طرح اولیه این پروژه که در سال 53 مورد مطالعه قرار گرفته بود در سال 75 در دولت سازندگی مورد بازخوانی و تصویب قرار گرفت و وزارت راه و ترابری آن زمان و بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی با مشارکت هر کدام 50 درصدی اجرای پروژه را به عهده گرفتند.
عبور از دالانهای بروکراسی از یک طرف و گذر از کوههای سرسخت البرز و پیچها و جنگلها از سوی دیگر، دشواریهایی را در مسیر اجرای پروژه به دنبال داشته است.
وقتی چرایی تاخیر و هموار نشدن مسیر را از صادقیان، معاون بنیاد مستضعفان و نماینده این بنیاد در پروژه آزادراه تهران ـ شمال در میان گذاشتیم حرفهای دیگری داشت، همان طور که در مقابل، مسوولان وزارت راهوشهرسازی نیز نقطهنظرات خود را داشتند.صادقیان به طور قاطع از ماندگار شدن بنیاد در این پروژه سخن میگوید و تاکید دارد ما مقاومت میکنیم و با لبخند به کار خود ادامه میدهیم.
آنچه پیش روست، حاصل گفتوگوی تلفنی جامجم با رحمتالله صادقیان است که نقطهنظرات خود را درباره تاخیر در اجرای پروژه آزادراه تهران ـ شمال مطرح میکند.
اجازه بدهید خیلی صریح عرض کنم حرف حساب بنیاد چیست که پروژه آزاد راه تهران- شمال اینقدر تاخیر دارد؟
ما هیچ وقت حرف ناحساب نزدیم، ما قول دادیم فاز چهار پروژه، شهریور امسال به بهرهبرداری برسد. فاز یک که 32 کیلومتر است نیز سال 92 آماده بهرهبرداری خواهد بود.
این همه تاخیر پس چه دلیلی دارد؟
تاخیر ربطی به ما ندارد. چون پروژه بین دولت و بنیاد مستضعفان به صورت 50 ـ 50 مشارکتی در حال اجراست. تا پارسال ما جلو بودیم، دولت همیشه سالانه پنج تا 10 میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته و سوال این است چطور میتوان پروژه 5000 میلیارد تومانی را با بودجه سالانه پنج تا 10 میلیارد تومانی تمام کرد؟
یعنی مشکل شما کمبود اعتبار است؟
نه، ما مشکل مالی نداریم.
پس چرا از سال 75 تاکنون این پروژه به سرانجام نرسیده است؟
دولت از سال 75 تا سال 90 سالانه مبلغی را برای این پروژه در نظر گرفته که خیلی ناچیز بوده است . ضمن این که باید دید وزارت راه از این بودجه مصوب چقدر توانسته از دولت دریافت کند. بنیاد همواره سهم خود را پرداخت کرده و فقط بحث بودجه نبوده، بلکه نقشه راه، تائیدیهها و بحث تملک اراضی هم بوده که سالها طول کشیده و باید از طریق وزارت راه و شهرسازی حل میشد که بموقع نشده است.یکی از مهمترین مسائل ما در این زمینه آزادسازی زمینهای اطراف پروژه بوده است.قسمت عمدهای از اراضی مربوط به فاز 4 که قرار است شهریور افتتاح شود تازه اردیبهشت امسال آزادسازی شده است.حتی بخشهایی از زمینهای کن ـ سولقان در تصرف افرادی است که حاضر به فروش زمین نیستند و این وظیفه وزارت راه و شهرسازی است که زمینها را آزاد کند.
فاز 4 قرار است دقیقا در چه تاریخی مورد استفاده قرار گیرد؟
اواخر شهریور. ما الان از ساعت شش صبح تا 10 شب مرتب داریم کار میکنیم. میتوانیم بیشتر از ساعت 10 هم کار کنیم، اما مردم به دلیل سر و صدای دستگاه اجازه کار نمیدهند.
بهرهبرداری قطعی است؟
کاملا قطعی است و افتتاح خواهد شد و عبور و مرور از آزادراه امکانپذیر میشود.
مشکلات دیگری که اشاره کردید منظورتان مشکل فنی بود؟
بله. بخشی از آن مشکلاتی است که در حین اجرای کار با آن روبهرو شدیم.
الان تعهد داریم. از پارسال هم گفتیم چه پول بدهند و چه پول ندهند وظیفه ماست، فاز 4 باید تمام شود و فاز یک هم سال 92 به بهرهبرداری میرسد.
