هر مدال المپیک 50 میلیارد تومان آب می‌خورد

از آنجا که المپیک‌ها در فاصله چهار سال از یکدیگر برگزار می‌شود، از یک منظر باید تمام هزینه‌هایی را که صرف ورزش قهرمانی در این مدت می‌شود حساب کرد تا با ضرب و تقسیمی ساده متوجه شد که ورزش ایران به طور تقریبی چه میزان در راه کسب مدال المپیک هزینه و به عبارتی سرمایه‌گذاری می‌کند.

این نیز به این خاطر است که جملگی کشورها در راه حضور در المپیک از چند سال قبل دست به سرمایه‌گذاری روی تیم‌ها و ورزشکاران خویش در رشته‌های انفرادی می‌زنند تا در وهله نخست با کسب سهمیه‌های حضور در المپیک و سپس با حضور در تورنمنت‌ها و مسابقات بین‌المللی مختلف برای حضور در بازی‌های المپیک آماده شوند.

اگرچه عمده این نظر متوجه مسوولان ارشد ورزش است که با حمایت و پشتیبانی از ورزش قهرمانی، تیم‌ها و قهرمانان را در راه حضور در این بازی‌ها، تحت پوشش قرار می‌دهند، اما در مقابل هم هستند عده‌ای که معتقدند از بدو ورود یک ورزشکار به عرصه قهرمانی، برای باروری و رشد وی هزینه می‌شود که به طور بدیهی اگر خواسته شود ‌این هزینه‌ها نیز محاسبه گردد، ‌رقم 50 میلیارد مورد اشاره خیلی بیشتر از اینها می‌شود.

البته باید این نکته را در نظر داشت که کسب مدال المپیک برای هر کشوری جدا از هزینه‌های مادی صورت گرفته، به لحاظ معنوی، ملی و سیاسی برای هر کشور از ارزش زیادی برخوردار است که اگر برای آن نیز ده‌ها میلیارد تومان سرمایه‌گذاری شود، منطق هزینه‌کرد آن پذیرفتنی است و نباید چنین پنداشت که پول عبثی خرج ورزش شده است.

غرور و افتخار ملی ایرانیان در هنگامه بازی‌های المپیک سیدنی، آتن و پکن و کسب مدال طلا از سوی حسین رضازاده و هادی ساعی را به یاد آورید تا شما نیز در زمره کسانی قرار بگیرید که معتقدند ‌هزینه‌کرد در ورزش خود یک نوع سرمایه‌گذاری پربازده است. این را از این نظر گفتیم تا عده‌ای نگویند چرا باید این همه پول را صرف ورزش کرد. اما برسیم به اصل قضیه...

350 میلیارد تومان، بودجه ورزش قهرمانی

نگاهی به بودجه چهار ساله دستگاه‌های ورزش شامل وزارت ورزش و جوانان (سازمان تربیت بدنی سابق) و کمیته ملی المپیک نشان می‌دهد در فاصله چهار ساله بین المپیک‌های پکن و لندن (از سال 87 تا 91) حدود 350 میلیارد تومان بودجه به بخش ورزش قهرمانی تزریق شده یا می‌شود.

بدون در نظر گرفتن این‌که در پکن تنها 2 مدال (یک طلا و یک برنز) گرفته‌ایم، ما در اینجا بیشترین تعداد مدال کسب‌شده برای ورزش ایران را مبنای محاسبه قرار می‌دهیم، یعنی هفت مدال کسب‌شده در المپیک 1952 هلسینکی فنلاند بنابراین اگر 350 میلیارد را بر عدد هفت تقسیم کنیم عدد 50 میلیارد تومان برای هر مدال به‌دست می‌آید که رقمی نزدیک به واقع به حساب می‌آید.

آمار و ارقام اعلام شده از سوی کمیته ملی المپیک نیز نشان می‌دهد هزینه‌های هر ورزشکار المپیکی فقط طی دو سال منتهی به المپیک، ‌حدود 500 میلیون تومان می‌شود.

