چرخ سفر می چرخد/ سفر کارت بالاخره به میدان آمد

به گزارش جام‌جم آنلاین، سفر برای بسیاری از خانواده ها پیش از آنکه با انتخاب مقصد آغاز شود، با حساب و کتاب هزینه ها شروع می شود. در بسیاری از مواقع قیمت اقامت، حمل و نقل، غذا و تفریح به حدی بالا می رود که سفر از سبد خانوار کنار گذاشته می شود. و در شرایطی که افزایش هزینه های سفر، اقامت و خدمات گردشگری، سفر داخلی را برای بخشی از خانوارها به گزینه ای پرهزینه تبدیل کرده، سیاست گذاران گردشگری به دنبال راهی برای تقویت قدرت خرید مردم و تحریک دوباره تقاضا در این بازار هستند. «سفرکارت» یا «کارت سیمرغ» یکی از طرح هایی است که با همین هدف طراحی شده؛ طرحی که قرار است امکان استفاده از اعتبار تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان را برای متقاضیان فراهم کند و بازپرداخت آن نیز در دوره های مختلف، از جمله دوره ۲۴ ماهه، انجام شود.

اما این مساله تنها وضعیت مسافران را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. چرا که کاهش سفر به معنای کاهش تقاضا برای هتل ها، اقامتگاه های بوم گردی، آژانس ها، رستوران ها و دیگر کسب و کارهای وابسته به گردشگری است. زنجیره‌ای که رونق آن تا حد زیادی به حضور و قدرت خرید گردشگران وابسته است. البته انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به تازگی از فراهم شدن زمینه اجرای سفرکارت با کاهش اختلاف نرخ به یک درصد بر اساس مصوبه بانک مرکزی خبر داده است. البته محسنی‌بندپی، گفته که سفرکارت یک کارت اعتباری است و برخلاف برخی تجربه‌های گذشته، اعتبار آن قابل خرید و فروش یا استفاده در امور غیرمرتبط نیست و تسهیلات اختصاص‌یافته فقط در صورت انجام سفر قابل استفاده است. با این حال به نظر می رسد هدف از طراحی این سازوکار، تنها کمک به تامین هزینه سفر خانوارها نیست؛ بلکه قرار است با ایجاد قدرت خرید جدید، بخشی از تقاضای بالقوه بازار گردشگری فعال شود و مراکز اقامتی، خدماتی و گردشگری نیز از افزایش سفرها منتفع شوند.

سفر کارت در پیج آخر

با وجود اینکه سفرکارت قرار بود در اردیبهشت رونمایی می‌شود و بعد از وقفه‌ای مجدد وعده رونمایی را در شهریور ماه و در هفته دولت دادند. به نظر می‌رسد گره اجرای این طرح بیش از آن‌که به زمان برگزاری مراسم مربوط باشد، به حل موانع اجرایی و بانکی آن بازمی‌گردد. موضوعی که معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره آن عنوان کرد: حدود دو ماه و نیم پیش، جلسه‌ای در مشهد مقدس با حضور آقایان دکتر همتی، مدنی‌زاده و عراقچی برگزار شد و در آن جلسه به جمع‌بندی رسیدند که موضوع سفرکارت به‌صورت اساسی در هیات دولت به تصویب برسد.

محسنی‌بندپی با اشاره به مهم‌ترین مانع اجرای سفرکارت گفت: مهم‌ترین مشکل اجرای این طرح، تفاوت نرخ میان مبلغی بود که هتل‌دار یا ارائه‌دهنده خدمات دریافت می‌کرد و مبلغی که گردشگر برای آن می‌پرداخت. این اختلاف از نظر آماری قابل توجه بود، اما بانک مرکزی هفته گذشته مصوب کرد که این اختلاف به یک درصد کاهش یابد.

وی افزود: همین کاهش اختلاف نرخ به یک درصد موجب شد اجرای طرح امکان‌پذیر و عملیاتی شود. به تازگی یکی از بانک‌های عامل، این موضوع را مطرح کرد و کارت سفر خود را نیز نشان داد. بانک رفاه هم این موضوع را دنبال می‌کند.

نیم میلیارد برای سفر

سفرکارت پس از پشت سر گذاشتن موانع اجرایی، در مسیر عملیاتی شدن قرار گرفته است؛ طرحی که قرار است بخشی از هزینه های سفر را از دوش خانوارها بردارد. اما پیش از آن‌که این کارت به ابزاری برای افزایش قدرت خرید گردشگران تبدیل شود، باید زیرساخت های لازم برای استفاده از آن شکل بگیرد. با این حال معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اظهار کرده که با ابلاغ وزارت و بانک مرکزی، سفرکارت وارد مرحله اجرا و عملیات شود.

البته چندی قبل بود که او گفته بود که در مدل طراحی‌شده از سوی بانک رفاه، اعتبار سفرکارت بر مبنای ارزش طلا حفظ می‌شود به این معنا که هنگام استفاده از کارت برای دریافت خدمات، ارزش اعتبار براساس ارزش طلا محاسبه می‌شود و باقی‌مانده اعتبار نیز متناسب با ارزش طلا حفظ می‌شود. این سازوکار کمک می‌کند ارزش دارایی دارنده کارت کاهش پیدا نکند.

