هر آنچه می خواهید از سری جدید رادیو هفت بدانید/ برپایی مسابقه ترانه‌سرایی و بازیگری امیر علی

«رادیو هفت» در مدت پخش خودش توانست معادلات برنامه‌سازی در تلویزیون را بر هم بزند و ثابت کند برای محبوب‌شدن یک برنامه به دکور آنچنانی و هزینه‌های گزاف نیاز نیست و با یک تیم صمیمی و حرفه‌ای و در کمال سادگی هم می‌توان یک برنامه موفق و پربیننده را ساخت. رادیو هفت، بین برنامه تلویزیونی و رادیویی پل زده است و با الگوگیری از برنامه‌های رادیویی سعی کرده شب‌های پرآرامشی را برای مخاطبان رقم بزند. تولید سری تازه این برنامه بهانه‌ای شد که در اولین روز کاری تیم برنامه‌ساز رادیو هفت به پشت صحنه این برنامه بروم.

گروه برنامه‌ساز با انرژی زیادی در حال فعالیت هستند. برنامه امروز ویژه روزمادر در حال تولید است و به همین علت برای ضبط ‌بخش‌های مختلف، از بازیگران همراه دخترهای‌ خود دعوت شده تا مهمان برنامه شوند. ظاهرا نویسنده برنامه، از قبل متن‌ها را برای بازیگران فرستاده تا آنها بتوانند در منزل با فرزندانشان کار کنند و به نوعی بازیگری را آموزش دهند. بهاره رهنما، الهام پاوه‌نژاد، نگار استخر و پریوش نظریه بازیگرانی هستند که همراه دخترانشان در این برنامه حضور دارند.

جامعه به آرامش نیاز دارد

نکته جالب در مورد ضبط آن، پخش متن زیبایی بود که آنها قرار بود به شکل بازی اجرا کنند و همین موضوع طراوت خاصی به برنامه می‌بخشید. در وقفه‌ای که بین دو آیتم ایجاد شده، به سراغ منصور ضابطیان (طراح، کارگردان و تهیه‌کننده رادیو هفت) می‌روم و ابتدا از او درباره تغییرات برنامه نسبت به گذشته می‌پرسم و این که چه ‌بخش‌هایی در این برنامه حذف و اضافه شده‌اند که می‌گوید: روند کلی برنامه تقریبا همان روند سابق است. به هر ترتیب رادیو هفت از همان ابتدا با یک تعریف منحصر به خودش شروع شد ما هم تا الان این روند را حفظ کرده‌ایم. فرم ارائه متن و ترانه‌ها به همان شکل سابق است و تنها چیزی که می‌توان گفت قرار است تغییر کند، محتوای برنامه است. همان‌طور که پیش از این نیز شاهد تغییرات محتوایی در این برنامه بودیم، امسال نیز این اتفاق خواهد افتاد و ما محتوا را تا حدودی تغییر داده‌ایم و یکسری قصه‌ها به رادیو هفت اضافه شده است.

او درباره شاخصه‌ای که سبب می‌شود رادیو هفت همواره از کلیشه‌ها دور باشد، می‌افزاید: ما مرتب، متن‌ها را تغییر می‌دهیم و همواره از متون جدید استفاده می‌کنیم. نکته مهم‌تر این که افراد جدید آنها را می‌خوانند و همین برای مردم جذابیت ایجاد می‌کند که پیگیر باشند هفته آینده چه کسی به برنامه می‌آید. تمام اینها باعث می‌شود بیننده همراه برنامه باقی بماند. جدای از این، موسیقی‌های استفاده شده در برنامه، دائم در حال جدیدشدن است. در کل با این که کلیت برنامه از یک شکل تعریف شده سرچشمه می‌گیرد، اما به دلیل تغییرات محتوایی و افرادی که اجرا کننده‌شان هستند، همچنان می‌تواند مخاطب را سرپا نگه دارد.

وی درباره دغدغه‌های اولیه‌اش در تولید رادیو هفت چنین می‌گوید: یکی از دغدغه‌های برنامه‌سازان این است برنامه‌ای تهیه کنند که نیاز مخاطب‌شان را تأمین کند. برای این کار باید بدانند مخاطبان‌شان چه کسانی هستند و در آن دوره ساخت برنامه نیازشان چیست. در دوره‌ای ما فکر کردیم جامعه به آرامش نیاز دارد. همین حالا هم اینگونه است و شاید یکی از دلایلی که تا الان رادیو هفت سرپا مانده، این است که نیاز آرامش بخشیدن به مخاطب‌مان هنوز برآورده نشده است و اگر روزی این اتفاق بیفتد، شاید مخاطب از رادیو هفت مثل گذشته استقبال نکند و نیازش چیز دیگری باشد.