با توجه به این‌که حدود یکصد ورزشکار در اردوهای تدارکاتی المپیک حاضر هستند که در نهایت از بین آنان 40 تا 60 ورزشکار برای حضور در المپیک انتخاب می‌شوند، می‌توان استنباط کرد که نزدیک به 50 میلیارد تومان تنها به فاصله دو سال منتهی به المپیک، روی ورزشکارانی که شانس حضور در این بازی‌ها را دارند، هزینه می‌شود.

در جدول زیر، ‌ریز این هزینه‌ها به ازای هر ورزشکار حاضر در اردوهای المپیک، ‌ذکر شده است.

احمد ارشدی، معاون اداری و مالی کمیته ملی المپیک در این باره می‌گوید: بعد از پایان المپیک پکن، دیوان محاسبات با محاسبه ساده‌ای، ارقام بودجه صرف شده ورزش در مقابل تعداد مدال‌های به دست آمده را هنگفت خواند و این قضیه یکی از سه بندی بود که در تحقیق و تفحص به عمل آمده، فضای مدیریت ورزش را به چالشی بزرگ کشاند. البته با توضیحات کارشناسی ارائه شده، مسوولان مربوط قانع شدند تا این چالش فرو نشیند.

هر مدال چقدر می‌ارزد؟

شاهرخ شهنازی، عضو کمیته اجرایی کمیته ملی المپیک با بیان این که به دلیل وجود فاکتورها و پارامترهای مختلف، محاسبه هزینه‌های مدال‌آوری سخت است، تصریح می‌کند: شرایط برای مدال‌آوری ورزشکاران در رشته‌های مختلف کاملا متفاوت است.

برای مثال در رشته‌هایی مثل کشتی، تکواندو و وزنه‌برداری، با هزینه‌هایی به مراتب پایین‌تر، شانس مدال‌آوری می‌یابیم.

در حالی که در رشته‌هایی چون شنا و پینگ‌پنگ، برای کسب حتی یک مدال برنز المپیک، باید میلیاردها تومان صرف هزینه‌های زیرساختی و قهرمان‌پروری کرد که البته مهم‌تر از حجم این سرمایه‌گذاری، کیفیت و برنامه‌ریزی و زمان مناسب است تا طی دوره‌ای بلند، پیشرفت پله به پله در این گونه ورزش‌ها را شاهد باشیم.

ده‌ها میلیون دلار می‌ارزد

«خیلی از کشورهای دنیا حاضرند حتی برای دریافت یک مدال المپیک، میلیون‌ها دلار هزینه کنند».

رضا مهماندوست سرمربی پیشین تیم ملی تکواندو (رشته‌ای که تک مدال طلای المپیک پکن را برای کشورمان به ارمغان آورد) در تشریح این جمله خود می‌گوید: در ابعاد حکومتی و سیاسی، کسب مدال المپیک ارزش‌های راهبردی مثبت فراوانی برای هر کشور دارد. علاوه بر آن، تاثیر اجتماعی این کار نیز بسیار بارز است؛ به طوری که باعث تشویق جامعه به سوی ورزش و دوری آنها از اعتیاد می‌شود. از این گذشته، اتحاد و انسجام ملی با کسب پیروزی‌های ممتاز المپیکی به میزان بالایی تقویت می‌شود. عکس موضوع هم صدق می‌کند یعنی وقتی کاروان ورزشی به المپیک، نتواند نتایج مطلوبی کسب کند اثرات منفی زیادی در جامعه به وجود می‌آید.

احمدرضا طالبیان، نخستین قایقرانی که در تاریخ ورزش کشورمان مجوز ورود به المپیک را به دست آورده است، اعتقاد دارد ورزشکاری که به حد دریافت مدال المپیک می‌رسد، دست‌کم دو میلیارد تومان روی او سرمایه‌گذاری شده است که این سرمایه‌گذاری هم در ابعاد مالی و هم معنوی است.

مجید عباسقلی