سید مصطفی فاطمی، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در گفت و گو با «جام جم» بیان می کند که پذیرندگان می‌توانند از طریق وب‌سایت «سیمرغ» به نشانی simorghtrip.com برای حضور در این طرح ثبت‌نام کنند.

وی می افزاید: «هر فردی که تمایل داشته باشد، می‌تواند بر اساس اعتباری که برای او تعیین و اختصاص داده می‌شود، در این طرح شرکت و برای دریافت سفرکارت ثبت‌نام کند. سقف اعتبار این کارت ۵۰۰ میلیون تومان است و دارنده کارت می‌تواند این اعتبار را در حوزه گردشگری و در قالب اقساط چهارماهه، یک‌ساله و دوساله مورد استفاده قرار دهد.»

همه ایران، مقصد سفرکارت

قرار است سفرکارت فقط یک کارت برای رزرو هتل نباشد؛ دامنه استفاده از آن می تواند بخش های مختلفی از صنعت گردشگری را دربر بگیرد. از هتل ها و آژانس های مسافرتی گرفته تا اقامتگاه های بوم گردی و دیگر مجموعه های گردشگری سید مصطفی فاطمی در این خصوص عنوان می کند: «مجموعه‌های مختلف فعال در حوزه گردشگری نیز می‌توانند در این طرح ثبت‌نام کنند. هتل‌ها، آژانس‌های گردشگری، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و سایر مجموعه‌های گردشگری امکان حضور در این طرح و پذیرش اعتبار سفرکارت را خواهند داشت.»

فاطمی همچنین اضافه می کند: «از نظر جغرافیایی نیز محدودیتی برای فعالیت مجموعه‌های گردشگری وجود ندارد و مجموعه‌های فعال در سراسر کشور می‌توانند برای پذیرش سفرکارت ثبت‌نام کنند. بنابراین، این کارت قابلیت استفاده در مجموعه‌های پذیرنده در نقاط مختلف کشور را خواهد داشت. البته یکی از شروط اصلی برای ثبت‌نام مجموعه‌های گردشگری در این طرح، برخورداری از مجوزهای قانونی و معتبر است. به عبارت دیگر، هر مجموعه‌ای که قصد دارد به عنوان پذیرنده سفرکارت در این طرح حضور داشته باشد، باید مجوزهای لازم برای فعالیت در حوزه گردشگری را داشته باشد.»

اعتبار به جای وام

یکی از ابهام‌های اصلی درباره سفرکارت، ماهیت مالی آن و این پرسش است که آیا قرار است دولت یا شبکه بانکی، تسهیلاتی در قالب وام سفر در اختیار شهروندان قرار دهد یا خیر؟ سید مصطفی فاطمی در پاسخ به این پرسش ما تاکید می‌کند: «سفرکارت در واقع «اعتبار» است و «وام» محسوب نمی‌شود. تفاوت آن با وام در این است که وام دارای یک منبع مالی مشخص است، اما در این طرح، اعتبار در واقع اعتبار خود فرد است و بانک صرفا بازپرداخت آن را تضمین می‌کند. به این معنا که بانک متعهد می‌شود اگر دارنده کارت در موعد مقرر نتواند مبلغ مورد استفاده خود را بازپرداخت کند، بازپرداخت آن را تضمین کند.»

او ادامه می دهد: «در این فرآیند، بانک ابتدا متقاضی را اعتبارسنجی می‌کند و بر اساس نتایج اعتبارسنجی، مشخص می‌شود که فرد تا چه سقفی امکان استفاده از اعتبار را دارد؛ برای مثال ممکن است سقف اعتبار یک فرد ۱۰۰ میلیون، فرد دیگری ۲۰۰ میلیون و فرد دیگری ۵۰۰ میلیون تومان تعیین شود. این اعتبارسنجی بر اساس اطلاعات و سوابقی انجام می‌شود که از بانک مرکزی دریافت می‌شود.»

آنطور که فاطمی توضیح می‌دهد پس از تعیین سقف اعتبار، به مجموعه‌های گردشگری اعلام می‌شود که فرد موردنظر تا سقف مشخص‌شده، امکان دریافت خدمات گردشگری و استفاده از اعتبار خود را دارد. برای نمونه، اگر اعتبار یک فرد ۳۰۰ میلیون تومان تعیین شده باشد، می‌تواند تا همین سقف از خدمات مجموعه‌های طرف پذیرنده استفاده کند.

محسنی بندپی نیز با اشاره به میزان میزان تسهیلات و نرخ سود سفر کارت اظهار کرد: نرخ تسهیلات متناسب با دوره بازپرداخت تعیین می‌شود و برای دوره‌های مختلف، نرخ‌های متفاوتی در نظر گرفته شده است. جزییات سقف و کف تسهیلات و دوره‌های بازپرداخت نیز براساس شرایط اعتبارسنجی و درخواست متقاضی مشخص می‌شود.

وی همچنین درباره سازوکار سفرکارت و نگرانی‌ها درباره تاثیر آن بر هزینه سفر توضیح داد: این طرح با هدف ایجاد امکان سفر برای مردم طراحی شده و قرار نیست موجب افزایش هزینه‌های سفر شود.