اینستاگرام و سلامت روان؛ نشانه‌های تنهایی در رفتار روزمره کاربران

به گزارش جام‌جم آنلاین از ایسنا، پروفایل اینستاگرام کاربران ممکن است بیش از آنچه تصور می‌کنند، اطلاعاتی درباره وضعیت عاطفی آن‌ها در اختیار پژوهشگران قرار دهد. یک مطالعه جدید نشان می‌دهد فعالیت‌هایی مانند انتشار عکس، لایک‌کردن، نظرگذاشتن و حتی حضور در این شبکه اجتماعی در ساعات پایانی شب می‌تواند سرنخ‌هایی درباره احساس تنهایی افراد ارائه کند.

پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سن‌دیگو، با بررسی داده‌های اینستاگرام ۴۱۵ دانشجو دریافتند که الگوهای رفتاری کاربران در این پلتفرم با دو نوع متفاوت از احساس تنهایی، یعنی تنهایی اجتماعی و تنهایی عاطفی، ارتباط دارد.

دو نوع تنهایی در رفتار کاربران اینستاگرام

در این پژوهش، عادت‌های کاربران در انتشار پست، تعداد لایک‌ها و نظرات، محتوای کپشن‌ها و حالت‌های چهره در عکس‌ها بررسی شد. پژوهشگران سپس با استفاده از مدل‌های یادگیری ماشینی، این ردپاهای دیجیتال را با پنج معیار شناخته‌شده مرتبط با احساس تنهایی مقایسه کردند.

نتایج نشان داد تنهایی اجتماعی و تنهایی عاطفی، الگوهای دیجیتال متفاوتی دارند و هرکدام با نشانه‌های خاصی در فعالیت کاربران ارتباط نشان می‌دهند.

لایک و کامنت کمتر؛ ارتباط با تنهایی اجتماعی

بر اساس یافته‌های مطالعه، تنهایی اجتماعی ارتباط قوی‌تری با شاخص‌های مشارکت اجتماعی در اینستاگرام داشت. تعداد دفعات لایک‌کردن و نظرگذاشتن، انتشار پست در روزهای آخر هفته و نسبت عکس‌هایی که حاوی چهره افراد بودند، از جمله شاخص‌های بررسی‌شده در این پژوهش محسوب می‌شدند.

پژوهشگران دریافتند مشارکت بیشتر در این فعالیت‌ها معمولا با سطح پایین‌تری از تنهایی اجتماعی همراه است. به بیان ساده‌تر، افرادی که احساس تنهایی اجتماعی بیشتری داشتند، معمولا تعامل کمتری با دیگران در اینستاگرام برقرار می‌کردند.

فعالیت شبانه و محتوای منفی؛ نشانه‌های مرتبط با تنهایی عاطفی

در مقابل، تنهایی عاطفی ارتباط قوی‌تری با نشانه‌های عاطفی منفی داشت. احساسات منفی در متن نوشته‌ها، حالت‌های غمگین یا عصبانی چهره در عکس‌ها و فعالیت در ساعات پایانی شب، از جمله الگوهایی بودند که با این نوع تنهایی ارتباط داشتند.

این یافته با شواهدی همخوانی دارد که احساس تنهایی را با آشفتگی عاطفی و اختلال در خواب مرتبط می‌دانند.

به این ترتیب، در حالی که کاهش تعامل با دیگران بیشتر با تنهایی اجتماعی ارتباط داشت، نشانه‌های عاطفی منفی و فعالیت در ساعات پایانی شب با تنهایی عاطفی همراه بودند.

عکس‌هایی با چهره‌های کمتر؛ یک نشانه قابل توجه

یکی دیگر از یافته‌های این مطالعه به تعداد چهره‌های حاضر در عکس‌های کاربران مربوط می‌شد. پژوهشگران دریافتند تصاویری که تعداد کمتری چهره در آن‌ها دیده می‌شد، با سطح بالاتری از احساس تنهایی در چندین معیار مختلف ارتباط داشتند.

این ویژگی تنها شاخص منفردی بود که حتی پس از در نظر گرفتن تأثیر افسردگی و اضطراب نیز ارتباط آماری معنادار خود را حفظ کرد.

دقت مدل‌های یادگیری ماشینی در ارزیابی تنهایی

مدل‌های یادگیری ماشینی مورد استفاده پژوهشگران در ارزیابی میزان تنهایی بر اساس مقیاس تنهایی UCLA به امتیاز ۰.۷۷ در شاخص سطح زیر منحنی (AUC) دست یافتند. این امتیاز نشان‌دهنده توانایی متوسط مدل در تمایز میان افراد دارای سطح بالاتر و پایین‌تر احساس تنهایی است.

عملکرد مدل‌ها در بررسی تنهایی عاطفی و تنهایی اجتماعی نیز در همین حدود بود و در هر دو مورد به امتیاز ۰.۷۴ رسید.

با این حال، این مدل‌ها در شناسایی انزوای اجتماعی ساختاری عملکرد بسیار ضعیف‌تری داشتند. انزوای اجتماعی ساختاری به وضعیت واقعی دسترسی فرد به دوستان، اعضای خانواده و حمایت اجتماعی مربوط می‌شود.

آیا اینستاگرام می‌تواند تنهایی افراد را تشخیص دهد؟

با وجود نتایج این پژوهش، نمی‌توان رفتار کاربران در اینستاگرام را معیاری قطعی برای تشخیص احساس تنهایی یا وضعیت سلامت روان آن‌ها دانست.

یکی از محدودیت‌های مطالعه این بود که تمام شرکت‌کنندگان از میان دانشجویان دانشگاه انتخاب شده بودند و بیشتر آن‌ها را زنان تشکیل می‌دادند. همچنین، این پژوهش نمی‌تواند مشخص کند که آیا رفتار کاربران در اینستاگرام باعث ایجاد احساس تنهایی می‌شود یا صرفا بازتابی از این احساس است.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که داده‌های این مطالعه با رضایت شرکت‌کنندگان در اختیار محققان قرار گرفته بود؛ بنابراین، این تحقیق از طریق قابلیتی در اینستاگرام که به‌طور خودکار سلامت روان کاربران را زیر نظر بگیرد، انجام نشده است.

حریم خصوصی؛ چالش استفاده از ردپاهای دیجیتال

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد عادت‌های دیجیتال می‌توانند راهی برای درک بهتر احساس تنهایی در اختیار پژوهشگران قرار دهند؛ اما استفاده از چنین اطلاعاتی با ملاحظات مهمی درباره حریم خصوصی همراه است.

چالش اصلی آن است که داده‌های کاربران به شکلی مسئولانه و با رضایت آن‌ها تحلیل شود و فعالیت‌های شخصی افراد در شبکه‌های اجتماعی به ابزاری برای ارزیابی روان‌شناختی ناخواسته تبدیل نشود.