حالا سنگربانان برزیلی می‌تازند

سال‌ها در برزیل چنان به دروازه‌بان‌ها و بازیکنان خط دفاعی بی‌اعتنایی می‌شد که در آنجا همه دوست داشتند مهاجم و گلزن باشند و به همین سبب حتی در زمان فتح جام‌های جهانی (1958، 1962 و 1970)‌ دروازه‌بان‌های برزیل نقطه ضعف آن تیم‌ها به حساب می‌آمدند و مدافعان هم چندان بهتر از سنگربانان نبودند.

درست است که کلودیو تافارل با ظهورش در دهه 1990 قدری در این معادله تغییر ایجاد کرد و برای همتاهایش در برزیل اعتبار خرید، اما معمولا هیچ دروازه‌بان برزیلی راهی به جمع 20 سنگربان و حتی 30 نفر نخست این پست نمی‌یافت.

اینک و در دل جام جهانی 2010 اوضاع به کلی متفاوت است و نه تنها 3 سنگربان حاضر در جمع 23 بازیکن اعزامی برزیل به آفریقای جنوبی از بهترین‌های گروه هستند، بلکه در کل دنیای فوتبال نیز بندرت بتوان بهتر از آنها یافت.

پس از نزول چشمگیر جان لوییجی بوفون ایتالیایی در 3 سال اخیر و چند آسیب‌دیدگی مزمن شانه، سینه و کمر او و تنزل شدید پتر چک دروازه‌بان چلسی، خیلی‌ها معتقدند که جولیو سزار سنگربان برزیلی سال‌های اخیر باشگاه اینتر ایتالیا بهترین دروازه‌بان کنونی دنیاست. برزیل غیر از او هوره لیو گومز دروازه‌بان برزیلی تاتنهام و دونی سنگربان رم را نیز به آفریقای جنوبی برده است.

این در حالی است که خیلی‌ها به انتخاب دونی که در رم نیمکت‌نشین هموطنش جولیو سرجیو شده، معترض‌اند. گروهی نیز می‌گویند بهتر از هر دوی آنان ویکتور دروازه‌بان جوان تیم گرمیوی برزیل است و اگر دونگا می‌خواست منصف باشد، باید ویکتور را بر آن دو ارجح می‌دانست. با این حال، سرمربی سله‌سائو با تاکید بر این که تجربه ملی دونی بیشتر است و «کوپا آمه‌ریکا»ی 2007 نیز دونی دروازه‌بان ثابت زرد و آبی پوشان بود، جواب معترضان را داده است. اگر دعوا بر سر انتخاب شده‌ها و خط خورده‌ها را نادیده بگیریم، نکته مهم‌تر این است که برزیلی‌ها کسانی را در اختیار دارند که در جهان فوتبال از بهترین سنگربانان به حساب می‌آیند و در این زمینه به درجاتی رسیده‌اند که در تاریخ فوتبال به کلی بی‌سابقه است.

جولیو سزار که اخیرا با اینتر ایتالیا فاتح 3 جام عمده داخلی و خارجی شد، می‌گوید: «حالا همگان به دروازه‌بانان برزیلی احترام می‌گذارند. اینک دروازه‌بانان متعددی از کشور من در لیگ‌های مختلف در اقصی نقاط جهان و بویژه اروپا شاغل‌اند و به خاطر نمایش خوبشان از آنها با احترام یاد می‌شود. مدتی است که باشگاه‌های اروپایی از جذب دروازه‌بانان برزیلی استقبال می‌کنند و نه فقط از مهاجمان کشورم. پیروزی‌های اخیر اینتر، بر اعتبار من افزوده است اما باید مراقب باشم و دچار غرور نشوم. بدی کار دروازه‌بانان در این نکته است که تا وقتی موثر واقع می‌شوید و فرصت‌های گلزنی را از رقبا می‌گیرید، در تعریف‌هایشان شما را به عرش می‌رسانند اما با ارتکاب فقط یکی دو اشتباه و خوردن یکی دو گل بحث‌برانگیز کارتان تمام است و از شما انواع بدگویی‌ها را خواهند کرد و از آسمان به زمین پرت خواهید شد.»

جولیو سزار 30 ساله همچنین می‌گوید، آنچه برای او اهمیت بیشتری دارد قهرمانی برزیل در جام جهانی امسال است و نه توفیق‌های فردی‌اش، حتی اگر خود او ندرخشد و سله سائو افتخار فتح ششمین جام جهانی‌اش را تجربه کند، برای او کافی خواهد بود.

