سلامت زنان

کیست تخمدان همیشه خطرناک نیست

یکی از بیماری‌های شایع در زنان که موجب استرس و مراجعه به پزشک می‌‌شود، کیست‌های تخمدانی است. این کیست‌ها که اغلب با انجام سونوگرافی و به صورت اتفاقی کشف می‌شود، نگرانی زیادی در بیمار و خانواده وی ایجاد می‌کند. اغلب این سوال مطرح است که چه کنیم تا از تشکیل کیست تخمدان جلوگیری کنیم. در جواب باید گفت که خوردن قرص‌های جلوگیری، از تشکیل این کیست‌ها پیشگیری می‌کند، اما پس از قطع قرص این اثر از بین می‌رود؛ البته این روش قطعی نیست و کیست‌هایی که از قبل وجود دارد، از بین نمی‌رود و فقط از تشکیل کیست جدید جلوگیری می‌شود.

کد خبر: ۵۴۴۴۵۳

باید دانست که بیش از 90 درصد کیست‌های تخمدانی خوش‌خیم است و خود به خود از بین می‌رود، این کیست‌ها که در اثر واکنش تخمدان نسبت به هورمون‌های زنانه ایجاد می‌شود، خطر بدخیم شدن ندارد و اغلب کمتر از هشت سانتی‌متر است و طی یکی دو ماه از بین می‌روید و نیازی به درمان خاص ندارد. برای پیگیری باید پس از دو تا سه‌ماه مجددا سونوگرافی کرد تا مطمئن شد کیست از بین رفته است. اگر کیست خود به خود از بین نرود نیاز به جراحی و برداشتن کیست است، زیرا از طرفی احتمال ضعیفی وجود دارد که این کیست‌ها در واقع سرطان تخمدان باشد و از طرفی خطر پاره شدن یا پیچ خوردن کیست وجود دارد که در نتیجه ممکن است بیمار نیاز به جراحی اورژانس پیدا کند یا دچار آسیب دائم به تخمدان شود.

برای پیشگیری از پاره شدن کیست تخمدان، در مدتی که منتظر کوچک شدن خودبه‌خود آن هستیم توصیه می‌شود در این دوران دو تا سه ماهه از فعالیت شدید، پریدن، بلند کردن بار سنگین یا نزدیکی‌های شدید خودداری شود. پاره شدن ناگهانی کیست با علائم درد شدید و ناگهانی در محل کیست یا کل نیمه تحتانی شکم ظاهر می‌شود. پاره شدن کیست ممکن است با خونریزی داخل شکم همراه شود و نیاز به جراحی اورژانس جهت نجات جان بیمار باشد.

کیست‌هایی که ممکن است بدخیم باشد، معمولا کیست‌هایی است که در سونوگرافی توپر یا دارای جدار کلفت یا چندتایی است. همین‌طور کیست‌هایی که سایز بزرگ‌تر از هشت سانتی‌متر(قبل از یائسگی) یا چهار سانتی‌متر( بعد از یائسگی) دارد باید زودتر خارج شود.

یکی دیگر از کیست‌های تخمدانی که بسیار شایع است کیست‌های متعدد و ریز تخمدان است که به سایز کمتر از یک سانتی‌متر و به تعداد زیاد (بیشتر از 15 ـ 10 عدد) دیده می‌شود و اغلب در هر دو تخمدان وجود دارد و به عنوان PCO یا بیماری تنبلی تخمدان مشهور است. این کیست‌ها هرگز پاره نمی‌شود و احتمال پیچ خوردن تخمدان هم بسیار کم است، اما وجود این کیست‌ها معمولا به معنی تنبلی تخمدان و نامناسب بودن عملکرد تخمدان است و باید نسبت به درمان مناسب بیماری اقدام کرد. علامت مهم این بیماری تاخیر عادت ماهانه به میزان ده روز یا بیشتر است که این مشکل چند بار در سال تکرار می‌شود. این بیماری حتما باید درمان شود، چون اگر چند سال بگذرد و درمان انجام نشود، خطر بروز بیماری‌هایی مثل موی زائد، نازایی، افزایش فشارخون و دیابت و در نهایت احتمال بروز سرطان رحم افزایش می‌یابد، بنابراین باید این بیماری در اسرع وقت درمان شود.