وی درباره چگونگی تعیین ساعت پخش برنامه می‌گوید: تعریف اولیه ما این بود که برنامه در ساعات پایانی شب پخش شود. زمانی که پس از یک روز پرکار و درگیری‌هایش مخاطب می‌خواهد پای تلویزیون خستگی‌اش را از تن به در کند.

ضابطیان درباره جذب توام مخاطب عام و خاص به رادیو هفت می‌گوید: برای هر برنامه‌سازی یک افتخار است که بتواند برنامه‌ای بسازد تا هم نخبگان و هم مردم عادی را راضی کند و خوراکی به آنها بدهد تا هر دو بپسندند و این دو را در یکسری مسائل به یکدیگر نزدیک‌تر کند. بخشی از این مسأله، تلاش ما و بخشی دیگر اتفاق بود.

او در عین حال نگاه منطقی‌تری به قضیه دارد و می‌گوید: متاسفانه در بسیاری از برنامه‌هایمان یا خیلی نخبه‌گرا بودیم یا خیلی بیننده‌مان را دست پایین گرفتیم و این باعث ایجاد شکافی شد که یا نخبه‌ها برنامه‌ای را می‌بینند یا مردم عادی! در کل سعی ما بر این بوده که این دو را به یکدیگر نزدیک کنیم و الان هم فکر می‌کنم در شرایطی برابر با هم هستند؛ یعنی ما نه آنقدر بخش‌های خسته‌کننده داریم که بیننده عادی را از دست بدهیم و نه آنقدر مبتذل و پیش پا افتاده‌ که بیننده فرهیخته‌مان ناراضی شود.

ضابطیان درباره اجرای خود در برنامه دوساعته پنجشنبه‌های رادیو هفت می‌گوید: ما برنامه پنجشنبه شب‌ها را دو ساعته اجرا می‌کنیم؛ البته از ابتدا هم این‌طور نبود و به درخواست مدیران تلویزیون، این تصمیم گرفته شد که شب‌های جمعه، برنامه فضای سرگرم‌کننده‌تری داشته باشد. درباره اجرای خودم در پنجشنبه‌ها نیز باید بگویم این قضیه، به این دلیل نیست که من مجری بهتری هستم یا مثلا تهیه‌کننده‌ام و دوست دارم آنتن بیشتری در اختیارم باشد. در حقیقت، به این علت است که بیشتر دوستان مجری مان در آن شب به استراحت و تفریح می‌پردازند و فرد دیگری غیر از خودم نیست تا اجرای زنده برنامه را به عهده گیرد وگرنه من هم از تفریح کردن و سفر رفتن بدم نمی‌آید.

از او می‌پرسم برایش اجرا جذاب‌تر است یا ساخت برنامه که می‌گوید: نمی‌خواهم بگویم اجرا کار لذت‌بخشی نیست؛ اما هیچ کاری به اندازه برنامه‌سازی برایم جذاب نیست چراکه ایده‌های خودم اعمال می‌شود و همه عناصر برنامه دست خودم است و لذت می‌برم از این که در جمع‌کردن چنین تیمی در کنار خودم موثر بوده‌ام اما از همه اینها لذت بخش‌تر کاری است که فرصت انجامش را ندارم و آن نویسندگی است و الان آرزو می‌کنم فرصتی داشتم تا نویسنده خوبی می‌شدم. ممکن است یک روز صبح از خواب بیدار شوی و یکدفعه رویایی به ذهنت خطور کند، بیایی سر برنامه و تمام آن رویا را که بسیار دوست ‌داشتی در یکی از بخش‌های برنامه‌ات دخیل کنی و با این کار میلیون‌ها نفر در رویای تو سهیم شده‌اند که این بسیار لذت بخش است و بارها برایم پیش آمده است.

