رمز و راز ماندگاری یک مجری‌ تلویزیونی

عادل فردوسی پور (نود)‌، جهانگیر کوثری (ورزش از نگاه دو)، بهرام شفیع (ورزش و مردم)، اقبال واحدی (صبح بخیر ایران)، مسعود روشن‌پژوه (مسابقه محله)‌ و... از جمله مجریانی بوده‌اند که چندین سال متوالی برصندلی اجرای یک برنامه تکیه زده‌اند. در بقیه موارد یا مجری اولیه جایش را به فرد دیگری سپرده یا این که با رفتن مجری، پرونده خود برنامه هم بسته شده است.

مجری‌های ثابت، چندین ویژگی مشترک دارند. ویژگی‌هایی که موجب می‌شوند پایه‌های صندلی که بر آن تکیه زده‌اند استوار و محکم باشد و سست نشود.

این‌گونه مجری‌ها معمولا در یک حوزه تخصصی به فعالیت می‌پردازند و از این شاخه به آن شاخه نمی‌پرند.

آنها در زمینی بازی می‌کنند که متناسب با روحیات و علایقشان باشد. این مجری‌ها وقتی زمین بازیشان را پیدا کردند در همان زمین می‌مانند و به این طرف و آن طرف سرک نمی‌کشند.

شجاعی مهر برنامه‌ای را اجرا می‌کند که انگار برای آن ساخته شده است. او با لحن آرام و مودبانه‌اش مقابل خانواده‌هایی می‌نشیند که همین‌گونه صحبت کردن را از او طلب می‌کنند. او گزینه مناسبی برای اجرای یک برنامه صبحگاهی‌ نیست، چون نمی‌تواند شور و نشاط و هیجان صبح را در کلامش تزریق کند.

شجاعی مهر مجری پر جنب و جوشی نیست و به همین دلیل نمی‌تواند برنامه‌های ورزشی را اجرا کند. اما ظاهر موجه و اتوکشیده‌اش به او کمک می‌کند که با افراد میانسال و مسن ارتباط صمیمانه‌تری برقرار کند.

مهم‌ترین نکته درباره شجاعی مهر این است که او در این برنامه جا افتاده است. مخاطبان سیمای خانواده‌ به چهره و صدای او عادت کرده‌اند و نمی‌توانند این عادتشان را ترک کنند.

نکته اشاره شده (حضور در یک حوزه تخصصی) درباره دیگر مجری‌های ثابت نیز صادق است. عادل فردوسی‌پور تاکنون بجز برنامه نود در هیچ برنامه دیگری ظاهر نشده است. همان طور که مثلا بهرام شفیع نیز تاکنون برنامه‌های خانوادگی را اجرا نکرده است.

مجری‌های ثابت معمولا آدم‌های محافظه کار و دقیقی هستند. آنها با دقت و وسواس بر لبه تیغ حرکت می‌کنند و همواره مراقبند که به این طرف و آن طرف سقوط نکنند. این مجری‌ها اهل سوتی دادن‌ و گاف دادن نیستند. تجربه برنامه‌های نیمه کاره نشان می‌دهد که یک اشتباه خطرساز از سوی مجری می‌تواند کلیت یک برنامه را تا مرز تعطیلی پیش ببرد. مجری‌های ثابت می‌دانند که چطور می‌شود جلوی این اشتباهات را گرفت یا آن را به حداقل کاهش داد (حال این اشتباه خواه از سوی مهمان باشد یا خود عوامل برنامه).

شجاعی مهر‌ در گفتگویی که با او داشتیم خودش را مجری‌ای معرفی می‌کرد که اهل کارهای غیرمنتظره نیست. او تاکید می‌کرد که هیچ وقت از من حرف‌های غیرقابل پیش بینی نمی‌شنوید.

این حرف‌های غیرقابل پیش‌بینی همان‌هایی هستند که کارکردی دوگانه دارند. از یک طرف می‌توانند جذابیت برنامه را افزایش دهند و از طرف دیگر می‌توانند برای ادامه حیات برنامه مشکل آفرین‌ و دردسرساز باشند.

مجری‌های ثابت خیلی به سمت گزارش‌های جنجالی و حاشیه‌ای نمی‌روند. البته عادل فردوسی‌پور در این رابطه یک استثناست. او در حوزه‌ای فعالیت می‌کند که خط قرمز هایش کمتر است و آزادی حرکت بیشتری دارد. البته خود او نیز از این تهدیدها بی‌نصیب نمانده و چند باری زمزمه‌هایی مبنی برتعطیلی برنامه‌اش را شنیده است.

مجری‌های ثابت همواره در معرض این تهدید هستند که برنامه‌شان رنگ و بوی کهنگی‌ به خود بگیرد. آنها باید تلاش کنند حرف‌هایشان تکراری و نخ نما نشود. یکی از سخت‌ترین بخش‌های ماموریت مجری‌گری همین نکته است. این که یک مجری بتواند خودش را تازه و به روز نگه دارد.

فردوسی‌پور در برنامه نود می‌تواند این طراوت و تازگی را ایجاد کند. چرا که درباره موضوعات تازه و جدید‌ صحبت می‌کند. او مسابقات فوتبالی را بررسی می‌کند که در بدترین حالت فقط چهار پنج روز از برگزاری آن گذشته است. ضمن این که او هر چند وقت یکبار آیتم‌های جدید را به برنامه‌اش اضافه می‌کند و دیگر عناصر همچون دکور و مهمانان و موسیقی و... را تغییر می‌دهد.

اما مجری یک برنامه اجتماعی باید حساسیت بیشتری در این مورد به خرج بدهد. او همواره درباره موضوعات و مفاهیم ثابتی همچون آموزش کودکان، مدیریت خانه، احترام به بزرگ‌ترها، ریزه کاری‌های خانه‌داری و... صحبت می‌کند. اما می‌توان همین مسائل را با اخبار روز مرتبط ساخت و آنها را در قالبی جذاب‌تر ارائه کرد. بخش تازه‌ها در برنامه سیمای خانواده نشان داد که تلفیق موضوعات اجتماعی با اخبار روز چقدر می‌تواند جذاب و پرطرفدار باشد. تغییر گروه نویسندگان نیز می‌تواند یکی از راه‌حل‌ها باشد. یک مجری می‌تواند با اتکا به متن‌های جذاب و متنوع اجرایی غیرتکراری و متفاوت داشته باشد.