ستاره پنهان و آشفته

خودکشی تکان‌دهنده اخیر رابرت انکه، دروازه‌بان شاخص فوتبال آلمان، نشانگر فشارهای شدید روحی رایج در جهان حرفه‌ای ورزش است که در یکی دو دهه اخیر پیوسته بیشتر شده است. مرگ انکه، محصول پایان مقاومت او در برابر مرگ دختر 2 ساله‌اش لارا نیز هست که 3 سال و نیم پیش روی داد و به سبب نارسایی قلبی این کودک شکل گرفت و انکه هرگز با آن کنار نیامد و اگر تا پیش از خودکشی وی بر سایرین آشکار نشده بود، به سبب خویشتنداری مفرط این ورزشکار متولد آلمان شرقی سابق و به این دلیل بود که وی عادت داشت مشکلات را درون خویش بریزد. روانکاوان می‌گویند این‌گونه آدم‌‌ها به جای این که رنج‌های خود را بیرون بریزند و سبک شوند،‌ همیشه احتمال دارد دست به کاری حاد بزنند. این کاری بود که رابرت انکه 32 ساله در سه‌شنبه شب 19 آبان انجام داد و در نزدیکی شهر هانوفر؛ جایی که وی از 2004 به بعد زندگی می‌کرد و عضو باشگاه هانوفر 96 بود، خودش را زیر یک قطار در حال حرکت پرت کرد و در دم جان سپرد.

کد خبر: ۲۹۶۳۱۸

از 2003 به بعد

این شایعه شنیده می‌شود که انکه یک یادداشت خودکشی هم به جا گذاشته و به‌رغم تایید وابستگان وی و اظهارات همسر او در این خصوص، پلیس آلمان این موضوع را تایید نکرده است. در عین حال این پلیس ساعتی بعد از مرگ انکه در مسیر خط آهن هانوفر و در یک ایستگاه تقاطعی قطارها بصراحت اعلام کرد که مرگ او بر اثر خودکشی بوده است و هیچ فرض و احتمال دیگری در این زمینه وجود ندارد، سپس افشا شد که رابرت انکه اصولا دچار بیماری افسردگی و دیپرشن بوده و از 2003 به طور مقطعی تحت درمان قرار داشته است. ترزا، همسر رابرت انکه گفته است که به خواست این ورزشکار، از افشا و اعلام بیماری وی خودداری شده بود. انکه و همسرش پس از مرگ کودک خردسالشان از اردیبهشت امسال دختر 8 ماهه‌ای به نام لیلا را به فرزندخواندگی پذیرفته بودند و او را به گونه‌ای جانشین لارا کرده بودند، اما خودکشی رابرت نشان می‌دهد که این مساله نیز باعث حل مشکلات روحی او و ایجاد نگرشی مثبت و تازه در او نشده بود.

ترزا انکه همچنین به رسانه‌های آلمان گفته است: «در تمام این سال‌ها سعی کرده بودم افکار بد و ناامیدی را از ذهن رابرت برانم و جنبه‌‌های شیرین زندگی را به او نشان بدهم، اما وی هرگز آرام و قانع نشد. او می‌ترسید لیلا رانیز مثل دختر قبلی‌اش (لارا)‌ از دست بدهد. وضع او آشفته بود. مردم نمی‌دانستند او دچار دیپرشن است. وی بشدت و با دقت به لیلا رسیدگی می‌کرد، اما سرانجام برید و یک روز عصر از خانه خارج شد و به ایستگاه قطار رفت و آن کار را انجام داد. همیشه به او می‌گفتم که زندگی فقط فوتبال و اتفاقاتی نیست که تا به حال برایش رخ داده است، اما خود وی مایل نبود از دنیایی که برای خود تنیده بود، بیرون بیاید؛ زیرا می‌ترسید دنیای بیرونی از آن هم برای او خطرسازتر باشد.