ضابطیان درباره ادامه برنامه و پیش‌بینی‌اش از آینده می‌گوید: واقعا نمی‌دانم در آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد. رادیو هفت قرار بود 20 شب باشد، اما الان نزدیک 700 شب از اجرایش می‌گذرد و نمی‌دانم تا کجا پیش می‌رویم؛ اما اگر به خود من بود شاید سال گذشته برنامه را تمام می‌کردم؛ چراکه احتیاج داشتم چند ماهی را به استراحت، مطالعه، سفر و تجدید قوا بپردازم، چون اینها خوراک ما هستند و تا از این طریق تغذیه نشویم، نمی‌توانیم مردم را هم تغذیه کنیم. در حالت کلی در رادیو هفت، انرژی‌هایی را که از مردم می‌گیریم به خودشان برمی‌گردانیم.

در روزهای پایانی سال گذشته هم فشار افکار عمومی بود که نتوانستیم برنامه را تمام کنیم. یادم است مدتی که گفته بودیم می‌خواهیم برنامه را تمام کنیم، من به شخصه جرأت نداشتم به خیابان بروم، چون مدام باید به مخاطبان رادیو هفتی جواب می‌دادم که ماجرا چیست و چرا برنامه را تمام کردید و مدام باید توضیح می‌دادم. تا این که روزی یکی از بیننده‌ها برایم نقل قولی از مرحوم خسرو شکیبایی فرستاد که اتفاقا این بازیگر فقید در گفت‌وگو با خودم گفته بود و آن جمله این بود: «من در مقابل کسانی که آنها را شیفته خودم کردم، مسئولیت دارم». من هم دیدم به هر حال رادیو هفت در سراسر ایران یک‌سری طرفدار دارد و در مقابل تک‌تک‌شان مسئول است و نمی‌تواند راحت آنها را رها کند. ما امیدواریم تا روزی که رادیو هفت هست، مردم همراهمان باشند و بیرونمان نکنند!

برنامه‌ای شبیه خود مردم

محمد صوفی، تهیه‌کننده و کارگردان رادیو هفت تاکنون همراه منصور ضابطیان در برنامه‌های نقره، فرش واژه، تصویر زندگی 89، مجموعه‌های مستند جغرافیای فریاد، بیت‌الغزل و برنامه سبد (شبکه بازار) همکاری داشته است.

او درباره شاخصه‌ای که در این برنامه توانسته مردم را با خود همراه کند، می‌گوید: قطعا از همان ابتدا که طرح اولیه برنامه زده شد، به مخاطب رادیو هفت فکر کرده بودیم، اما حقیقت این است که تصور نمی‌کردیم برنامه تا این اندازه پرمخاطب می‌شود. در واقع خودمان هم غافلگیر شدیم؛ در حالی که گروه ما پیش از این، تجربه ساخت چند برنامه موفق را هم داشت که شاخص‌ترینشان برنامه پربیننده نقره بود، اما برای این برنامه که از شبکه آموزش روی آنتن می‌رفت، فکر نمی‌کردیم بتواند با این طیف گسترده از مخاطب ارتباط برقرار کند.

صوفی ادامه می‌دهد: من فکر می‌کنم مهم‌ترین ویژگی رادیو هفت این است که شبیه خود مردم است؛ یعنی هر طیف از مخاطبان این برنامه با بخشی از آن ارتباط برقرار می‌کنند و پیگیر آن هستند. در ضمن تیمی که این برنامه را می‌سازد، جدای از مردم نیست و سعی کرده در دل مردم زندگی کند.

او درباره بخش‌های تازه‌ای که به رادیو هفت اضافه شده و احتمال موفقیت آنها در ارتباط با مخاطب می‌گوید: ما بر یک روال مشخص در حال حرکت هستیم. در هر دوره که برنامه را شروع کرده‌ایم، قصه‌خوانان ما تغییر کرد‌ه‌اند، اما روند برنامه همان طور ثابت مانده است. این بار هم فکر می‌کنم مردم طراحی جدیدی را که درباره برخی بخش‌ها صورت گرفته، بپسندند.

صوفی ادامه می‌دهد: ما سال‌هاست با این تیم کار می‌کنیم و به نوعی بعد از گذشت این زمان نسبتا طولانی، کاملا با سلایق یکدیگر آشنا هستیم. تا به حال این طور نبوده که بخواهیم جلسه‌ای ترتیب دهیم و درباره ایده‌های نو با یکدیگر صحبت کنیم. خیلی اوقات ایده‌هایی مطرح شده و با مطرح شدنش، آن ایده به پختگی رسیده است.

