پیامهای اقتصادی واردات بنزین

دکتر حسن سبحانی بحث از افزایش مصرف فرآورده های نفتی و در راس آنها بنزین که به مقاصد مختلف صورت می گیرد، در بردارنده واقعیت ها و پیامهایی است که مناسب است به آنها هم توجه کافی شود.

کد خبر: ۱۶۳۴۳

یکی از واقعیات موجود در اقتصاد ایران ، آن است که مصرف بنزین بسیار بیشتر از میانگین مصرف آن در کشورهای جهان است ، مقوله ای که واردات آن را توجیه می کند و سرمایه کمیاب و ثروت ملی را بابت تامین آن دچار نقصان و عدم کارآیی در تخصیص منابع می کند. سوالی که قاعدتا باید در چنین شرایطی مطرح شود، آن است که آیا مسوولان کشور باید همچنان به میل رو به تزاید مصرف مردم در این زمینه دامن بزنند و از طریق واردات بنزین مصرفی آنان ، علاوه بر هدر دادن ارز، محیط زیست آنان را هم آلوده کنند و خیابان های شهرها و حتی در مواردی روستاهای آنان را در تراکم ناشی از تردد اتومبیل های مشکل دار به لحاظ نوع و نحوه سوخت دچار تنگناهای بیشتری کنند و یا باید به راهکارهای دیگری بیندیشند که مصرف را کاهش دهد و محیط زیست را از آلودگی بیشتر نجات بخشد. به نظر ما مطرح کردن بی سابقه موضوع و فشارهای ذهنی زیادی که در این خصوص به جامعه وارد می شود، بر آن است تا اثبات کند راهکار مورد نظر، افزایش قیمت فرآورده ها از جمله بنزین است تا از آن طریق مصرف کاهش یابد و کشور از واردات آن بی نیاز شود. واقعیت دیگری که در این زمینه وجود دارد، آن است که همواره کشش پذیری تقاضا برای بنزین نسبت به قیمت آن کم بوده است و برای این واقعیت هم ادله مناسب و مقتضی وجود دارد. این مطلب به معنی آن است که افزایش قیمت بنزین نتوانسته است و نمی تواند مصرف آن را به میزان قابل توجهی کاهش دهد، کما این که در سال های متمادی گذشته هر سال حداقل 10درصد بر قیمت این فرآورده اضافه شده ، اما نه تنها مصرف مشمول کاهش نیافته ، بلکه مصرف دارای رشد قابل توجهی بوده و در نتیجه واردات بنزین از خارج از کشور را توجیه پذیر کرده است . با توجه به واقعیات مطرح شده فوق ، به نظر می رسد در آستانه تنظیم لایحه بودجه سال 1382کل کشور، دولت محترم باید دو نکته مهم را که به منزله پیام گیری از واقعیات ذکر شده است ، در دستور کار خود قرار دهد و نهایتا آنها را طی لایحه بودجه به مجلس شورای اسلامی تقدیم کند و خواهان تصویب آن شود. نکته اول آن است که با توسل به حکم قانون بودجه سال 1381از نتایج قابل پیش بینی و مخرب افزایش قیمت فرآورده های نفتی در سطح قیمتهای منطقه ای بشدت خودداری کند و کشور را دستخوش نابسامانی و به هم ریختگی اقتصادی ناشی از فشارهای تورمی مربوط به این تصمیم ولو قانونی ولی نادرست کنند. تجربه و مسلمات علمی نشان داده اند که افزایش قیمت فرآورده های نفتی نه تنها موجب کاهش مصرف نمی شود، بلکه جامعه را به فقر فزون تری تهدید می کند. نکته دوم هم آن است که دولت شجاعانه و مبتنی بر واقعیات و معطوف به مصالح ملت ، پیشنهاد مناسبی برای جیره بندی فرآورده بنزین به مجلس تقدیم کند، به نحوی که حداقل برای تامین مصرف بی رویه آن مجبور به واردات بنزین و خروج حدود یک میلیارد دلار ارز از کشور نشود آنان که جیره بندی را دولتی بودن اقتصاد می دانند و با این پیشنهاد مخالفت می کنند، قطعا بر معنای اقتصاد دولتی و مصالح عمومی به خوبی واقف نشده اند.