1ـ شبکههای مجازی
اینترنت این امکان را برای هرکسی مهیا میکند تا با میلیونها نفر در مکانهای بسیار دور، ارتباط برقرارکند. ما نخستین نسل از انسانها هستیم که چنین توانایی داریم. خلاصهتر و کوتاهشدن پیغامها در سالهای اخیر همین امر را میرساند. دولتها بهجای ارسال اطلاعیههای طولانی به خبرگزاریها، به انتشار نسخههای خلاصهشده در شبکههای مجازی اقدام میکنند. بهطور خلاصه بخواهیم بگوییم، این آغاز ابرآگاهی (Superconciousness) است.
سایتها و شبکههای اجتماعی از یک سو که جهانی هستند و محدودیت مرزی ندارند، اطلاعات کاملی از جمله نزدیکترین رستورانها و نانواییهای محلی را هم ارائه میکنند. به این ترتیب شبکههای مجازی کمکم حکومت خود را بر زندگی روزمره آغاز خواهند کرد.
زمان آغاز: 2007
2ـ ابروایفای
پخش تصاویر دیجیتال تلویزیونی و دستگاههای گیرنده جدید خاطرمان هست. حذف سیگنالهای آنالوگ و استفاده از سیگنال دیجیتال، یک مزیت دیگر بجز تصاویر تلویزیونی دارد و آن هم اتفاقی است که همانند خط تلفن افتاد. یعنی قابلیت عبور داده از فضاهای خالی و بدون استفاده این بستر. این سیگنالها میتوانند با پهنای باند 20مگابیتی به انتقال داده بپردازند و این فناوری بزودی در همهجا به یک امر معمولی تبدیل خواهد شد.
جدول زمانی: این فناوری هنوز آزمایشی است و احتمالا از اواسط سال 2015 به بعد عملیاتی خواهد شد.
3ـ واقعیت تکمیل شده
ادغام دنیای دیجیتال با دنیای واقعی یا همان Augmented Reality در حال رخدادن است. واقعیت تکمیلشده مولفه مناسبی برای عصر تلفنهای هوشمند است.
ما در این عصر رایانههای کوچک و قدرتمندی را در جیبمان حمل میکنیم. امروزه تلفنها همواره به اینترنت متصل هستند و نمایشگرهای پیشرفته، دوربینهای دقیق و حسگرهای آنها کمک زیادی میکنند تا بسادگی از آنها استفاده کنیم. برای زندگی در دنیای دیجیتال تنها چند کلید و لمس فاصله است.
این فناوری هنوز در حال توسعه است و بزودی به بخشی از فرهنگ تبدیل میشود. نمونههای اولیه AR را میتوان در نرمافزارهای موبایلی یافت که بر بستر دنیای واقعی طرح میکشند و آدم را تا رسیدن به مقصد راهنمایی میکنند.
جدول زمانی: در حال حاضر این فناوری وجود دارد اما هنوز به بلوغ نرسیده است. هر چه تلفنهای همراه و تبلتها قدرتمندتر شوند، نرمافزارهای واقعیت تکمیل شده نیز توجه بیشتری به خود جلب خواهند کرد.
4ـ نمایشگرهای شفاف
مشکل واقعیتهای تکمیل شده در گوشیهای هوشمند یا تبلتها این است که کاملا نمیتوان از آن بهعنوان دریچهای برای دیدن دنیای واقعی استفاده کرد. از این رو نقص یک فناوری هنوز در دنیای واقعی دیده میشود. تصور کنید یک عینک به چشم دارید که میتواند ایمیلها و کامنتهای وبسایتتان را کنار چشمتان نشان دهد، در حالی که به رانندگی مشغول هستید یا در فروشگاهی بزرگ به خرید میپردازید. فاصله تا آن زمان زیاد نیست.
چند ماه قبل سامسونگ اعلام کرد که تولید یک نمایشگر LED را آغاز کرده که شفافیت آن تنها 5 درصد است. الجی نیز همراه با سامسونگ به این دنیا وارد شده است و قصد دارد نمایشگرهای شفاف با قابلیت لمس تولید کند. این اختراعات هنوز ایدهآل نیستند؛ اما بزودی به حد نهایت خود خواهند رسید. پنجره خانهای را تصور کنید که بهجای استفاده از پرده، از اسکرینسیور استفاده میکند یا میتواند به نمایش فیلم بپردازد.