نقاشی و رنگ به جای دکور

مرضیه ولی‌پور، طراح دکور استودیوی شماره دو در رشته طراحی نقوش اسلامی و نقاشی تحصیل کرده است و بیشتر خود را یک نقاش می‌داند تا دکوراتور و رادیو هفت اولین برنامه تلویزیونی اوست.

ولی‌پور درباره علاقه‌اش به رادیو هفت می‌گوید: در این برنامه بیشتر از دکور، از نقاشی و رنگ استفاده شده است. من در کل از تصنعی بودن هر چیزی بیزارم. وقتی گل مصنوعی می‌بینم ناراحت می‌شوم و به خودم می‌گویم چرا باید بابت گل مصنوعی هزینه کرد وقتی با دیدن یک گل طبیعی روحیه‌مان بهتر می‌شود.

او می‌افزاید: بیشتر کارهایی که انجام می‌دهیم در لحظه اتفاق می‌افتد و این قضیه به فردی مثل من که رادیو هفت اولین کارم در زمینه دکور است، کمک بسیاری می‌کند. تا قبل از رادیو هفت، فکر می‌کردم هنر، شخصی است؛ اما حالا هنر برایم وجوه بیرونی‌تری پیدا کرده است. در واقع این برنامه خودآگاهی و خودساختگی را به من هدیه داده است. نکته دیگری که برای من خیلی وجوه مثبتی داشت این بود که به این واقعیت رسیده‌ام که آدم‌ها در کمبود امکانات، خلاق می‌شوند.

سرعت در رادیو هفت بالاست

امیر وحید آزاد، سرپرست گروه تصویر برداران و تدوین استودیو شماره دو، متولد سال 61 و فارغ‌التحصیل رشته زبان است. کارش را از سال 81 با طرح‌های تبلیغاتی به عنوان تصویربردار، مونتور و مجری جلوه‌های ویژه رایانه‌ای در چند کار تلویزیونی مثل چشم قانون، تیزرهای تبلیغاتی شرکت گاز و... شروع کرده و اکنون نیز تصویربرداری برنامه سبد را به عهده دارد. خودش می‌گوید: همکاری من با آقایان ضابطیان و صوفی در برنامه «تصویر زندگی» شروع شد و خوشبختانه این همکاری ادامه‌دار شد. اوایل فقط تدوین رادیو هفت به عهده من بود و آقایان ثامنی و لطفی تصویربردار بودند. در یک وقفه کوتاه‌مدت به دلیل کارهای شخصی در برنامه حضور نداشتم و آقایان سرمدی، مقدم و لطفی مسئولیت تدوین را به عهده داشتند که بعد از مدتی، گروه رادیو هفت ثابت شد و من هم تصویربرداری و هم تدوین را به عهده گرفتم.

او می‌گوید: با این که رشته تحصیلی من به حرفه‌ام ربط چندانی نداشت؛ اما زیاد هم با این حیطه بیگانه نبودم و علاوه بر کلاس‌های آکادمیک، کتاب‌های دانشگاهی این دو حرفه و کارگردانی را مطالعه می‌کردم. زمانی که حتی به طور تجربی شروع به کار کردن می‌کنید، به هر حال در مواقعی احتیاج دارید با یک سری واژه و اصطلاح‌ها آشنا باشید و اگر در پروژه‌ای برخی اصطلاح‌ها را ندانید برای خودتان خوب نیست و همه فکر می‌کنند شما بی‌تجربه هستید! برای دوستانی که در راه ورود به این حیطه هستند می‌گویم اگر تحصیلات آکادمیک دارند، مطالعه خیلی می‌تواند به آنها کمک کند. درست مثل رانندگی کردن است؛ یعنی هرچه تجربه کنید، بیشتر به شما کمک خواهد کرد و حین کار با عناصر جدیدتر هم آشنا می‌شوید و حتی می‌توانید از فردی که اولین روز کاری خود را می‌گذراند هم ایده بگیرید؛ اما در کل کار تصویربرداری و تدوین، کاری حسی و دلی است و اگر با چارچوب کار آشنا باشید، براحتی می‌توانید خودتان را بالا بکشید.