شمانماینده تامالاختیار بنیاد در این پروژه هستید. حدود یک ماه قبل معاون برنامهریزی وزارت راه و شهرسازی انتقاد شدیدی از عدم همراهی بنیاد در این پروژه داشت و میگفت ما میخواهیم پروژه را تعیین تکلیف کنیم ولی مدیران ارشد بنیاد حتی حاضر به دادن وقت به ما نیستند تا در این باره مذاکره کنیم. توضیح دهید ماجرا چیست؟
ایشان حتما شوخی کردند. نماینده وزارت راه در این پروژه آقایان صادقی و بیگدلی هستند. ما هر هفته یکشنبهها و چهارشنبهها جلسه داریم و به طور مرتب کار را دنبال میکنیم. ما برای جلسه گذاشتن مشکل نداریم، ولی جلسه باید نتیجه داشته باشد؛ اما در عین حال ما با نمایندگان وزارت راه در این پروژه هیچ مشکلی نداریم.
پس فکر میکنید دلیل این همه انتقاد برای تاخیر در پروژه چیست؟ اساسا دلایل اصلی تاخیر در اتمام پروژه را چه میدانید؟
تمام اسناد و مدارک مربوط به دلایل تاخیر مشخص است. برای همین آزادراه بخشی از کار در سال 89 به تصویب هیات وزیران رسیده است. نقشه هم در این سال تصویب شد و آن را برای اجرا به ما دادند. این خود یکی از نشانههای تاخیر است و برای دومین بار است که نقشه راه در هیات وزیران تصویب شده است . ما نمیتوانیم بدون نقشه وزارت راه کار کنیم، اما به هر حال هر کسی دنبال این است که گناهکاری پیدا کند و مشکل را به گردن او بیندازد.
سهم بنیاد به صورت مشارکتی در این پروژه مشخص است. بنیاد هم سهم خود را آورده و با جدیت هم کار میکند، ولی نمیتوانیم بیشتر از آنچه مدنظر وزارت راه است کار انجام دهیم. با این حال ما هیچ گلهای نداریم.
هفته پیش هم وزیر راه و شهرسازی آمدند از پروژه بازدید کردند و روابط خوبی هم بود و ما تعهد دادیم که پروژه پایان یابد و تمام تلاش ما در این مسیر است .
پس مباحثی که درخصوص کنار گذاشتن بنیاد از پروژه مطرح میشود ریشهاش کجاست؟
بالاخره قرارداد پروژه مشارکتی است و نمیشود که بنیاد را از این قسمت پروژه جدا کنند.
یعنی شما در پروژه میمانید؟
بله، قطعا همینطور است. ما مشکلی نداریم و در پروژه میمانیم. یکسری مشکلات هست که در حال برطرف کردن آن هستیم.
اشاره کردید به این که آزادسازی اراضی اطراف آزادراه مانع اساسی پیشرفت کار بوده است. چرا این تملک اراضی طولانی شده و 10 سال طول کشیده است؟
توقع مالکان زمین در آن مناطق بالاست و حاضر نیستند نظریه کارشناسی را قبول کنند و زمین را به قیمت بفروشند. همین موضوع باعث ایجاد مشکلاتی شده است.
این مسائل باعث افزایش هزینه پروژه نیز شده است؟
بله. دقیقا همین است. یکی از موانع پیشرفت کار همین افزایش هزینههای ناشی از تملک اراضی است.
آزادسازی اراضی فاز 4 در اردیبهشتماه انجام شد و اگر این مشکل نبود اواخر سال پیش باید پروژه اجرا میشد.
پروژه آزادراه تهران ـ شمال در طول عمر خود از اکبر ترکان تا علی نیکزاد، وزیر راه و رئیسجمهور به خود دیده است. آیا فکر میکنید این آخرین دوره برای این پروژه باشد؟
برای فاز یک و چهار قطعا همین است، اما فازهای دو و سه قطعا به بعد موکول خواهد شد.
اصل پروژه فاز یک است که تا شهرستانک ادامه دارد و در کاهش بار ترافیکی مسیر تهران ـ شمال بسیار موثر خواهد بود . در مجموع این دو فاز 52 کیلومتر است.
شما با محیط زیست نیز برای تملک اراضی مشکل دارید؟
اوایل اجرای پروژه مشکلاتی داشتیم که بعد حل شد، اما الان هیچگونه مشکلی در این زمینه وجود ندارد.
بجز مسائلی که اشاره شد نقش مدیریتی کار پروژه هم مهم است ، اینجا مدیریت پروژه چقدر با جدیت کار کرده است؟
باید موانع پیمانکار برداشته شود و بعد از او انتظار منطقی داشت. با وجود موانع امکان پیشرفت وجود ندارد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم