رادیو تهران صدایی برای ایـران

بعد از روی کار آمدن دولت مصدق و کودتای 28 مرداد، رادیو دچار تحولات اساسی دیگری شد. در سال 1336 ایستگاه 100 کیلو واتی رادیو در آن به نام «رادیو ایران» خوانده شد و فرستنده قدیمی مأمور پخش برنامه های جداگانه ای شد و «رادیو تهران» نام گرفت.

گسترش شبکه رادیویی کشور از سال 1348 بر عهده وزارت پست و تلگراف و تلفن نهاده شد و در سال 1350، پس از ادغام رادیو و تلویزیون، این مهم در شمار مسؤولیت های سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران درآمد. از این تاریخ به بعد فرستنده های 250 و 350 کیلو واتی موج کوتاه کمال آباد تهران و فرستنده 200 کیلوواتی موج متوسط دشت قراین مورد بهره برداری قرار گرفتند.

به گزارش ایسنا  ، طی سالهای 53ـ52 فرستنده های بم، مریوان، اردبیل، بناب، بندرلنگه، جیرفت، سیرجان و تایباد به شبکه رادیویی کشور پیوست. تعداد فرستنده های رادیویی در سراسر ایران به 68 رسید و قدرت مجموع آنها از 7530 کیلو وات گذشت.

اهداف‌ و تشکیلات‌ رادیو

اداره‌ رادیو در بدو تاسیس‌ به‌ اداره‌ کل‌ انتشارات‌و تبلیغات‌ به‌مدیریت‌ دکتر (عیسی‌ صدیق‌ اعلم‌)،استاد دانشگاه‌ واگذار شد. اهداف‌ ووظایف‌ این‌ اداره‌ عبارت‌ بودند از:

- تعیین‌ سیاست‌ و خطمشی‌ رادیو

- توسعه‌ فرهنگ‌ عمومی‌ و آشنا کردن‌ مردم‌ به‌اصول‌ زندگی‌ نوین‌

- توجه‌ به‌ وحدت‌ ملی‌، مبانی‌ ملیت‌ و حفظاستقلال‌

- شرح‌تحولات‌ کشور

- رعایت‌ کامل‌ سیاست‌ دولت‌ در انتشار اخبار

- تاسیس‌ مدرسه‌ برای‌ تربیت‌ خطیب‌، قصه‌گو،شاهنامه‌ خوان‌

- نصب‌ رادیو وبلندگوی‌ عمومی‌ در مرکز شهر

- تاسیس‌ مدرسه‌ هنرپیشگی

نخستین فعالان رادیو

-این‌ افراد از میان‌ فرهنگیان‌ و هنرمندان‌ شایسته‌ وبا ذوق‌ انتخاب‌ و از سایر وزارتخانه‌ها به‌ اداره‌ کل‌انتشارات‌ و تبلیغات‌ منتقل‌ شدند.

استاد محمد حجازی‌ ملقب‌ به‌ مطیع‌الدوله‌(نویسنده‌ و داستان‌نویس‌)، عبدالرحمن‌ فرامرزی‌(نویسنده‌ و مدیر روزنامه‌ کیهان‌) حسینقلی‌ مستعان‌(داستان‌نویس‌)، ابوالقاسم‌ پاینده‌ (نویسنده‌)،ابوالقاسم‌ اعتصام‌زاده‌ و مشفق‌ همدانی‌ (مترجم‌).

-برای‌ تعیین‌ خطمشی‌ و سیاست‌ رادیو،شورای‌ عالی‌ انتشارات‌ بر پا شد که‌ اعضای‌ آن‌عبارت‌ بود از: علامه‌ محمد قزوینی‌، محمد علی‌فروغی‌ (ذکاء الملک‌)، دکتر قائم‌ غنی‌، دکتر علی‌اکبر سیاسی‌ (رییس‌ دانشگاه‌ تهران‌) دکتر رضا زاده‌شفق‌، دکتر محمود افشار و استاد علینقی‌ وزیریبخش‌ خبرمسئول‌ تهیه‌ و پخش‌ اخبار رادیو، خبرگزاری‌پارس‌ بود، که‌ روزگاری‌ آژانس‌ پارس‌، نام‌ داشت.‌

خبر در رادیو

در ابتدای‌ کار، آژانس‌ پارس‌ اخبار روزنامه‌ها راقیچی‌ می‌کرد و به‌ دست‌ گویندگان‌ رادیو می‌داد.اما رفته‌ رفته‌، پس‌ از پنج‌ سال‌، این‌ آژانس‌ به‌ یک‌خبرگزاری‌ جدی‌ تبدیل‌ شد که‌ علاوه‌ بر تهیه‌ وپخش‌ اخبار رادیویی‌، هر روز چهار شماره‌ بولتن‌صبح‌ و عصر از اخبار ایران‌ و جهان‌ تهیه‌ می‌کرد وبه‌ رایگان‌ در اختیار روزنامه‌ها قرار می‌داد.

گزارش‌های‌ رادیویی‌ نیز یا از طریق‌ فرستنده‌ سیاربه‌ طور زنده‌ پخش‌ می‌شد و یا جریان‌ رویداد،روی‌ نوار، ضبط و در بخش‌ اخبار از رادیو روی آنتن می رفت. اخبار خارجی‌ از طریق‌ تله‌ تایپ‌ (دستگاه‌ خودکارخبرگیری‌) که‌ نقش‌ خبرنگار را بازی‌ می‌کرد،دریافت‌ و سپس‌ از سوی مترجمان‌ در مدت‌کوتاهی‌ ترجمه‌ و برای‌ تنظیم‌ خبر رادیویی‌،تحویل‌ سردبیر اخبار می‌شد. پس‌ از تنظیم‌رادیویی‌، توسط مسوولان‌ خبرگزاری،آن ها را‌ کنترل‌ وبرای‌ پخش‌ به‌ استودیوی‌ رادیو ایران‌ می دادند.

برنامه های رادیو

رادیو در ابتدا به عنوان ابزاری که موسیقی پخش می‏کند،در ذهنیت جامعه ایران جای گرفت.نگاهی به فهرست برنامه های رادیو در آغاز نشان می‏دهد که موسیقی بخش عمده ای را تشکیل می داد و اخبار و گفتار در مرتبه های بعدی جای داشتند. گفتارها شامل تاریخ و جغرافیای ایران، کشاورزی، خانه داری، بهداشتی و مانند آنها بود و هدف خاصی را دنبال نمی کردند.این روند برنامه ها تا سال 1330 ادامه داشت. از سال 1332 به منظور زمینه سازی برای تغییرات مورد نظر رژیم،رادیو زمینه اصلاحات اراضی را فراهم می کرد.در سال 1339 رادیو بیست و چهار ساعته شد و ساعتهای پخش محلی گسترش یافت.در نیمه اول دهه 40 برنامه دوم رادیو و سال 1346 برنامه سوم تهران و فرستنده اف. ام (FM) به مجموع برنامه های رادیویی افزوده شدند.

رادیو های استانی

از سال‌ 25 تا 38 به‌ مرورهر استانی‌ برای‌ خود (زیر نظر اداره‌ کل‌ انتشارت‌ ورادیو) اقدام‌ به‌ تاسیس‌ رادیو نمود.

رادیو پس از پیروزی انقلاب اسلامی

پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌، نام‌ سازمان‌ رادیو،تلویزیون‌ ملی‌ ایران‌ تبدیل‌ به‌ صدا و سیمای‌جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ شد. در ابتدای امر توسعه ی شبکه های رادیویی در دستور کار قرار گرفت و در این جهت شبکه های شبکه رادیویی چون تهران ، پیام و جوان تاسیس شدند .سپس راه اندازی رادیوهای تخصصی به شکل جدی تری دنبال شد بگونه یی که شبکه هایی چون معارف، ورزش،سلامت،فرهنگ و در نهایت تجارت آغاز به کار کردند.

از سوی دیگر معاونت برون مرزی در طول سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی برای برقراری ارتباط بهتر با شنوندگان سایر کشورها اقدام به تاسیس بیش از 30 شبکه رادیویی به زبان های مختلف کرده است.

علاوه بر آن صدای جمهوری اسلامی ایران برای ارتباط موثرتر با ایرانیان خارج از کشور ، در سال 83 اقدام به راه اندازی شبکه جهانی صدای آشنا کرد.آخرین اقدام این معاونت در زمینه ی تاسیس شبکه ، افتتاح شبکه اینترنتی«ایران صدا»در سال 86 بود که بدین ترتیب پانزدهمین شبکه ی رادیویی شروع به کار کرد.