«این هدف و رویای من است. اگر ما امسال مثل سال‌های 1994 و 2002 اول شویم، نام‌مان جاودانه خواهد شد و در آن صورت فرقی نمی‌کند که من شخصا در این راه چگونه عمل کرده‌ام.»

به نظر می‌رسد به تصمیم دونگا، هوره‌لیو گومز بعد از جولیو سزار، دومین دروازه‌بان برزیل در جام جهانی امسال تلقی می‌شود؛ زیرا به‌رغم این که در بدو ورودش به «وایت هارت لین» نمایش‌های به غایت بد و لرزانی برای تاتنهام داشت؛ اما در فصل اخیر در این تیم بسیار خوب کار کرد، حال آن که دونی همان طور که پیشتر آمد، در رم نیمکت‌نشین شده و این جولیو سرجیو، دیگر دروازه‌بان برزیلی بود که فراتر از وی در فصل اخیر سری A درخشید.

گومز که حالا این نعمت شامل حال او شده است، می‌گوید: «من فصل بسیار خوبی را پشت سر نهاده‌ام و این که از بهترین دروازه‌بانان فصل اخیر لیگ انگلیس شناخته شدم، افتخاری غیرقابل وصف است. همان دستاوردها بود که سبب شد برای همراهی تیم ملی برزیل در جام جهانی گزینش شوم و این چیزی است که وقتی تازه حرفه‌ای شده و در مسابقات باشگاهی شرکت می‌کردم، مثل یک آرزو بود. حضور در جام جهانی برای هر فوتبالیستی در هر کشوری موفقیتی عالی است.»

از زمان استقرار تیم برزیل در آفریقای جنوبی و شروع تمرینات و مسابقات این تیم در آنجا، به گومز و دونی به یک اندازه میدان داده شده تا هر دو به یک حد برای جانشینی احتمالی جولیو سزار در صورت مصدومیت وی یا بروز مشکلاتی دیگر آماده باشند. گومز که قبل از آمدن به انگلیس در هلند برای آیندهوون به میدان می‌رفت و یک بار با آن تیم تا نیمه نهایی جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا پیش رفت، می‌گوید: «خواست من و دونی این است که سزار در این رقابت‌ها بدرخشد؛ اما اگر اتفاقی برای او بیفتد، برای جایگزینی وی آماده خواهیم بود. این را به دونگا نیز گفته‌ایم.»

اما با توجه به توانایی هرسه سنگربان و بخصوص مهارت‌های جولیو سزار برای برزیلی‌ها خیلی هم فرقی نمی‌کند که کدام یک از دروازه تیم ملی‌شان در جام جهانی دفاع خواهند کرد. آنها بیشتر نگران سایر خطوط این تیم هستند که گاهی به حد کفایت جواب نمی‌دهند. تافارل که پیشتر وصف او را آوردیم و با برزیل فاتح جام جهانی 1994 شد و با پیوستن به باشگاه پارمای ایتالیا در اوایل دهه 1990 بازکننده راه همتاهایش در این خصوص بود، می‌گوید: «سال‌ها دروازه‌بانان برزیلی می‌کوشیدند این شهرت را که به اندازه کافی توانا نیستند و از ضعیف‌ترین نقاط و وجوه فوتبال برزیل هستند، بزدایند و سرانجام به آن نایل شده‌اند و حالا هم قبول دارند که دروازه‌بانان برزیلی چیز دیگری هستند و از نقاط قوت فوتبال کشورشان به شمار می‌آیند.»

فقط نفرات فوق نیستند که در میان سنگربانان برزیلی شاغل در اروپا صاحب اسم و اعتباری شده‌اند و در این ارتباط می‌توان به دیدا از آث.میلان، هلتون از پورتو، دیه‌گو الوس از المریا و دیه‌گو کاوالیه‌ری از لیورپول هم اشاره کرد. حرف آخر را باز تافارل می‌زند.

او که در بازی فینال جام جهانی 1994 و در رویارویی برزیل با ایتالیا بعد از کشیده شدن کار به ضربات پنالتی حتی یک گل هم نخورد و در پایان 120 دقیقه تیم را به برد صفر ـ 3 در پنالتی‌ها و عنوان قهرمانی هدایت کرد، می‌گوید: «ما از سد‌های بلند موجود در حرفه دروازه‌‌بانی در برزیل عبور کرده و به نقطه مرتفع کنونی رسیده‌ایم و مطمئن باشید که ستاره‌های جدید دیگری را هم در این پست رو خواهیم کرد.»