5 ـ نانورایانهها
از نخستین رایانههای دنیا گرفته از انیاک تا رایانههای رومیزی، تا لپتاپها و گوشیهای تلفن همراه فاصله زمانی کوتاهی سپری شده است. گام بعدی، حضور نانورایانههایی در اندازه میلیمتری خواهد بود. مهندسان دانشگاه میشیگان اخیرا یک میکرو پیسی را تولید کردهاند که تنها یک میلیمتر مکعب اندازه دارد. این دستگاه برای این طراحی شده تا در چشم بیماران ایمپلنت شده فشار وارده به چشم را اندازه بگیرد. این تیم مهندسی همچنین دستگاه انتقال بیسیمی تولید کرده است که به کمک آن، رباتهایی در اندازههای میلیمتری با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و همچنین نیاز برق مصرفی خود را خودشان تامین میکنند.
در آینده احتمالا به جراحی نیاز نخواهیم داشت و جزئیات عملکردهای بیولوژیک ما برای دکتر یا خودمان ارسال شوند. این اقدام به این جهت عملی میشود که این رباتهای کوچک درون بدنهایمان زندگی خواهند کرد.
سنگهای کلیه میتوانند پیش از بزرگشدن شکسته شده و رگهای عروقی بدن تمیز شوند و بدون آن که عمل جراحی انجام بگیرد، چین و چروکها صاف شوند. حتی میتوانند ما را به اینترنت وصل کنند و پادکستها را بدون ارتباط با رایانه، مستقیما در گوشمان پخش کنند.
این رایانههای کوچک همچنین میتوانند هر شیء غیرجنبندهای را هوشمند جلوه دهند. بهعنوان مثال گوگل اخیرا از پروژهای بهنام آندروید در خانه (Android @ Home) پردهبرداری کرده است که مجموعهای از ابزارها و پروتکلهای بیسیم را در اختیار همه قرار میدهد تا تمام دستگاههای موجود در خانه را به یکدیگر وصل کرده و هوشمند کنند. به این ترتیب هیچ وقت جورابهای متصل به دستگاه موقعیتیاب گم نخواهد شد و چنگالها میتوانند کالری موجود در هر لقمه غذا را نشان بدهند.
جدول زمانی: انتظار میرود طی 3 سال آینده نخستین نانورباتها به بدن انسان تزریق شوند. ابزارهای هوشمند نیز تا 2 سال آینده عرضه خواهند شد و تا انتهای دهه جاری میلادی، تقریبا همه ابزارها هوشمند خواهند شد.
6 ـ نمایشگرهای واقعی رتینا
اپل که نمایشگر جدید خود را رتینا (شبکیه چشم) نامیده است، انتظار ندارد طی یکی دو سال آینده رقیب قدرتمندتری از خود ببیند. اما آینده اصلی از آن پروژهای به نام شبکیه حقیقی خواهد بود. تابستان گذشته اعلام شد که دستگاه تلسکوپی در اندازه نخودفرنگی تولید شده است و به بیمارانی که از پیری چشم رنج میبرند، کمک میکند. این دستگاه تصاویر را مستقیما به چشم میفرستد. دانشگاه واشنگتن نیز لنزی طراحی کرده است که مستقیما میتواند نور LED را به شبکیه بفرستد و این همان تلویزیونی خواهد بود که همه به دنبالش بودیم.
این فناوری همچنین میتواند واقعیت تکمیلشده را یک قدم به جلو ببرد و همانند ترمیناتور، اطلاعات دنیای اطرافمان را مستقیما در چشم مشاهده کنیم.
جدول زمانی: این تلسکوپها هماکنون در دسترس هستند و تا پایان دهه جاری فراگیر خواهند شد.
7ـ اندامهای بایونیک
شاید تا یکی دو سال پیش، اندامهای بایونیک تنها یک داستان علمی - تخیلی بود، اما پنتاگون و دارپا روی عضلات بایونیک سرمایهگذاری سنگینی کردهاند تا به معلولان و نظامیانی که عضوی از بدن خود را از دست دادهاند، کمک کنند. دارپا با کمک دانشگاه جان هاپکینز بازویی بایونیک تولید کرده است که میتواند جایگزین عضو معلول شود.
این بازو به گونهای طراحی شده است که دستورها و فرامین مرتبط را مستقیما از مغز دریافت و حتی حواس را از جمله حرارت، فشار و لرزش را منتقل میکند.
جدول زمانی: تحقیقات در این زمینه هنوز ادامه دارد؛ اما امید میرود تا اواسط دهه بعدی بهطور کامل همهگیر شود.
محمدرضا قربانی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم