریده شده ، کبره های ضخیم سیاه و چرب بر صندلی ها و میله ها و حتی در و دیوار، شیشه های مات از غبار و آشغال های کف اتوبوس ، این روزها به امری عادی تبدیل شده است و اگر اوضاع به همین ترتیب پیش برود، آن وقت روزی فراخواهد رسید که پاکیزه بودن ناوگان اتوبوسرانی عزمی ملی و همه جانبه می طلبد.
این در حالی است که عده ای ارزان قیمت بودن وسایل حمل ونقل عمومی را دلیل این آلودگی می دانند و معتقدند به دلیل ارزانی قیمت بلیت اتوبوس ، انتظاری بیش از این نباید داشت.
هرچند تیموری ، معاون بهره برداری شرکت واحد اتوبوسرانی ، در یکی از آخرین مصاحبه های خود مطالب شگفت انگیزی اظهار داشته است: «کار نظافت اتوبوس ها اعم از غبارروبی ، نظافت صندلی ها، توشویی و جارو توسط پیمانکاران بخش خصوصی صورت می گیرد؛ به طوری که برای هر اتوبوس در هفته سه بار روشویی ، سه بار غبارروبی ، دوبار موتورشویی ، یک بار رینگ شویی ، سه بار شیشه شویی و هر چهار هفته یک بار زیرشویی ، هر شش هفته یک بار توشویی و هر چهار هفته یک بار صندلی شویی در نظر گرفته شده است. آیا این اتفاق واقعا می افتد؛!
چگونه می توان این آمار و ارقام را پذیرفت ، در حالی که در طول روزها و حتی هفته ها و ماهها، هیچ تغییری در شکل ظاهری اتوبوس ها، مخصوصا مدلهای قدیمی تر دیده نمی شود؛!
اگر هم این عددها واقعا درست باشند، پس باید گفت این حجم از نظافت جوابگوی آلودگی سطح شهر نیست و نظافت و بهداشت اتوبوس ها برنامه ای دقیق تر و کامل تر می طلبد.
معاون بهره برداری شرکت واحد اتوبوسرانی ، نظارت بر امر نظافت ماشین ها را وظیفه مسوولان شیفت توقفگاه های اتوبوس دانسته و عنوان کرده است : «چنانچه اشکالی در کار این پیمانکاران دیده شود به اندازه نظافت سه اتوبوس جریمه می شوند.»
وی می افزاید: «برخی اتوبوس ها به دلیل فرسودگی سوراخ هستند و یا بویژه در اتوبوس های دوکابینه ، آکاردئون بین کابین ها مندرس است و دود و گرد و غبار براحتی از بین آنها عبور می کند و حتی در ساعتهای اولیه کار مجددا فضای داخل اتوبوس ها را نیازمند نظافت می کند که این کار میسر نیست ، چون نظافت اتوبوس ها از ساعت 22آغاز می شود و 4صبح به پایان می رسد.»
ریشه مشکل کجاست ؛
به زعم بسیاری از کارشناسان ، عامل خرابی بیش از حد اتوبوس ها نیز فرارسیدن فصل تابستان و گرمای شدید هواست.
گرما سبب می شود اتوبوس ها جوش بیاورند و از گردونه حمل ونقل خارج شوند. برای رفع این مشکل حتما باید راهکارهایی اندیشیده شود.
یکی از این راهکارها می تواند استفاده از تیمهای فنی سیار باشد. کارشناسان مکانیک ماشین های سنگین با گشتزنی در سطح خیابان ها و بزرگراه های شهر، می توانند نسبت به رفع نقص اتوبوس ها اقدام کنند و مسافران را از سرگردانی و بلاتکلیفی ، مخصوصا در محلهایی که فاصله زیادی تا ایستگاه ها دارند، نجات دهند. در پایان باید افزود، حال که مجموعه شهرداری تهران و ارگان های زیر نظرش می کوشند به بهترین نحو ممکن در خدمت مردم باشند، امیدواریم شرکت واحد اتوبوسرانی تهران تهران و حومه نیز با استفاده از نظرات کارشناسی خبرگان و کارشناسان این حوزه ، در رفع مشکلات و کاستی های این مجموعه ، اقدامات لازم را انجام دهد و مردم را در روزهای گرم تابستان یاری کند تا از رنجها و سختی های پیش رو، کمتر از پیش آزرده شوند.
رضا حاجی حسینی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