آزاد درباره همکاری با رادیوهفت و ویژگی‌های کارگروهی موجود در این برنامه می‌گوید: حضور در رادیو هفت برای ما که تاکنون گروهی کار نکرده بودیم، سخت بود؛ اما خوشبختانه حسن بزرگ رادیو هفت این است که همه کارهایش به طور گروهی انجام می‌شود. سرعت در رادیو هفت بالاست و این فشار کار روی گروه تصویر و تدوین هم هست، اما همان طور که گفتم اگر رفاقت میان ما نبود هیچ کس نمی‌توانست این فشار را تحمل کند. یادم است در برنامه تحویل سال، ما سه روز در دفتر بودیم تا برنامه به پخش برسد. همچنین، انرژی‌ای که از مردم می‌گیریم، ما را به ادامه کار امیدوار می‌کند.

آشنایی با قواعد رادیویی

نیلوفر لاری‌پور، نویسنده رادیو هفت از آغاز این برنامه، با گروه همکاری داشته است. او از سال 68 کارش را با نویسندگی رادیو آغاز کرده و از کارهای شاخص رادیویی و تلویزیونی‌اش، می‌توان به برنامه شب بخیر کوچولو، گل خونه، تیک تاک و... اشاره کرد. مخاطبان او را بیشتر با نام ترانه‌سرا می‌شناسند. خودش می‌گوید: ترانه‌سرا بیشتر در ذهن مردم می‌ماند و بالطبع، مردم مرا بیشتر با نام ترانه‌سرا می‌شناسند تا نویسنده.

وی درباره چگونگی نگارش متون و ارائه آنها به مهمانان برنامه می‌گوید: ابتدا مهمان‌ها تعیین می‌شوند و بعد تصمیم می‌گیریم متن را کدام هنرمند بخواند. به همین علت، من همیشه یک‌سری مجموعه شعر همراهم دارم و به فراخور صدا و رزومه هنرمند موردنظر، آنها را در متن‌ها می‌گنجانم.

او درباره چگونگی ارائه ایده‌ها می‌افزاید: بیشتر اوقات کارگردانان برنامه به من ایده می‌دهند؛ مثلا می‌گویند از قول مادری بنویس که فوت شده و حال فرزندش می‌خواهد برایش به مناسبت روز مادر نامه بنویسد. زمان بخش‌ها هم برای من مشخص است و طبق آن، متن‌ها را مدیریت می‌کنم. این کار سختی نیست؛ چراکه من این فن را در برنامه‌های رادیویی مثل شب بخیر کوچولو یاد گرفته‌ام و کاملا با اصول و قواعد رادیویی آشنا هستم.

قصه‌های جدید

در سری جدید رادیو هفت، قصه‌های جدیدی اضافه شده؛ قصه‌های شیفت شب با اجرای مهدی پاکدل و نگارش احسان عمادی، قصه‌های خیاط خونه به نگارش زهرا درمان و اجرای شهین تسلیمی و قصه‌های دوران کودکی با اجرای رضا فیاضی.

مسابقه ترانه‌سرایی

برپایی مسابقه ترانه‌سرایی برای رادیو هفت از جمله ایده‌های تازه‌ای است که به این برنامه اضافه شده است. منصور ضابطیان در این‌باره می‌گوید: بزودی یک مسابقه ترانه سرایی در سراسر کشور برگزار خواهیم کرد و از مخاطبان می‌خواهیم ترانه‌هایشان را برایمان ارسال کنند. در ادامه، هیات داوران ما، بهترین ترانه‌ها را انتخاب می‌کنند، یکی از آهنگسازان مطرح روی بهترین ترانه ملودی می‌سازد و یک خواننده طراز اول هم آنها را می‌خواند و کار به عنوان محصول فصل رادیو هفت عرضه می‌شود. ما سعی می‌کنیم این را در هر فصل ادامه دهیم.

امیرعلی چرا رفت؟

یکی از خبرهایی که در رسانه‌ها به آن پرداخته شد، نبود کاراکتر امیرعلی در سری جدید این برنامه است. موضوعی که ضابطیان درباره‌اش چنین صحبت می‌کند: قصه‌های امیرعلی از برنامه حذف نشده چراکه به هر حال او به عبارتی بچه رادیو هفت است و با این برنامه به بلوغ رسیده، اما چون امیرعلی بازیگری هم می‌کند و تا مرداد ماه مشغول بازی در یک سریال است فعلا تا مرداد، قصه‌های امیرعلی را نداریم.

منبع: قاب کوچک/ مائده میری