رابرت انکه از 1996 در فوتبال آلمان مطرح شد، اما مثل سایر دروازه‌بانان آلمان مجبور شد تا 2008 که حضور مشترک اولیور کان و ینس لمن در دروازه تیم ملی آلمان بی‌وقفه استمرار یافت، زیر سایه آنها زندگی کند و در نتیجه فقط 8 بازی ملی انجام داده بود که بجز یک مورد تقریبا همه آنها بعد از بازنشسته شدن این دو سنگربان مشهور در سطح ملی شکل گرفته بود. در این حدفاصل انکه در باشگاه‌های بزرگی مثل بارسلونا و بنفیکا هم عضویت یافته، اما در بازگشت به آلمان به هانوفر که همیشه باشگاهی متوسط تلقی می‌شد، اکتفا کرده و در این تیم عضویت یافته بود و به نظر می‌رسید از این طریق بخت‌های خود را برای درخشش در سطحی بالاتر کاهش داده باشد، در حالی که الحاق به باشگاهی بزرگ‌تر می‌توانست موقعیت بین‌‌المللی او را محکم‌تر کند. او که در آلمان شرقی سابق چشم به جهان گشوده و متولد شهر ینای این کشور و اولین باشگاه عمده‌اش هم کارل زایس ینا بود، نخستین باشگاه بوندس لیگایی‌اش بورو سیامونشن گلادباخ به شمار می‌آمد. با وجود متوسط و معمولی بودن هانوفر و گل‌های بسیار زیادی که این تیم در فصل گذشته بوندس‌لیگا دریافت کرد، انکه به عنوان برترین دروازه‌بان سال این لیگ گزینش شده بود. اولین بازی ملی انکه در ابتدای بهار 2007 و در دیداری دوستانه در برابر دانمارک بود و مردادماه امسال زمانی که تیم ملی آلمان، مهیای بازی سرنوشت‌ساز مهرماه خود با روسیه در مرحله انتخابی جام جهانی 2010 در شهر مسکو می‌شد، یواخیم لو، سرمربی آلمان اعلام کرد که نه‌تنها انکه دروازه‌بان ثابت ژرمن‌ها در این مسابقه خواهد بود، بلکه در صورت صعود آنان در دور پایانی جام نیز همین حالت و جایگاه را خواهد داشت.

اعزام قطعی

اما از بدشانسی انکه، او ابتدای شهریور ماه دچار یک بیماری ویروسی ناشناخته و بر اثر آن یک ماه و نیم حاشیه‌نشین شد و «لو» ناچار رنه ادلر، دروازه‌بان 24 ساله را جانشین او کرد و از قضا وی در دیدار با روس‌ها از بهترین‌های میدان بود و چند فرصت عالی گلزنی را از مردان گاس هیدینک هلندی گرفت. انکه بعد از آن دیدار به میدان برگشت و از نو هانوفر را در میدان‌‌های لیگ باشگاهی‌ آلمان همراهی کرد و به‌رغم غیبت در دیداری که وصف آن رفت و دعوت نشدن برای دو دیدار تدارکاتی آلمان در برابر شیلی و ساحل عاج در روزهای 23 و 27 آبان (که اولی به احترام انکه لغو شد)‌ همچنان به نظر می‌رسید وی شانسی بیشتر از سایر سنگربانان کشورش برای فیکس بودن در این تیم دارد. حتی اگر چنین هم نبود، اعزامش به آفریقای جنوبی قطعی به نظر می‌رسید.

رویکردی اجباری به سایر گزینه‌ها

اما چنین نبود و انکه همچنان مغشوش و غرق در بی‌اطمینانی و احساسی بد نسبت به گذشته و بیم نسبت به آینده خود بود. انکه به این هم توجه نداشت که بعد از بازنشستگی لمن در پایان جام ملت‌های اروپا 2008، تبدیل به مرد اول دروازه‌ آلمان در چشمان یواخیم لو شده است. اولین مرتبه فراخوانی وی به تیم ملی به سال 1999 که سرمربی آلمان اریش ریبک بود، مربوط می‌شد؛ اما آن ایامی بود که اولیور کان حکومت می‌کرد و وقتی هم که کان در تابستان 2006 در سطح ملی بازنشسته شد، لمن در این سطح بی‌‌رقیب شد.

انکه در یورو 2008 ذخیره لمن بود و در نتیجه مدال نقره آن پیکارها را کسب کرد؛ اما حالا که نیست، یواخیم لو و اندریاس کوپکه، مربی دروازه‌بانان تیم ملی آلمان مجبورند به سایر گزینه‌ها فکر کنند و کسانی که نامزد حفاظت از دروازه آلمان در جام جهانی نوزدهم هستند، از این قرارند: رنه ادلر، تیم ویسه و مانوئل نوئر و همچنین تیمو هیلده برند که در 3، 4 سال آخر حکومت مشترک کان و لمن معمولا دروازه‌بان سوم آلمان بود و حالا وقت دارد در غیاب انکه، لو و دستیارانش را به تجدیدنظر درباره خود وادارد. برای فوتبالدوستان آلمان و بویژه هواداران هانوفر، آنچه در حاضر اهمیت بیشتری دارد، نه مساله فوق بلکه به خاطره سپردن انکه است. ستاره پنهانی که آرام آمد و آرام رفت و اضافه بر هنر دروازه‌بانی که در آن استوار و محکم و خوش‌استیل بود، دیگر هنر بزرگش این بود که مساله بیماری روحی‌اش را تا زمان مرگ خود از همگان پنهان نگه داشت.